I SA/Po 2860/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-11-15

Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Ruszyński, Sędzia NSA Maria Skwierzyńska, as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości podatkowych, opierając się na teoretycznej możliwości ich zaspokojenia z masy upadłościowej głównego kontrahenta, nie ustalając precyzyjnie faktycznej możliwości uzyskania środków przez podatnika?
Ratio decidendi
Organy podatkowe nie rozważyły wszystkich okoliczności uzasadniających zastosowanie lub odmowę zastosowania art. 67 Ordynacji podatkowej, opierając się jedynie na teoretycznej możliwości zaspokojenia zaległości podatkowych. Nie ustalono precyzyjnie, na jakim etapie znajduje się proces upadłości głównego kontrahenta, jakie kategorie wierzycieli są zaspokajane i w jakich wysokościach, co uniemożliwia stwierdzenie praktycznej możliwości uregulowania należności przez podatnika.
Stan faktyczny
Organ podatkowy odmówił R.L. umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych. Podstawą odmowy było ustalenie, że mimo trudnej sytuacji finansowej podatnika i jego rodziny oraz nieskuteczności windykacji, istnieje teoretyczna możliwość zaspokojenia zaległości z masy upadłościowej głównego kontrahenta podatnika. Podatnik zaprzestał działalności gospodarczej z powodu upadłości kontrahenta, który zalegał mu znaczną kwotę.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński /spr./ Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant: st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2005 r. sprawy ze skargi R.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów usług i w podatku dochodowym od osób fizycznych uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. nr [...]. /-/M.Jaśniewicz /-/J.Ruszyński /-/M.Skwierzyńska I SA/Po 2860/03 U Z A S A D N I E N I E Organy skarbowe obu instancji odmówiły R.L. umorzenia podatku od towarów i usług za maj [...]r. w kwocie [...]zł z odsetkami w wysokości [...]zł, podatku dochodowego od osób fizycznych za rok [...] w kwocie [...]zł z odsetkami w wysokości [...]zł i podatku dochodowego od osób fizycznych za styczeń, luty i marzec [...]r. w kwocie [...]zł z odsetkami w wysokości [...]zł. Podstawą rozstrzygnięcia było ustalenie, że: "rodzina podatnika rzeczywiście znajduje się w trudnej sytuacji (miesięczny dochód na osobę wynosi [...]zł), windykacja długów nie przynosi pożądanych rezultatów, jednak nie można wykluczyć, że sytuacja się nie zmieni. Pomimo faktu umorzenia postępowań egzekucyjnych przez komorników sądowych oraz małej skuteczności egzekucji administracyjnej, istnieje teoretyczna możliwość zaspokojenia zaległości podatkowych ze środków, które podatnik może uzyskać z podziału masy upadłościowej Zakładów "A" w C. - z przedstawionego przez podatnika pisma od syndyka masy upadłościowej zakładów wynika, że sprzedaż majątku trwa i nie można jednoznacznie wykluczyć możliwości uzyskania tą drogą pieniędzy". Aczkolwiek nie wynika to z ustaleń organów skarbowych, lecz z treści wniosku podatnika, można uznać za niesporne to, że skarżący z dniem [...]r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na skupie i handlu żywcem, zbożem, owocami i środkami do produkcji rolnej, że spowodowane to było upadłością głównego kontrahenta - Zakładów "A" w C., które zalegają skarżącemu z zapłatą [...]zł. Ze względu na brak majątku komornicy sądowi umorzyli prowadzone postępowania egzekucyjne na rzecz wierzycieli skarżącego dotyczące około [...]zł. W skardze na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...]r. R.L. powtórzył argumenty zawarte we wniosku wyjaśniając dodatkowo, że jest bezrobotnym i zasiłek z tego tytułu pobiera do [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Okoliczności faktyczne sprawy wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są niesporne. Odpowiedzi wymaga jedynie pytanie, czy w tych okolicznościach można znaleźć przesłankę do umorzenia zaległości podatkowej. Nie powinno budzić wątpliwości to, że skarżący popadł w zaległości podatkowe z przyczyn od niego niezależnych. Upadł jego główny kontrahent, którym były Zakłady "A" w C. Powstała więc sytuacja wyjątkowa, za którą skarżący nie może ponosić odpowiedzialności. Gdyby bowiem nie upadłość Zakładów "A" w C., wierzytelności skarżącego w kwocie około [...]zł byłyby zaspokojone, a skarżący uregulowałby swoje zobowiązania - zarówno podatkowe, jak i na rzecz swoich wierzycieli. Wierzytelność wobec Zakładów "A" w C. przekracza bowiem wielkość zobowiązań skarżącego. Sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny jest trudna i tak to nawet stwierdzają organy skarbowe, skoro dochód w rodzinie na 1 osobę wynosi [...]zł miesięcznie. Nie wystarczy istnienie teoretycznej jedynie (jak podkreśla organ odwoławczy) możliwości zaspokojenia zaległości podatkowych ze środków, które skarżący może uzyskać z podziału masy upadłościowej Zakładów "A" w C. Organy skarbowe nie zauważyły bowiem, że skarżący znajduje się w VI kategorii wierzycieli, a więc nie wiadomo czy w ogóle jest możliwe faktyczne a nie teoretyczne zaspokojenie jego roszczeń. Konieczne jest precyzyjne ustalenie, na jakim etapie znajduje się proces upadłości Zakładów "A" w C., które kategorie wierzycieli są zaspokajane i w jakich wysokościach. Te ustalenia pozwolą organom skarbowym stwierdzić, czy istnieje praktyczna (faktyczna) możliwość uregulowania przez skarżącego swoich należności. Powyższe względy uzasadniają twierdzenie, że organy skarbowe nie rozważyły wszystkich okoliczności uzasadniających zastosowanie bądź odmowę zastosowania art.67 Ordynacji podatkowej. Zaskarżona decyzja oraz decyzja Urzędu Skarbowego z [...]r. podlegają więc uchyleniu na podstawie art.145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/M.Jaśniewicz /-/J.Ruszyński /-/M.Skwierzyńska L.Sz.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło