I SA/Po 291/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2012-09-05

Skład orzekający: Dominik Mączyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który utracił jedyne źródło dochodu (zasiłek chorobowy) i leczy się psychiatrycznie, spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżący wykazał brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Utrata jedynego źródła dochodu (zasiłku chorobowego) w związku z decyzją ZUS oraz fakt leczenia psychiatrycznego uniemożliwiający podjęcie pracy, stanowiły podstawę do zwolnienia od kosztów sądowych, które w przeciwnym razie stanowiłyby realną barierę dla sądowego rozpatrzenia sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący G. R. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu dotyczącą podatku VAT. Jednocześnie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną, utrzymywanie rodziny i pobieranie zasiłku chorobowego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżący złożył sprzeciw, podnosząc utratę zasiłku chorobowego i problemy zdrowotne. Sąd rozpoznał sprawę po sprzeciwie od postanowienia referendarza.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dominik Mączyński po rozpoznaniu w dniu 5 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] listopada 2011r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 2007r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. G. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 2007 r. Jednocześnie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest jedynym żywicielem rodziny, ma na utrzymaniu niepracującą żonę i dwoje dzieci w wieku trzech i pięciu lat. Jedyne dochody jakie otrzymuje to zasiłek chorobowy w kwocie [...] zł brutto. Z kwoty netto zasiłku, t.j. [...] zł opłaca przedszkole, utrzymuje dom i kupuje lekarstwa. Wnioskodawca oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, z córką i z synem. Posiada dom jednorodzinny, który obciążony jest hipoteką. Nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Żona i dzieci nie posiadają nieruchomości ani wartościowych ruchomości. Skarżący otrzymuje zasiłek chorobowy w wysokości [...] zł brutto. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia [...] kwietnia 2012 r. skarżący oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych ani lokat bankowych. Nie uzyskuje żadnych dodatkowych dochodów. Podał, że od [...] grudnia 2011 r. otrzymuje zasiłek chorobowy z ZUS. Oświadczył, że ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...] zł, przy czym czynsz [...] zł, energia elektryczna [...] zł, lekarstwa dla niego i dzieci [...] zł, lekarz [...] zł, abonament RTV [...] zł, przedszkole [...] zł, środki czystości [...] zł, telefony [...] zł, wyżywienie około [...] zł. Podał, że nie ponosi kosztów najmu mieszkania, gdyż mieszka w nim w zamian za opiekę nad mieszkaniem. Oświadczył, że nie posiada samochodu osobowego. Dom znajduje się na działce gruntu o powierzchni [...] arów. Żona jest osobą bezrobotną. Do pisma załączył zaświadczenie o wypłaconych zasiłkach, z którego wynika, że w okresie od [...] lutego do [...] lutego 2012 r. wypłacono skarżącemu zasiłek chorobowy w wysokości [...] zł, w okresie od [...]marca do [...] marca 2012 r. w kwocie [...] zł, w okresie od 1 kwietnia do [...] kwietnia 2012r. w kwocie [...] zł netto. Z załączonej przez skarżącego kserokopii zeznania rocznego podatkowego za 2011 r. wynika, że wnioskodawca w 2011 r. uzyskał dochód w wysokości [...] zł. Skarżący w odpowiedzi na kolejne wezwanie Sądu z dnia [...] maja 2012 r. oświadczył, że nie posiada lokat bankowych i rachunków bankowych od prawie roku. Podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają pojazdów. Z powodu rozłamu rodziny nie posiada wiedzy na temat braku zarejestrowania żony w Urzędzie Pracy. Skarżący załączył kserokopię informacji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2011r. i oświadczył, że było to jedyne źródło dochodu w roku 2011 jego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Załączył również zaświadczenie o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej z dnia [...] kwietnia 2010 r. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. referendarz sądowy tutejszego Sądu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem nadanym dnia [...] sierpnia 2012 r. skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia. W treści pisma wnioskodawca wskazał raz jeszcze, że na chwilę obecną nie posiada dochodów. W załączeniu skarżący przesłał kserokopie: decyzji ZUS z dnia [...] czerwca 2012 r. o odmowie prawa do zasiłku chorobowego za okres od [...] czerwca 2012 r. do [...] lipca 2012 r. – ze względu na wykorzystanie przez wnioskodawcę pełnego okresu zasiłkowego (k. ...) oraz karty chorobowej z gabinetu psychiatrycznego w Kaliszu, gdzie w dniu [...] grudnia 2011 r. rozpoczął leczenie (k. ...). Wnioskodawca wyjaśnił, że nasilenie jego choroby nastąpiło w styczniu, po tym jak jego małżonka wyprowadziła się od niego, zabierając dzieci oraz dobra materialne w postaci sprzętu RTV, AGD oraz mebli. W związku z leczeniem nie mógł określić, czy małżonka pobiera zasiłek z urzędu pracy. Ze względu na stan psychiczny, w jakim się obecnie znajduje nie jest też w stanie podjąć pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 P.p.s.a. w razie złożenia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Mając to na względzie, Sąd ocenił sytuację skarżącego - wynikającą z treści materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie - w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 P.p.s.a., i stwierdził, że G. R. wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, to znaczy, iż zachodzą okoliczności, które dają podstawę do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Wnioskodawca nie posiada środków do życia, gdyż decyzją ZUS z dnia [...] czerwca 2012 r. o odmowie prawa do zasiłku chorobowego za okres od [...] czerwca 2012 r. do [...] lipca 2012 r. utracił jedyne źródło utrzymania, którym był zasiłek chorobowy. Skarżący leczy się psychiatrycznie, w związku z czym obecnie nie pracuje. Nie uzyskuje także innych dochodów, które mogłyby stanowić potencjalne źródło sfinansowania kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tej perspektywie Sąd uznał, że wnioskodawca nie będzie w stanie pokryć kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania oznacza to, iż konieczność uiszczenia przez skarżącego kwoty wpisu (... zł) stanowiłaby dla skarżącego ciężar przekraczający jego zdolność finansową. Przyjmując powyższe rozstrzygnięcie Sąd miał na uwadze, iż co prawda każdy uczestnik postępowania przed sądem administracyjnym powinien ponosić koszty związane z tym uczestnictwem (art. 199 P.p.s.a.), jednak w okolicznościach niniejszej sprawy konieczność ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych stanowiłaby dla niego realną barierę dla sądowego rozpatrzenia sprawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji niniejszego postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło