I SA/Po 2878/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki(spr) Sędziowie NSA Sylwia Zapalska Janusz Ruszyński Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 06 maja 2004 r. sprawy ze skargi B.B. na postanowienie Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, postanowienia Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zaliczenia kwoty zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowych, o d d a l a s k a r g ę /-/J.Ruszyński /-/J.Małecki /-/S.Zapalska Urząd Skarbowy postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 55 § 2 i 273 § 1 pkt. 2 lit."a" Ordynacji podatkowej postanowił zaliczyć dokonaną przez B. B. kwotę [...] zł zgodnie z dyspozycją art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej z tytułu zaległości wraz z odsetkami w podatku od towarów i usług za [...],[...],[...],[...],[...] i [...]. Pismem z dnia [...] r. B. B. wniósł o wznowienie postępowania zakończonym powyższym postanowieniem na podstawie art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej. Uzasadnia to treścią przesłanego mu postanowienia Izby Skarbowej OZ nr [...] z dnia [...] r. Po wznowieniu postępowania, Urząd Skarbowy postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] odmówił uchylenia wnioskowanego powyżej swego ostatecznego postanowienia. Uzasadnia to tym, że nie zaistniała nowa okoliczność faktyczna w rozumieniu art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej stanowiąca podstawę wznowienia postępowania w sprawie zaliczenia z urzędu kwoty zwrotu podatku od towarów i usług za miesiąc marzec, kwiecień, czerwiec, wrzesień, październik i listopad [...] r. na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc luty, maj, lipiec i sierpień [...] r. Okolicznościami faktycznymi w rozumieniu w/w przepisu są okoliczności dotyczące stanu faktycznego sprawy, czyli zdarzenia niezależne od treści przepisów prawa. Zgodnie z zawartym pouczeniem B. B. zwrócił się pismem z dnia [...] r. do Urzędu Skarbowego o usunięcie naruszenia prawa w związku z odmową uchylenia postanowienia ostatecznego nr [...] z dnia [...] r. Urząd Skarbowy postanowieniem z dnia [...] r. podtrzymał swe pierwotne stanowisko i odmówił usunięcia naruszenia prawa. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. B. powyższemu postanowieniu z dnia [...] r. zarzucił naruszenie procedury podatkowej oraz naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe stosowanie, wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu wyjaśnia, że gdy zorientował się, iż otrzymał z urzędu skarbowego zwrot VAT w wysokości większej od należnej o około [...] zł, to złożył w grudniu [...] r. korektę deklaracji, a następnie w dniu [...] r. złożył stosowny wniosek o umorzenie mu odsetek. Jego wniosek z dnia [...] r. winien być rozpatrzony pozytywnie w trybie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż to biuro rachunkowe "A" i pracownicy urzędu spowodowali, iż przekazano na jego konto z budżetu państwa nienależne [...] zł. i spowodowali wystąpienie sytuacji przewidzianej w art. 52 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej. Ponieważ zwrot podatku nie nastąpił z jego winy, nie może być on traktowany na równi z zaległością podatkową. Powyższe stanowi nowoodkrytą, istniejącą w dniu wydania postanowienia sytuację, a ponadto po raz pierwszy zgłaszana przez stronę. Zarzuca ponadto, iż w postanowieniu o zaliczeniu wpłat na poczet zaległości podatkowej nie jest rozstrzygana sprawa dotycząca określenia zaległości podatkowej. Urząd Skarbowy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje: Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy poprzednio obowiązujące, a mianowicie odpowiednie postanowienia ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy podatkowe, a związanych z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania wniesionej skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącej. Istota sporu między stronami sprowadza się do odmowy uchylenia w trybie nadzwyczajnym, wznowienia postępowania, ostatecznego postanowienia Urzędu Skarbowego wydanego w dniu [...] r. na podstawie art. 273 § 1 pkt 2 lit. "a" Ordynacji podatkowej w sprawie zaliczenia na poczet zaległości podatkowych wpłaty dokonanej przez podatnika. Sąd administracyjny nie związany granicami skargi wyjaśnia zatem, iż zasadniczym celem każdego ostatecznego rozstrzygnięcia organu podatkowego jest jego trwałość, mająca na celu ochronę nie tylko praw nabytych strony, ale w ogóle istniejącego porządku prawnego. To strona mając stosowne do tego uprawnienie, nie skorzystała z przysługującego jej prawa do wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie techniczne urzędu skarbowego w sprawie zaliczenia dokonanej wpłaty na poczet zaległości i odprowadziła do tego, iż ma ono walor postanowienia ostatecznego. Takiemu ostatecznemu postanowieniu przysługuje domniemanie legalności. Wznowienie postępowania jest na gruncie postępowania podatkowego instytucją nadzwyczajną, która może mieć zastosowanie do ostatecznych decyzji podatkowych i postanowień na które przysługuje zażalenie tylko wtedy, gdy są one dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi wyliczonymi taksatywnie w przepisach art. 240 Ordynacji podatkowej. Skarżący B. B. składając wniosek o wznowienie postępowania w sprawie uchylenia ostatecznego postanowienia urzędu skarbowego z dnia [...] r. powołał się na treść postanowienia Izby Skarbowej, Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] r., nr [...]. Zdaniem sądu administracyjnego - Urząd Skarbowy odmawiając wznowienia postępowania nie dopuścił się naruszenia art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej. Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów nieznanych organowi w dniu wydania ostatecznego postanowienia jest spełniona tylko wtedy, gdy zachodzą łącznie cztery przesłanki tam wymienione. Nie zaistniały w szczególności nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi podatkowemu w momencie wydawania ostatecznego postanowienia. Konstrukcji polskiego podatku od towarów i usług obca jest prawna kategoria winy. Skład sądzący niezwiązany granicami skargi wskazuje wreszcie i na to, iż kwestie z istnieniem zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług w związku z wypłaceniem skarżącemu [...] zł nienależnego zwrotu tego podatku na skutek niewłaściwego wykonywania obowiązków przez wybrane przez skarżącego Biuro Rachunkowe "A" zostały rozstrzygnięte wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 5 marca 2003 r., sygn. akt I SA/Po 2632/01. Zgodnie z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże w sprawie ten sąd co oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy (wyrok SN z dnia 25 lutego 1998 r., sygn. akt III RN 130/97, OSNAPiUS 1999, nr 1, poz. 2 wraz z glosa aprobująca B.Adamiak, OSP 1999, nr 5, poz. 101). Z tych zatem powodów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/J.Ruszyński /-/J.Małecki /-/S.Zapalska LF