I SA/Po 2872/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-02-19
Skład orzekający: Janusz Ruszyński, Aleksandra Łaskarzewska, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo określił zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, jeśli podatnik nie przedstawił dowodów źródłowych dokumentujących stan oszczędności i nie wykazał wysokości diet, ryczałtów oraz wypłat w walutach obcych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo określiły zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Podatnik nie wykazał ciężaru dowodu w zakresie udokumentowania stanu oszczędności, wysokości diet, ryczałtów ani wypłat w walutach obcych, a także nie przedstawił dowodów dotyczących sprzedaży przyczepy i otrzymania odszkodowania za pracę w kopalni. Decyzja dotycząca roku 1998, która stała się ostateczna, miała wpływ na ocenę przychodów i wydatków w roku 1999.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. i D. K. na decyzję Izby Skarbowej OZ określającą im zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Skarżący zarzucili niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, w tym niedokonanie analizy dochodów z wydatkami z okresu sprzed 1992 roku, nieuwzględnienie pewnych kwot przychodów oraz pominięcie dowodu z przesłuchania stron. Kwestionowali również ustalenia dotyczące stanu oszczędności i wydatków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del.NSA Janusz Ruszyński(spr) Sędziowie WSA Aleksandra Łaskarzewska as.WSA Karol Pawlicki Protokolant: staż. Inga Skwierzyńska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2004r. sprawy ze skargi L. i D. K. na decyzję Izby Skarbowej OZ z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach oddala skargę /-/K.Pawlicki /-/J.Ruszyński /-/A.Łaskarzewska
Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy decyzją z dnia [...] Nr [...] określiła D. i L. K. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 rok w kwocie [...] złotych od dochodów w wysokości [...] złotych nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
Biorąc pod uwagę treść decyzji ostatecznej Izby Skarbowej OZ dnia [...] Nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie określenia podatku dochodowego od osób fizycznych w formie ryczałtu za rok 1998 od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów Izba Skarbowa ustaliła, że skarżący w dniu [...]stycznia 1999r. posiadali oszczędności zgromadzone w latach ubiegłych w kwocie [...] złote.
W 1999 roku przychody skarżących wyniosły: [...] złotych z tytułu emerytury D. K. i najmu - [...] złotych, [...] zł z tytułu emerytury L. K. oraz [...]złotych ze sprzedaży autobusu marki [...]. Ponadto uwzględniono [...] złotych straty poniesionej w działalności gospodarczej L. K. Tak obliczony przychód w 1999 roku wyniósł [...] złotych.
Podatnicy ponieśli też, według wyliczenia Izby Skarbowej następujące wydatki: [...] złotych na remont budynku mieszkalnego, [...] złotych z tytułu wpłaty do Banku PKO S.A. równowartości [...] DEM ([...] złotych) i [...] DEM ([...] złote), [...] złotych na zakup autobusu marki [...] i [...] złotych na utrzymanie gospodarstwa domowego. Łączne wydatki wyrażają się kwotą [...] złotych.
W skardze na powyższą decyzję L. i D.K. wnieśli o
jej uchylenie. Zarzucili niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych przez niedokonanie analizy zeznanych przez podatników dochodów z wydatkami za okres sprzed 1992 roku i nieuwzględnienie po stronie przychodów za rok 1999 kwotę [...] DEM wypłaconej przez podatnika w dniu [...] 1999r z Banku PKO S.A., pominęcie okoliczności, które winny być znane organowi podatkowemu z urzędu (wypłaconego podatnikowi odszkodowania za pracę w kopalni za okres od [...] lutego 1954r. do [...] kwietnia 1956r., sprzedaży przyczepy samochodowej).
Skarżący zarzucili również naruszenie art.199 w zw. Z art.229 i 235 Ordynacji podatkowej przez pominięcie dowodu z przesłuchania stron.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Nie uzasadniony okazał się zarzut braku analizy zeznanych przez podatnika dochodów z wydatkami za okres sprzed 1997 roku. Analizy dochodów i wydatków dokonano w decyzji Izby Skarbowej OZ z [...] umarzającej postępowanie w sprawie ustalenia podatku dochodowego od osób fizycznych w formie ryczałtu za rok 1998 od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
Materialnoprawną podstawą tej decyzji były właśnie ustalenia dotyczące poziomu przychodów i wydatków podatników przed 1992 rokiem, a więc przed przejściem skarżącego na emeryturę. W obrocie prawnym pozostała decyzja, z której wynika, że skarżący na koniec 1998 roku dysponowali oszczędnościami rzędu [...] złotych. Skarżący powyższych ustaleń nie kwestionowali, a decyzja dotycząca roku 1998 stała się ostateczna.
Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na to, że mimo wezwań skarżący nie wskazali żadnych dowodów źródłowych dokumentujących stan oszczędności na dzień [...] stycznia 1998r. Organy podatkowe dysponowały zaświadczeniem PKS Transport z [...] lutego 2001r. o zarobkach skarżącego w latach 1973 - 1991. Pracodawca skarżącego nie wskazał jednak kwot z tytułu delegacji służbowych związanych z wyjazdami zagranicznymi. Skarżący wezwani do określenia wysokości tych wypłat nie udzielił żadnej informacji, które można by sprawdzić. Kwestii tej nie wyjaśnia tez pismo pełnomocnika skarżących z [...] marca 2002r. Nie podaje ono bowiem żadnych danych wskazujących na wysokość otrzymanych przez podatnika diet i ryczałtów.
Organy skarbowe nie miały więc możliwości dokonania innych ustaleń dotyczących przychodów uzyskiwanych przez podatników. Na podatniku spoczywa bowiem ciężar wykazania, że suma poniesionych w roku podatkowym wydatków i wartość zgromadzonych zasobów materialnych znajduje pokrycie w już opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania źródeł przychodu.
Zasadnie uznały organy skarbowe, że skarżący nie przedłożył dowodu o posiadanych w dniu [...] stycznia 1992r. oszczędnościach uzyskanych z wynagrodzenia za pracę w PKS.
Mając na uwadze to, że decyzja dotycząca roku 1998 była również wydana na podstawie oceny zgromadzonych w sprawie dowodów wywołuje ona skutki dla oceny przychodów i wydatków w roku 1999.
Rację ma skarżący, że z dostępnych dowodów wynika, że skarżący pracował w latach 1973 - 1991 w Państwowej Komunikacji Samochodowej.
Skarżący nie przedstawił jednak żadnego materialnego dowodu, że w okresie pracy w PKS otrzymywał również inne niż wskazane w zestawieniu zarobków za lata 1973 - 1991 środki. Na pytanie, czy w wykazie zarobków uwzględnione zostały wysokości diet i ryczałtów wypłacanych w okresie zatrudnienia i o ewentualne wykazanie wynagrodzenia za lata 1973 - 1991 łącznie z dietami i ryczałtami, PKS w piśmie z dnia [...] października 2001r. udzielił odpowiedzi, że zestawienie zarobków nie obejmuje diet, ryczałtów oraz wypłat w walutach obcych.
Usprawiedliwione więc było stwierdzenie organów podatkowych, że skarżący, na którym spoczywał ten obowiązek nie wykazał, czy i w jakiej wysokości otrzymywał diety i ryczałty oraz wypłatę w walutach obcych. W takiej sytuacji dowodowej brak było podstaw do ustalenia wysokości uzyskiwanych z tego tytułu przychodów. Nie może wywołać w tym kontekście skutków prawnych powoływanie się przez skarżącego na przepisy regulujące kwestie wysokości diet i ryczałtów. Nie wykazano bowiem czy ryczałty i diety były skarżącemu wypłacane. Skutku prawego w tym zakresie nie wywoływałby też przesłuchanie skarżącego jako strony. Dowód z takiego przesłuchania ma bowiem charakter pomocniczy, uzupełniający zgromadzony materiał dowodowy i nie może tego materiału zastępować.
Powyższe uwagi nie mają jednak przesądzającego znaczenia. Przesądzające znaczenie ma bowiem treść decyzji dotyczącej dochodów z nieujawnionych źródeł w roku 1998. Podstawą jej wydania było bowiem dokonanie materialnoprawnej oceny podstaw istnienia przesłanek do przyjęcia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za ten rok od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
Powyższa uwaga dotyczy kwestii nie uwzględnienia po stronie przychodów za rok 1999 kwoty [...] DEM. Z ustaleń poczynionych bowiem w uzasadnieniu decyzji dotyczącej roku 1998 wynika, że w dniu [...] stycznia 1999r. skarżący posiadali oszczędności w kwocie [...] złotych.
Z zaświadczenia Banku PKO S.A. w S. wynika, że od dnia [...] stycznia 1999r. do dnia wypłaty tej kwoty w dniu [...] kwietnia 1999r. skarżący wpłacił [...] DEM i [...] DEM. Trafnie więc przyjęły organy skarbowe, że te wpłaty nie mogły mieć pokrycia w oszczędnościach zgromadzonych przez podatników. Skarżący nie wskazali źródła pochodzenia powyższych kwot.
Należy wreszcie zauważyć, że w toku postępowania podatkowego skarżący nie poruszali kwestii przychodu uzyskanego ze sprzedaży przyczepy oraz odszkodowania wypłaconego skarżącemu za pracę w kopalni.
W szczególności ani w odwołaniu ani w skardze skarżący nie wskazali kiedy przyczepa została sprzedana. Nie przedstawili umowy kupna - sprzedaży oraz dowodu potwierdzającego za ile przyczepa została sprzedana. Skarżący nie przedstawili też żadnego dowodu, który potwierdzałby fakt otrzymania przez skarżącego odszkodowania za pracę w kopalni i jego wysokość.
Niezrozumiałe i pozbawione uzasadnienia jest w tym kontekście twierdzenie skarżących, że sprzedaż przyczepy samochodowej za [...] złotych i otrzymanie przez skarżących odszkodowania za pracę w kopalni w kwocie [...] złotych są faktami znanymi organowi podatkowemu z urzędu.
Skoro bowiem skarżący nie wskazali żadnego materialnego dowodu potwierdzającego uzyskanie tych dochodów (np. umowa, zapłata odszkodowania, daty itd.) to na podstawie jakich przesłanek można by przyjąć, że organy skarbowe z urzędu w niniejszym postępowaniu miałyby o tych zdarzeniach wiedzieć?
Z powyższych przyczyn skargę jako nieuzasadnioną oddalono na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270).
/-/K.Pawlicki /-/J.Ruszyński /-/A.Łaskarzewska
IS/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło