I SA/Po 286/06
WyrokWSA w Poznaniu2006-10-03
Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Janusz Ruszyński, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy korekta danych w ewidencji gruntów i budynków, dokonana z urzędu lub w trybie sprostowania oczywistej omyłki, może mieć skutek wsteczny w zakresie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za poprzednie lata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe nie podjęły wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, naruszając tym samym zasady postępowania podatkowego. Nie wyjaśniono, jak kwalifikowano grunty od 1994 roku, na jakiej podstawie dokonano zmian w ewidencji w 2004 roku oraz jaki był charakter tych czynności (aktualizacja, korekta, sprostowanie). Brak tych wyjaśnień uniemożliwia prawidłową ocenę ustaleń organów i prawidłowe ustalenie podatku od nieruchomości, a potencjalnie może wskazywać na konieczność zastosowania podatku rolnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Gminy R. o zmianie decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2003 rok. Skarżąca kwestionowała opodatkowanie gruntów o powierzchni [...] m2 jako "pozostałe grunty", twierdząc, że od lat istnieją na nich budynki związane z produkcją rolną i że korekta danych w ewidencji gruntów powinna mieć skutek wsteczny. Organy uznały, że zmiany w ewidencji mogą skutkować dopiero po ich wprowadzeniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy R., zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania i wstrzymał wykonanie zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Janusz Ruszyński /spr./ as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2006 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2003 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy R. z dnia [...] Nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania , 3. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych decyzji wymienionych w pkt 1 do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku /-/ K.Pawlicki /-/ W.Zygmont /-/ J.Ruszyński
I SA/Po 286/06
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art.245 §1 pkt 4 w związku z art.240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, art.2,3,4,5 i 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz uchwały Rady Miejskiej Gminy R. z dnia [...] w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2003, Burmistrz Gminy R. uchylił własną decyzję z dnia [...], oraz ustalił J.G. podatek od nieruchomości za 2003r. w kwocie [...] zł. W związku z powyższym dokonano przypisu kwoty [...] zł z tytułu podatku od nieruchomości.
W uzasadnieniu decyzji podano, że w wyniku przeprowadzonych przez organ podatkowy czynności sprawdzających ustalono, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] zaniżona została podstawa opodatkowania dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz wartości budowli związanych z prowadzeniem tej działalności.
W odwołaniu z dni [...] sierpnia 2005r. strona skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie art.187 §1 i art.191 Ordynacji podatkowej przez błędne uznanie, że dane uzyskane z ewidencji gruntów i budynków pozwalają przyjąć, że [...] m2 stanowią tereny traktowane jako "pozostałe grunty" wraz z zabudową, podczas gdy należało przyjąć, że sprostowanie danych dokonane w dniu [...] października 2004r. przez Starostwo Powiatowe w R. miało skutek wsteczny, co z kolei powinno prowadzić do wniosku, iż tereny te były w 2001r. gruntami związanymi z działalnością rolniczą i podlegają ewentualnie opodatkowaniu podatkiem rolnym.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w odwołaniu nie wniesiono zastrzeżeń odnośnie tej części decyzji wymiarowej, która uległa zmianie na skutek wznowienia postępowania, natomiast kwestionuje się decyzję w części dotyczącej opodatkowania gruntów pozostałych o pow. [...] m2.
Zdaniem organu odwoławczego brak podstaw prawnych do uznania, iż zmiany w ewidencji gruntów dokonane przez Starostwo Powiatowe w R. mogą skutkować w stosunku do lat poprzednich. Z pism Starostwa wynika bowiem, iż zmian w rejestrze gruntów dokonano z urzędu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 28 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zmiany wprowadzone w ewidencji mogą skutkować przy wymiarze podatków dopiero po ich wprowadzeniu.
W tej sytuacji organ podatkowy, ustalając wysokość podatku od nieruchomości za 2003r. prawidłowo przyjął, iż przedmiotowe grunty oznaczone w ewidencji jako "tereny mieszkaniowe B" podlegają stawce podatkowej jako "grunty pozostałe".
W skardze z dnia [...].03.2006r. strona skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie art.113 kpa w wyniku uznania, że skutek prawny sprostowania z dnia [...] października 2004r. oczywistej omyłki Starostwa Powiatowego w R. w zakresie przeznaczenia podlegających opodatkowaniu gruntów następuje dopiero na przyszłość, podczas gdy należało uznać, że wszelkie zmiany w ewidencji gruntów i budynków wymagają wydania decyzji administracyjnej, która może podlegać sprostowaniu ze skutkiem wstecznym. Podniesiono również zarzut naruszenia art.7a ust.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w wyniku uznania, iż podstawą wymiaru podatku jest ewidencja gruntów i budynków, podczas gdy decyzja winna być wydana w oparciu o ewidencję podatkową nieruchomości w systemie informatycznym, prowadzoną przez organ I instancji.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1§2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w oparciu o treść art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie skarga okazała się zasadna.
Zarówno w odwołaniu jak i w skardze strona skarżąca podnosiła zarzut, że błędny jest pogląd organów, według którego [...] m2 terenów traktować należy jako "pozostałe grunty".
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na ten fragment uzasadnienia decyzji Burmistrza z dnia [...]., w którym odnosi się on do treści pisma J.G. z [...] kwietnia 2005r. We wskazanym piśmie skarżąca stwierdziła, że niesłusznie został jej policzony podatek od pozostałych gruntów ponieważ na tych gruntach przez cały czas istniały i nadal istnieją budynki związane z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej – kurniki. Powołała się przy tym na zaświadczenie Starostwa Powiatowego z dnia [...] kwietnia 2005r. o przekwalifikowaniu gruntu na oznaczenie "B". Według podatniczki grunty te od 1994r. nie zmieniły swojego charakteru (k.2.12. akt adm.). Z kolei z treści zaświadczenia, na które powołała się skarżąca wynika, że "z chwilą dokonania odnowy operatu ewidencji gruntów obrębu S. tj. w roku 1994 oznaczono w ewidencji gruntów w części dotyczącej klasyfikacji i użytków gruntowych jako "B" – tereny zabudowane na całej jej powierzchni" (załącznik do karty 2.12.). Z dalszej treści pisma wynika, że w dniu [...] października 2004r. dokonano korekty użytku z "B" (tereny zabudowane) na aktualny "B-RVI" (użytki rolne zabudowane).
W dalszej części uzasadnienia decyzji organu podatkowego I instancji powołano się na treść zaświadczenia Starostwa Powiatowego w R. z dnia [...] lipca 2005r.
W piśmie zawarto sformułowanie: "W jednostce rejestrowej nr [...] m.in. dla działek nr [...],[...], do dnia [...] września 2004r. był wykazywany dla tych działek użytek gruntowy "tereny mieszkaniowe" (B). W dniu [...] października 2004r. zostały sprostowane z urzędu użytki działek: [...] ,[...] z "terenów mieszkaniowych" (B) na "użytki rolne zabudowane" (działka nr [...] B-RVI [...] ha, działka nr [...] B-RVI [...] ha), z uwagi na to, że przedmiotowe działki wchodzą w skład gospodarstwa rolnego i w tym przypadku należało je sklasyfikować jako "B-RVI" (k.3.5).
Z kolei w znajdującym się również w aktach administracyjnych "zawiadomieniu o zmianie z dnia [...] października 2004r." wydanym przez Starostwo Powiatowe w R., w rubryce "rodzaj" wpisano "przywrócenie klasy gruntu w działkach będących użytkami rolnymi" (k.3.4).
Ponadto z notatki służbowej z dnia [...] sierpnia 2005r. wynika, że zmiany dokonane przez Starostwo oparto o treść § 46 ust.2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz.454). Wskazany przepis stanowi, że dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych.
Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej opisane okoliczności skład orzekający doszedł do wniosku, że organy podatkowe działały w sposób nie budzący do nich zaufania, oraz że w postępowaniu nie podjęły wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art.121 §1 i art.122 Ordynacji podatkowej). W sprawie nie zebrano i nie poddano ocenie całego materiału dowodowego (art.187 §1 Ordynacji).
Wobec powyższego należy stwierdzić, że:
– nie wyjaśniono w ogóle jak kwalifikowano grunty będące własnością J.G. począwszy od roku 1994 (skarżąca twierdzi, że grunty nie zmieniły swojego charakteru),
– nie jest jasne, na jakiej podstawie – w związku z jakimi okolicznościami – dokonano zmian w ewidencji gruntów w roku 2004r.,
– nie wyjaśniono, jaki był charakter czynności podejmowanych przez Starostwo Powiatowe w R. w związku ze zmianą ewidencji gruntów z dnia [...] października 2004r. – czy była to aktualizacja, o czym stanowi powołany wyżej przepis rozporządzenia, czy też korekta (zaświadczenie Starostwa z [...] kwietnia 2005r.) albo sprostowanie z urzędu (zaświadczenie z [...] lipca 2005r.).
Takie zróżnicowanie używanych pojęć nie pozwala na prawidłową ocenę ustaleń przyjętych przez organy podatkowe w niniejszej sprawie. Dopiero wyjaśnienie powyższych wątpliwości umożliwi organom podjęcie decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości.
Gdyby w wyniku ustaleń stwierdzono, że zmiana w ewidencji gruntów dokonana w dniu [...].10.2004 nastąpiła w trybie sprostowania z urzędu należy sprawdzić, czy takie sprostowanie było w ogóle możliwe.
Pozytywna odpowiedź na to pytanie może bowiem skutkować tym, że w istocie chodzi o podatek rolny, a nie podatek od nieruchomości.
Konieczne będzie również skonfrontowanie powyższych ustaleń z treścią składanych przez J.G. informacji o gruntach, budynkach i budowlach.
W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art.200, a o wstrzymaniu wykonania decyzji – na podstawie art.152 powołanej ustawy.
/-/ K.Pawlicki /-/ W.Zygmont /-/ J.Ruszyński
L.Sz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło