I SA/Po 2870/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Janusz Ruszyński as.sąd. WSA Karol Pawlicki (spr) Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 26 października 2004 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "A" sp. z o.o. w C. na postanowienie Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] o nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej kwotę 250,-zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt złotych) na rzecz skarżącej spółki tytułem zwrotu kosztów postępowania. III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/K.Pawlicki /-/G.Gorzan /-/J.Ruszyński Postanowieniem z dnia [...] ,wydanym na podstawie art. 123 kpa oraz art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.), Naczelnik Urzędu Skarbowego oddalił zarzuty złożone przez Przedsiębiorstwo "A" sp. z o.o. w C. na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że tytuł wykonawczy wystawiony został przez Rejonowy Związek Spółek Wodnych w Ch. w dniu[...]. W zażaleniu na powyższe postanowienie Przedsiębiorstwo "A" zarzuciło organowi egzekucyjnemu, że nie zbadał, czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy egzekucja administracyjna jest dopuszczalna zgodnie z treścią art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem żalącego się wierzyciel nie był uprawniony do wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie § 1 ust. 1 pkt 2 lit. "d" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1996 r. w sprawie wykonania ustawy o postępowaniu egzekucyjny m w administracji (Dz.U. z 1997 r. Nr 1, poz. 1 ze zm.). Powyższy zarzut znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 1997 r. sygn. akt I SA/Łd 336/96 (opubl. "Orzecznictwo Sądów Polskich" z 1997 r. nr 11, poz. 204). Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem egzekucyjnym. Podkreślono też, że zgodnie z powołanym wyżej rozporządzeniem Rady Ministrów egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne z tytułu działalności statutowej spółek wodnych, a z kolei art. 170 ust. 5 Prawa wodnego przewiduje, że do egzekucji składek i świadczeń na rzecz spółki wodnej stosuje się odpowiednio przepisy o egzekucji należności podatkowych. Na powyższe postanowienie skargę do Ośrodka Zamiejscowego NSA w Poznaniu wniosło Przedsiębiorstwo "A", zarzucając mu naruszenie art. 29 § 1 oraz art. 34 § 1 i § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz § 1 ust. 1 pkt 2 lit. "d" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1996 r. w sprawie wykonania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga okazała się zasadna. Według art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Z kolei § 2 stanowi, że organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji i zwraca tytuł wykonawczy wierzycielowi jeżeli m.in. tytuł ten nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 ustawy. Ustawa zaś wymaga, aby tytuł wykonawczy zawierał podstawę prawną obowiązku podlegającego egzekucji (art. 27 § 1 pkt 3). W niniejszej sprawie w chwili wydania tytułu wykonawczego tj. [...]obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1996 r. w sprawie wykonania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 2 lit. "d" rozporządzenia, egzekucji administracyjnej podlegały należności pieniężne przypadające Skarbowi Państwa lub państwowym jednostkom organizacyjnym będącym osobami prawnymi, jednostkami budżetowymi albo zakładami budżetowymi z tytułu działalności statutowej spółek wodnych. Skarżąca spółka w postępowaniu egzekucyjnym podnosiła zarzut, że powyższego przepisu nie można odnieść do Rejonowego Związku Spółek Wodnych w Ch. Ponadto w postanowieniu Izby Skarbowej powołano się na art. 170 ust. 5 Prawa wodnego. Uszło jednak uwadze organu, że ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. N r 115, poz. 1229) weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002 r., a w jej art. 204 ust. 3 wskazano, że w sprawach opłat należnych za okres sprzed wejścia ustawy w życie stosuje się przepisy dotychczasowe. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na okoliczność podnoszoną przez stronę skarżąca w zażaleniu i skardze, że w stanie prawnym obowiązującym przed wejściem w życie w/w Prawa wodnego, egzekucja administracyjna należności spółki wodnej z tytułu składek członkowskich i innych świadczeń przysługujących od członków spółki jest niedopuszczalna. Powyższy pogląd wyrażony w powołanym przez skarżącą Spółkę wyroku NSA z dnia 5 marca 1997 r. znalazł aprobatę w doktrynie (zob. glosa Romana Hausera opublikowana razem z orzeczeniem) i skład orzekający w niniejszej sprawie również go podziela. W ponownym postępowaniu organ egzekucyjny winien wziąć powyższe pod uwagę. W tych okolicznościach orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, a o wstrzymaniu wykonania uchylonego postanowienia na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/K.Pawlicki /-/G.Gorzan /-/J.Ruszyński LF