I SA/Po 288/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-08-30
Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożony po prawomocnym postanowieniu odmawiającym przyznania prawa pomocy w tym zakresie, może zostać uwzględniony w sytuacji braku zmiany okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożony po prawomocnym postanowieniu odmawiającym przyznania prawa pomocy w tym zakresie, nie może zostać uwzględniony, jeśli nie nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę wcześniejszego rozstrzygnięcia. Brak podstaw do przyznania kolejnego pełnomocnika z urzędu, jeśli już przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym i pełnomocnik stwierdził brak podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wcześniej sąd przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie doradcy podatkowego), który stwierdził brak podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący nie był zadowolony z tej opinii i złożył kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, argumentując trudną sytuacją materialną. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę wcześniejsze postanowienia i brak istotnej zmiany okoliczności sprawy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia (...) 2011r. nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy
Wyrokiem z (...) stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na wskazane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. Wyrok został ogłoszony w obecności skarżącego, którego pouczono o terminie i trybie wnoszenia skargi kasacyjnej. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu (...) stycznia 2012 r. Ustawowy 30-dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął z dniem (...) lutego 2012 r.
Prawomocnym postanowieniem z dnia (...) marca 2012r. Sąd na wniosek skarżącego przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie doradcy podatkowego, którego wyznaczyła Krajowa Rada Doradców Podatkowych. Pełnomocnik z urzędu pismem z dnia (...) maja 2012 r., skierowanym do wiadomości Sądu, poinformował skarżącego o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie.
Pismem z dnia (...) maja 2012 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, w którym wniósł o ustanowienie innego doradcy podatkowego lub ustanowienie radcy prawnego. Zdaniem skarżącego wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny z uwagi na wydaną opinię doradcy podatkowego o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Sąd postanowieniem z dnia (...) maja 2012 r. stwierdził, że wyrok z dnia (...) stycznia 2012 r. uzyskał walor prawomocności z dniem (...) lutego 2012 r.
Postanowieniami z dnia (...) czerwca 2012r. Sąd odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i jednocześnie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Pomimo tego skarżący ponownie złożył sporządzone w dniu (...) lipca 2012r. na urzędowych formularzach, kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podał, że nie posiada jakiegokolwiek majątku ruchomego jak i nieruchomego. Nie posiada oszczędności ani rzeczy wartościowych takich jak złota, kamieni szlachetnych, jak również rzeczy zbywalnych o wartości powyżej (...) zł. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z H. D. Podał, że nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Z tytułu umowy o pracę otrzymuje wynagrodzenie w wysokości (...) zł brutto oraz z tytułu renty w wysokości (...) zł brutto, H. D. z tytułu emerytury otrzymuje (...) zł brutto. Zatem łączne dochody skarżącego i osoby pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą (...) zł brutto. Podał, że z uwagi na egzekucję jego dochody są pomniejszone i otrzymuje z tytułu wynagrodzenia za pracę (...) zł netto, natomiast z tytułu renty (...) zł netto.
Postanowieniem z dnia (...) lipca 2012r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił skarżącemu przyznania praw pomocy.
Od tego rozstrzygnięcia skarżący złożył sprzeciw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd postanowieniem z dnia (...) marca 2012r. już przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie doradcy podatkowego oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wyznaczony pełnomocnik z urzędu podjął czynności w sprawie i złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W tej sytuacji brak jest podstaw prawnych do przyznania kolejnego pełnomocnika z urzędu. Skarżący nie jest zadowolony z tego, że ustanowiony pełnomocnik stwierdził brak podstaw prawnych do wniesienia skargi kasacyjnej. Jednakże nie jest to podstawa do wyznaczenie nowego pełnomocnika obok poprzedniego. Sąd nie ma j kompetencji do dokonania zmiany osoby pełnomocnika.
W kwestii wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych Sąd wskazuje na fakt, że postanowieniem z dnia (...) marca 2012r. oddalił wniosek skarżącego w tym zakresie. Na to postanowienie skarżący nie wniósł zażalenia i wobec tego orzeczenie to stało się prawomocne. Kolejny wniosek skarżącego został oddalony postanowieniem z (...) czerwca 2012r., od którego skarżący się nie odwołał. Dlatego wniosek jako kolejny dotyczący przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, należało potraktować jako wniosek o zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy.
Zgodnie z art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zdaniem Sądu pod pojęciem "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, jednakże muszą to być takie zmiany okoliczności, które uzasadniają zmianę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Jeżeli brak jest podstaw do stwierdzenia, iż okoliczności sprawy uległy zmianie, kolejny wniosek tej samej strony, dotyczący przyznania prawa pomocy w tym samym zakresie, nie może zostać uwzględniony.
Zakres żądania ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przez skarżącego oraz jego argumentacja są tożsame z żądaniem zawartym w poprzednim wniosku rozpoznanym prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia (...) marca 2012r. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że nie doszło w sprawie do takiej zmiany sytuacji skarżącego, która pozwoliłaby na zwolnienie go od kosztów sądowych. Z przedłożonego bowiem oświadczenia wynika, że uzyskuje dochód brutto z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości (...) brutto, po zajęciu egzekucyjnym otrzymuje kwotę netto w wysokości (...) zł, poza tym otrzymuje rentę, z tytułu której otrzymuje (...) zł netto. Skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z H. D., która otrzymuje z tytułu emerytury kwotę (...) zł brutto. Natomiast z wniosku złożonego przed wydaniem prawomocnego postanowienia Sądu z dnia (...) marca 2012r. wynika, że skarżący uzyskiwał dochód brutto z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości (...) zł, po zajęciu egzekucyjnym (...) zł netto rentę w wysokości (...) zł netto, natomiast H. D. otrzymywała emeryturę w wysokości (...) zł brutto. Przedstawione w rozpoznawanym wniosku argumenty nie wskazują jakoby warunki wnioskodawcy uległy pogorszeniu w stopniu, który uniemożliwiłby jemu partycypowanie w kosztach sądowych.
Ponownie rozpoznając sytuację materialną wnioskodawcy, z uwzględnieniem okoliczności przedstawionych w złożonym formularzu Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające zmianę powołanego powyżej postanowienia. Dla zmiany stanowiska Sądu konieczna jest zmiana okoliczności, na podstawie których Sąd odmówił uprzednio wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. W niniejszej sprawie zmiana tych okoliczności nie nastąpiła.
Dlatego Sąd na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 1 i art. 165 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło