I SA/Po 287/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku RM o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący RM pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011r. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córką. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Również osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają majątku. Wnioskodawca podał, że w [...] uzyskał dochód w wysokości [...], natomiast żona nie pracuje, córka jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] załączył m.in. kserokopie zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego, z których wynika, że w [...] dochód wnioskodawcy wyniósł [...], natomiast w [...] [...]. Wnioskodawca załączył także kserokopie faktur dokumentujących poniesione przez niego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wydatki i oświadczył, że na miesięczne utrzymanie w miesiącu [...] przeznaczył około [...]. Do pisma załączył kserokopie decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] o zmianie od [...] wysokości zasiłku stałego przyznanego małżonce z kwoty [...] na [...] miesięcznie, z dnia [...] o przyznaniu skarżącemu świadczenia pieniężnego na zakup żywności w kwocie [...], z dnia [...] o przyznaniu skarżącemu zasiłku celowego w kwocie [...] na opłacenie należności za zimną wodę i odprowadzenie ścieków, z dnia [...] o przyznaniu skarżącemu zasiłku celowego na dofinansowanie do opłacenia energii w kwocie [...], z dnia [...] o przyznaniu skarżącemu świadczenia pieniężnego na zakup żywności w kwocie [...], z dnia [...] o przyznaniu skarżącemu zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu odzieży i obuwia oraz dofinansowanie do przelewu na konto A w wysokości [...], wniosek z dnia [...] o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący w zeznaniu rocznym podatkowym za [...] zadeklarował, że przychód jego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i dochód [...]. Natomiast z przedłożonych przez niego kserokopii decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wynika, że w miesiącu [...] dochód skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wyniósł [...], natomiast w okresie [...] dochód jego za [...] miesiące wyniósł [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córką. Wnioskodawca i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego majątku, uzyskują niskie dochody i systematycznie korzystają z pomocy opieki społecznej. Skarżący w złożonych oświadczeniach wykazał zatem, że nie posiada żadnych środków pieniężnych oraz majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.