I SA/Po 281/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2008-05-16
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest bezrobotny, nie posiada majątku i utrzymuje się z pomocy rodziców, może zostać częściowo zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osobie fizycznej znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, w tym zwolnienie od wpisu od skargi. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie zasługuje na uwzględnienie, jeśli skarżący wykaże brak środków finansowych na pokrycie kosztów.Stan faktyczny
Skarżący J Ł złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku akcyzowego. Skarżący podał, że jest bezrobotny, nie posiada majątku, utrzymuje się z pomocy rodziców i nie ma środków na opłacenie wpisu od skargi. Sąd, analizując jego sytuację materialną, uznał, że wniosek zasługuje na uwzględnienie w zakresie częściowym.Rozstrzygnięcie
Udzielono skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi, w pozostałym zakresie wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J Ł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za poszczególne miesiące od marca do grudnia 2002r. postanawia: udzielić skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi, w pozostałym zakresie wniosek oddalić. /-/V.Mielcarek
Wpis od skargi wynosi [...].
Wobec tego skarżący J Ł złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że nie posiada środków finansowych oraz majątkowych, które umożliwiłyby zapłatę opłat sądowych od skargi. Od początku [...] jest bezrobotny, nie przysługuje jemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Pomimo ponawiania gotowości podjęcia zatrudnienia nie otrzymał żadnej oferty pracy. Jest wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego – Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Nie posiada żadnego majątku. Źródłem jego utrzymania i egzystencji jest pomoc finansowa uzyskiwana od rodziców. Zamieszkuje u rodziców, brata oraz u znajomych. Nie posiada miejsca stałego zameldowania. Nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący oświadczył, że nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów, nie uzyskuje również żadnych dochodów.
W odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy J Ł pismem z dnia [...] wskazał, że za lata [...] nie składał zeznań rocznych podatkowych do Urzędu Skarbowego ponieważ nie uzyskał żadnego dochodu. Oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych oraz lokat bankowych. Wskazał, że nie posiada żadnego miejsca zamieszkania i wobec tego nie ponosi wydatków na opłacenie czynszu, opłat za energię elektryczną, wodę, gaz, telefon stacjonarny, abonament RTV, kablówkę. Nie posiada również telefonu komórkowego oraz żadnych zobowiązań kredytowych. Nie choruje i wobec tego nie ponosi kosztów leczenia i zakupu lekarstw. Zamieszkuje u różnych znajomych oraz u rodziny w krótkich okresach czasu bez konieczności ponoszenia z tego tytułu opłat oraz korzysta nieodpłatnie z wyżywienia u w.w osób. Nie ma też żadnych pożyczek u rodziny, świadczenia w postaci udostępnienia noclegu oraz wyżywienia otrzymuje nieodpłatnie. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych samochodów oraz pojazdów. Nie posiada żadnych dodatkowych dochodów, ewentualne prace dorywcze typu prace remontowe mieszkaniowe oraz pomoc w pracach domowych jakich się podejmuje wykonuje za wyżywienie oraz nocleg. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny od [...] bez prawa do zasiłku. Do pisma załączył kserokopię zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...].
Na kolejne wezwanie z dnia [...]. J Ł w odpowiedzi z dnia [...] wskazał, że koszty ponoszone przez rodzinę oraz znajomych związane z jego miesięcznym utrzymaniem wynoszą około [...]. Załączył kserokopię poświadczenia wymeldowania z pobytu stałego z dnia [...]. Skarżący oświadczył, że od momentu wymeldowania nie posiada miejsca zameldowania.
Wniosek skarżącego o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Zapewnia ona osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (por. art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (por. art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy).
W rozpatrywanej sprawie skarżący w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa oraz w pismach uzupełniających wykazał, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącego od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, gdyż skarżący zgłasza w Powiatowym Urzędzie Pracy gotowość do podjęcia pracy, ma [...] i wykształcenie średnie. Zatem skarżący być może do tego czasu podejmie pracę i uzyska dochody, które pozwolą jemu choć w części na opłacenie tych kosztów. Gdyby skarżący nie miał środków finansowych na uiszczenie tych opłat będzie mógł zwrócić się ponownie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
W tych okolicznościach na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
/-/V. Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło