I SA/Po 285/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-03-22
Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Gabriela Gorzan, Maria Skwierzyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie wyłączenia spod egzekucji rzeczy, jeśli organ odwoławczy błędnie pouczył o możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego, podczas gdy właściwy jest sąd powszechny?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że błędne pouczenie organu odwoławczego co do drogi sądowej nie powinno przynosić szkody skarżącemu. W sytuacji, gdy organ odwoławczy błędnie wskazał na możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego, a właściwy jest sąd powszechny, sąd administracyjny powinien wyeliminować wadliwy akt z obrotu prawnego, aby umożliwić skarżącemu dochodzenie swoich praw przed właściwym sądem.Stan faktyczny
Skarżący P. A. wniósł o wyłączenie spod egzekucji samochodu osobowego, twierdząc, że jest jego właścicielem na podstawie umowy kupna-sprzedaży. Naczelnik Urzędu Skarbowego nie uwzględnił wniosku, uznając umowę za antydatowaną. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, wskazując na wątpliwości co do własności pojazdu w momencie zajęcia. Organ odwoławczy błędnie pouczył skarżącego o możliwości zaskarżenia postanowienia do sądu administracyjnego. Skarżący złożył skargę do WSA, który uchylił zaskarżone postanowienie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz skarżącego P.A. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd wstrzymał również wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędziowie NSA Gabriela Gorzan NSA Maria Skwierzyńska Protokolant: st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2005 r. sprawy ze skargi P. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wyłączenia spod egzekucji I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz skarżącego P.A. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ G.Gorzan /-/ W.Zygmont /-/ M.Skwierzyńska
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...] nr [...]na podstawie z art. 38 § 2 w zw. z art. 38 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991r. Nr 36, poz. 161, ze zm.) nie uwzględnił wniosku P. A. o wyłączenie spod egzekucji samochodu osobowego WV . nr rej. [...] zajętego w dniu [...] w postępowaniu egzekucyjnym przeciwko zobowiązanym R. i Ry. R.zamieszkałym w D.. Uzasadniając postanowienie organ egzekucyjny wskazał, że - przedłożona przy wniosku umowa kupna- sprzedaży pojazdu datowana jest ..10.2002r. lecz zgłoszenie powyższej umowy w celu zarejestrowania pojazdu na nabywcę nastąpiło w dniu ..10.2002r. czyli po dacie dokonania zajęcia. Poborca dokonał zajęcia pojazdu, którym zobowiązany Ry. R. przyjechał na posesję. Podczas dokonywania czynności egzekucyjnych zobowiązany podpisał protokół zajęcia ruchomości oraz przyjął ruchomości pod dozór nie wnosząc żadnych uwag i zastrzeżeń. Z notatki sporządzonej przez poborcę w dniu dokonywania czynności egzekucyjnych wynika, że zobowiązany odmówił okazania dowodu rejestracyjnego pojazdu. W sporządzonym protokole stanu majątkowego dłużnik nie kwestionował faktu posiadania samochodu.
W zażaleniu P. A. ponowił żądanie wyłączenia pojazdu spod egzekucji twierdząc, że stanowi jego własność. Do zażalenia załączył kserokopię umowy kupna-sprzedaży, kserokopię dowodu rejestracyjnego z nazwiskiem P. A..
Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia 1[...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art.144 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy stwierdził, że w momencie dokonywania czynności egzekucyjnych, podczas spisywania protokołu z zobowiązanym, nie tylko nie wspomniał on o fakcie dokonania sprzedaży pojazdu, ale podpisał go bez zastrzeżeń - nie wnosząc do jego treści żadnych uwag. Ponadto - jak wynika z akt sprawy - zobowiązany odmówił poborcy skarbowemu okazania dowodu rejestracyjnego, co pozwala na domniemanie, iż w dniu dokonania zajęcia ruchomości właścicielem samochodu był zobowiązany R. R., a przedłożona umowa kupna-sprzedaży została antydatowana. Przedstawione przez A. A. dowody mające świadczyć o jego prawie własności do zajętego pojazdu, nie są niewiarygodne. Okoliczności dokonania zajęcia, jak również brak jakichkolwiek informacji podczas dokonywania zajęcia ze strony zobowiązanego świadczą, że w dni[...]zobowiązany był właścicielem zajętej ruchomości.
W skardze P. A. domagał się wyłączenie pojazdu spod egzekucji twierdząc, że udowodnił, iż jest jego właścicielem. Uzasadniają skargę wywodził, że samochód kupił od R. R. w dniu ..10.2002r., zarejestrował go w dniu ..10.2002r. Bezpodstawne jest kwestionowanie prawa do zarejestrowania pojazdu w terminie 30 dni od daty jego nabycia. Samochód był używany na rejestracji próbnej, następnie na stałej.
Dyrektor Izby Skarbowej w P.wniósł o odrzucenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla postanowienie, jako niezgodne z prawem.
Powody.
Zaskarżone postanowienie jest ostatecznym postanowieniem w sprawie odmowy wyłączenia rzeczy. Organ odwoławczy pouczył skarżącego o prawie zaskarżenia postanowienia do sądu administracyjnego, mimo że takiej możliwości nie przewiduje art. 40 § 2 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym w 2003r. Przepis ten stanowił, że osobie, której żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa nie zostało uwzględnione, przysługuje prawo żądania zwolnienia ich od zabezpieczenia lub egzekucji administracyjnej w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Oznacza to, że osoby trzecie - a taką pozycję w toczącym się postępowaniu posiada skarżący- mogą dochodzić wyłączenia rzeczy zajętych spod egzekucji administracyjnej w sytuacji, gdy organ odwoławczy żądania wyłączenia nie uwzględnił, i wyłącznie przed sądem powszechnym w trybie określonym w art. 842 kpc (tak: postanowienie NSA z dnia 29.071997r. I SA/Po 67/96 lex nr 29949, postanowienie NSA z dnia 28.02.1996r. SA/Gd 3247/95 POP 1997/1/32).
Skarżący zgodnie z pouczeniem zawartym w zaskarżonym postanowieniu już w dniu 9.02.2003r. złożył skargę do sądu administracyjnego, podczas gdy organ odwoławczy w dniu 8.05.2003r z urzędu sprostował omyłkę postanowienia w zakresie treści pouczenia wydając postanowienie nr [...]na podstawie art. 123 oraz art. 113 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a. Jednakże z akt postępowania administracyjnego nie wynika, że odpis tego postanowienia został skarżącemu doręczony. Tymczasem zgodnie z art. 842 § 2 kpc powództwo można wnieść w ciągu dni czternastu od doręczenia postanowienia administracyjnego organu egzekucyjnego, a jeżeli zainteresowany wniósł zażalenie na to postanowienie - w ciągu dni czternastu od doręczenia postanowienia wydanego na skutek zażalenia. Dlatego w stanie faktycznym sprawy, gdyby nawet skarżący wytoczył powództwo w terminie 14 dni od otrzymania postanowienia o sprostowaniu pouczenia, nie zachodziłyby podstawy do oczekiwania, iż sąd powszechny uznałby pozew za złożony w terminie 14 dni od daty doręczenia skarżącemu postanowienia organu odwoławczego (nb dokonanego w już dniu 13.01.2003r.).
W tych okolicznościach odrzucenie skargi przez sąd administracyjny narażałoby skarżącego na negatywne skutki procesowe. Błędne pouczenie zawarte w (zaskarżonym) akcie nie tworzy nieprzewidzianego w ustawie prawa do zaskarżenia, ale nie powinno skarżącemu przynosić szkody. W ocenie sądu (składu orzekającego) wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia organu odwoławczego i wydanie nowego postanowienia merytorycznego, doręczonego z prawidłowym pouczeniem prawnym, zabezpieczy skarżącemu drogę postępowania na drodze cywilnej.
Dlatego na podstawie art. 145 § 1 lit.c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł Sąd jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy.
/-/ G. Gorzan /-/ W. Zygmont /-/ M. Skwierzyńska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło