I SA/Po 291/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska /spr./ Sędziowie NSA Janusz Ruszyński as. sąd. WSA Roman Wiatrowski Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oddala skargę /-/ R.Wiatrowski /-/ M.Skwierzyńska /-/ J.Ruszyński Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. odmówił P. B. uznania zarzutów w sprawie prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia [...] obejmującego podatek VAT za miesiąc lipiec 2007r. w kwocie [...] zł. Uzasadniając przedmiotowe postanowienie organ egzekucyjny podał, że w dniu [...] dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego, natomiast [...] doręczył P. B. odpis tytułu wykonawczego. W dniu [...] zobowiązany złożył zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne podnosząc "niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, jak też zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia konta" . Zobowiązany wskazał, że w dniu [...] wpłacił na rachunek Urzędu Skarbowego w K. kwotę [...] zł na poczet podatku dochodowego oraz w dniu [...] kwotę [...] zł z tytułu podatku VAT wynikającego z deklaracji VAT-7 za miesiąc lipiec 2007. Uwzględniając swe stanowisko, w przedmiocie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów, Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. uznał je za nieuzasadnione i stwierdził, że w dniu dokonania zajęcia rachunku bankowego należność była wymagalna. Wpłatę w kwocie [...] zł z dnia 27.09.2007r. Referat Rachunkowości Podatkowej zaksięgował zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej na podatek, odsetki i koszty upomnienia. W dniu[...] . doręczono zobowiązanemu postanowienia o zaliczeniu w. w. wpłaty, zaś [...] zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia i umniejszeniu kwoty objętej tytułem wykonawczym do kwoty [...] zł. Na postanowienie organu I instancji P. B. złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w P. podnosząc, iż w dniu dokonania zajęcia rachunku bankowego należność wynikająca z tytułu wykonawczego została uregulowana w całości w dniu 27.09.2007r.. Zdaniem podatnika "wystawiając tytuł wykonawczy dnia [...] Urząd Skarbowy nie miał już umocowań prawnych, w świetle wcześniejszych wpłat". Wobec powyższego według P. B. "nie może być mowy o żadnej egzekucji i kosztach egzekucyjnych". Zarzucił też, że w upomnieniu z dnia 20.09.2007r. nie została podana kwota dochodzonej przez wierzyciela należności, a także podnosi kwestię adresu swojego miejsca zamieszkania oraz adresu siedziby swojej firmy stwierdzając, że "nadal nie rozstrzygnięta zostaje sprawa adresowania pism". Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, iż "nie uregulowanie należności w podatku VAT, spowodowało wystawienie przez wierzyciela wobec P. B. tytułu wykonawczego obejmującego kwotę [...] zł. Dokonana przez podatnika w dniu 27 września wpłata w wysokości [...] zł, została zaliczona na zaległy podatek VAT za miesiąc lipiec 2007r. Jednocześnie wierzyciel dokonał przeksięgowania nadpłaty, wynikającej z korekty deklaracji za miesiąc maj 2007r., w kwocie [...] zł. Kwota należności objęta tytułem wykonawczym uległa, w związku z powyższym zmniejszeniu do wysokości 330,80 zł. o czym zobowiązany został poinformowany." Kolejnych wpłat na poczet należności z tytułu zobowiązań wobec Urzędu Skarbowego, w tym z tytułu podatku VAT za lipiec 2007r. P. B. dokonał [...] Organ egzekucyjny realizował wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. tytuły wykonawcze do czasu otrzymania od wierzyciela zawiadomienia o wycofaniu tytułów wykonawczych (pismo wierzyciela z dnia....). Mając na uwadze powyższe Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, "że w dniu wszczęcia egzekucji [...] organ egzekucyjny nie posiadał żadnych informacji od wierzyciela odnośnie uiszczenia części należności wynikającej z tytułu wykonawczego. Brak wcześniejszych informacji ze strony wierzyciela oznaczał, iż dochodzona kwota jest aktualna". Organ odwoławczy stwierdził poza tym, że korespondencja była kierowana i skutecznie doręczana na adres podany przez zobowiązanego, tj. ul.[...] , Ś. Upomnienie z dnia [...] wzywające do uregulowania w terminie 7 dni od momentu jego doręczenia należności (podatek VAT w wysokości [...] zł oraz koszty upomnienia 8,80 zł) zostało odebrane przez zobowiązanego w dniu [...]. Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. P. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. wnosząc o jego uchylenie. Skarżący podkreślił, iż w dniu [..] wpłacił na rachunek Urzędu Skarbowego w K. kwotę [...] zł z tytułu podatku VAT wynikającego z deklaracji VAT-7 za miesiąc lipiec 2007. Wobec powyższego zdaniem strony nie mogło dojść do egzekucji na dzień[...] ., ponieważ na ten dzień nie było takiej zaległości, a Urząd Skarbowy powinien uznać, iż wydany tytuł jest wadliwy." P. B. podniósł również, że "nie otrzymał żadnej decyzji naliczającej podatek w 2007r.", a także zwrócił uwagę na fakt kierowania przez Urząd Skarbowy w K korespondencji na błędny adres strony: K, ul. [...] zamiast na adres[...] . Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zważył, co następuje: Między stronami niesporny jest fakt istnienia po stronie skarżącego zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2007r. w wysokości [...] zł, którą to kwotę P. B. winien był wpłacić na konto Urzędu Skarbowego w k. nie później niż [...] . Mimo upomnienia z dnia[...] . podatnik nie uregulował w. w. zaległości podatkowej w terminie 7 dni, wobec czego Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. w dniu [...] wystawił tytuł wykonawczy celem wyegzekwowania tej zaległości. W dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia rachunku bankowego P. b. w Banku Spółdzielczym we W. Zawiadomienie o zajęciu strona otrzymała w dniu [...]. Zobowiązany wcześniej tj. w dniu[...] . (czwartek) wpłacił w Banku Spółdzielczym w K. [...] zł na konto Urzędu Skarbowego w K., który otrzymał wyciąg bankowy w dniu [...]. Zaksięgowanie tej kwoty, zgodnie z zasadami księgowania nastąpiło po tzw. "zamknięciu miesiąca" września tj. w dniu 9 października 2007r. Tym nie mniej niedostateczna komunikacja między organem egzekucyjnym a organem podatkowym nie była uzasadniona i skutkowała zbędne czynności egzekucyjne. Po wpłynięciu do organu egzekucyjnego zarzutów P. B. na prowadzone przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne w dniu [...] i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w organie podatkowym, organ egzekucyjny w dniu[...] zawiadomił Bank Spółdzielczy we W. o uchyleniu zajęcia rachunku w. w. w związku z zarachowaniem wpłaconej przez podatnika kwoty [...] zł. oraz w związku z dokonaną przez podatnika w dniu [...] korektą deklaracji VAT - 7 za maj 2007r., skutkującą zarachowaniem zaistniałej za ten miesiąc nadpłaty w kwocie [...] zł. O zaliczeniu tych kwot na poczet zaległości podatkowej za lipiec 2007r. powiadomiono zobowiązanego w dniu [...] . O uchyleniu zajęcia powiadomiono podatnika pismem z dnia[...] . doręczonym mu [...]. W tym stanie rzeczy organ egzekucyjny faktycznie uznał zarzuty P. B. za uzasadnione. Tym nie mniej jednak z wyżej wskazanej przyczyny stanął on na stanowisku, że wszczęcie egzekucji było uzasadnione, podobnie jak i zajęcie rachunku bankowego, skoro organ egzekucyjny nie miał informacji o nieistnieniu w dniu 2 i 4 października 2007r.po stornie podatnika zaległości podatkowej. Z przepisu art. 26 § 1 i 5 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968) - dalej upea - wszczęcie przez organ egzekucyjny egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego wystawianego przez organ podatkowy (tożsamy w tym przypadku z organem egzekucyjnym) nastąpiło z dniem[....] . tj z dniem, w którym dostarczono P. B. tytuł wykonawczy i ponadto zawiadomienie o zajęciu konta. W dniu tym zaległość podatkowa stanowiąca przedmiot egzekucji obiektywnie już nie istniała, o czym jednak nie wiedział organ egzekucyjny. Wobec powyższego organ ten w dniu wniesienia zarzutów działał w przeświadczeniu o zasadności postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie. We wniesionych zarzutach skarżący domagał się jedynie uznania egzekucji za niedopuszczalną i "odblokowania konta" i przedłożył kserokopię dowodu wpłaty kwoty [...] zł na poczet podatku dochodowego oraz [...] zł na poczt podatku VAT za lipiec 2007r. Tym samym, skoro wpłata na poczet podatku dochodowego nie dotyczyła podatku od towarów i usług za wskazany miesiąc, niepotwierdzona formalnie wpłata dotycząca tego podatku nie mogła skutkować uznania, że egzekwowany obowiązek został i to w całości wykonany. Organy egzekucyjne obu instancji rozpatrując zarzuty zobowiązanego co do niedopuszczalności egzekucji stanęły na formalnym stanowisku, że są one niezasadne, bowiem wszczęcie postępowania było zasadne, skoro brak podstaw do uznania, że w sprawie nie zaistniała okoliczność, o której mowa w art. 33 pkt 6 upea, bowiem egzekucja w dacie jej wszczęcia była dopuszczalna. Pogląd ten należy podzielić. Zauważyć jednak należy, że chociaż wszczęcie egzekucji przez organ egzekucyjny było w aspekcie proceduralnym dopuszczalne i uzasadnione, to jednak organ podatkowy mając później wiedzę o wykonaniu przez podatnika egzekwowanego obowiązku winien z własnej inicjatywy, wystąpić do organu egzekucyjnego z wnioskiem w trybie art. 54 § 4 upea o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 upea. Jeżeli dotąd z wnioskiem tym nie wystąpił, powinien obecnie usanować swoje działanie. Z wnioskiem tym może także nadal wystąpić skarżący, bowiem organ egzekucyjny z własnej inicjatywy nie jest władny umorzyć z w. w. przyczyny prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Nadmienić należy, że organ egzekucyjny rozpatrzył wniesione przez skarżącego zarzuty na postępowanie egzekucyjne w granicach przez niego określonych. Skoro zobowiązany domagał się uznania egzekucji za niedopuszczalną, a więc powołał się na okoliczność, o której mowa w art. 33 pkt 6 upea, stanowisko w. w. organu co do zasadności wszczęcia egzekucji było uzasadnione. Zgodnie bowiem z art. 3 § 1 upea egzekucję administracyjną stosuje się do podatków, o czym stanowi art. 2 § 1 pkt 1 upea. Badając dopuszczalność egzekucji po otrzymaniu tytułu egzekucyjnego na podstawie art. 29 § 1 upea organ egzekucyjny w świetle tegoż przepisu nie jest jednak uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zatem w sytuacji, gdy nie stwierdzono przesłanek dotyczących niedopuszczalności egzekucji jej wszczęcie i dokonanie czynności egzekucyjnych było uzasadnione. Istota sprawy sprowadza się do niekorzystnych dla skarżacego skutków w postaci zajęcia konta. Tym nie mniej, mimo, iż organ egzekucyjny nie uwzględnił zarzutów P. B. na prowadzone postępowanie egzekucyjne, to ich wniesienie wywołało pozytywny dla niego skutek w postaci uchylenia zajęcia rachunku bankowego i zaniechania czynności egzekucyjnych. W tym stanie rzeczy brak podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie narusza prawo, skoro to nie organ egzekucyjny a organ podatkowy swoim działaniem spowodował podjęcie zbędnych czynności egzekucyjnych. Co prawda dla podatnika jeden i drugi organ I instancji to urząd skarbowy, jednakże w świetle przepisów powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji "dysponentem" postępowania egzekucyjnego jest organ podatkowy, a organ egzekucyjny jedynie wykonawcą tytułu wykonawczego wystawianego przez ten organ podatkowy. Bez względu jednak na to sąd administracyjny odrębnie ocenia zgodność z prawem wydanych przez te organy rozstrzygnięć kierując się granicami skargi, zgodnie z postanowieniami art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Mając powyższe względy na uwadze, na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy orzeczono jak w snetencji. /-/ R. Wiatrowski /-/ M. Skwierzyńska /-/ J. Ruszyński AR