I SA/Po 2914/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie NSA Sylwia Zapalska Asesor sądowy Karol Pawlicki (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Towarzystwa A SA w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę. /-/ K. Pawlicki /-/ J. Małecki /-/ Z. Zapalska Pismem z dnia [...] r. Towarzystwo A S.A. w Z. wniosło do Urzędu Skarbowego zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...]r. Zarzuty dotyczyły obciążenia dłużnika kosztami egzekucyjnymi, tj. opłatą manipulacyjną i za zajęcie wierzytelności. Powyższe zarzuty wniesiono z ostrożności procesowej, gdyż poprzedni wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych nie został załatwiony pozytywnie. Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał zarzuty za nieuzasadnione. Izba Skarbowa postanowieniem z dnia [...] r. utrzymała w/w rozstrzygnięcia w mocy. Postanowieniem z dnia [...] r. Minister Finansów stwierdził nieważność postanowienia Izby Skarbowej. Kolejnym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Naczelnik w dniu [...] r. wydał postanowienie, którym uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Na skutek kolejnego zażalenia Towarzystwa A Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] r. uchylił swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] r. i orzekł o uznaniu podniesionych w skardze zarzutów za nieuzasadnione i oddalił skargę. W wyniku wniesionego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] r. uchylił postanowienie Naczelnika z dnia [...] r. i orzekł o oddaleniu skargi w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że żądanie Spółki dotyczyło przede wszystkim nie naliczania kosztów egzekucyjnych od przeksięgowanych środków pieniężnych znajdujących się na koncie Urzędu Skarbowego. Zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 125, poz. 1368) wnioski, zarzuty, skargi i żądania wniesione przed dniem wejścia w życie ustawy podlegały rozpatrzeniu na podstawie dotychczasowych przepisów. Towarzystwo A S.A. w Z. wniosło skargę w dniu [...] r. Stąd w stanie faktycznym zastosowanie znalazły przepisy w/w ustawy sprzed zmiany wprowadzonej w życie w dniu 30 listopada 2001 r. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego i egzekutora służyła skarga, której celem było usunięcie nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu. W rozważanej sprawie Spółka skutecznie wniosła skargę w dniu [...] r. Na powyższe postanowienie Towarzystwo wniosło skargę do Ośrodka Zamiejscowego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono obrazę art. 159 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegającą na przyjęciu, że decyzja o zabezpieczeniu należności podatkowych z dnia [...] r., wydana na podstawie ustawy o zobowiązaniach podatkowych z 1980 r., nie wymaga przedłużenia obowiązywania zabezpieczenia i obowiązuje do dnia wydania decyzji wymiarowej. Według Spółki istotą sporu jest to, czy organy podatkowe mogły dokonać egzekucji należności podatkowych i kosztów egzekucyjnych w sytuacji, gdy w [...] r. dokonały zabezpieczenia zajmując środki płatnicze na koncie Urzędu Skarbowego. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 24 lutego 2005 r. strona skarżąca wyjaśniła, że przedmiotem skargi są postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem Spółki przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowych nie można prowadzić egzekucji. Na rozprawie Spółka złożyła do akt pismo procesowe z dnia [...] r. Ustosunkował się do niego Dyrektor Izby Skarbowej [...] pismem z dnia [...] r. Odpowiedzią na to pismo było z kolei pismo procesowe Spółki z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy zauważyć, że w świetle przytoczonych wyżej przepisów sąd może czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi. Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Równocześnie sąd jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. Granice sprawy administracyjnej wyznaczają bowiem zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej (J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Warszawa 2004, str. 196-197). W świetle powyższego skład orzekający pragnie zwrócić uwagę na fakt, iż pierwsze pismo strony skarżącej w niniejszej sprawie z dnia [...] r. zawierało wyraźne wskazanie, że wnoszone zarzuty dotyczą postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. w części dotyczącej obciążenia dłużnika kosztami egzekucyjnymi. Zarzuty zostały wniesione dlatego, iż wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych nie został załatwiony pozytywnie. Natomiast zarzuty podniesione w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczą naruszenia art. 159 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który odnosi się do przedłużenia przez organ egzekucyjny terminu, o którym mowa w § 1 tego artykułu. Tak więc zarzuty skargi dotyczą zupełnie innej materii, w której wydano już decyzje administracyjne, a nawet zapadły wyroki sądowe. Na powyższe zwrócił uwagę w uzasadnieniu swojego postanowienia z dnia [...] r. Minister Finansów (k. 90 akt administracyjnych), który odmówił stwierdzenia nieważności, będącego przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej. W szczególności w sprawie dotyczącej przedłużenia terminu zabezpieczenia należności pieniężnej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu w wyroku z dnia 18 czerwca 1999 r. o sygn. akt I SA/Po 2030/98. Zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 01 stycznia 2004 r., wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działania lub bezczynność były przedmiotem orzekania. Jednocześnie Sąd zauważa, że do pisma procesowego z dnia [...] r. skarżąca Spółka dołączyła odpis postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r., którym uznano za przysługujące do zwrotu dla Towarzystwa należności z tytułu kosztów egzekucyjnych. Z treści postanowienia wynika, że Spółce zwrócono kwotę [...] zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie kosztów egzekucyjnych powołano art. 64 "c" § 3 oraz § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę na to, że powstanie kosztów egzekucyjnych było konsekwencją przeprowadzonej czynności egzekucyjnej. Zasadne więc było naliczenie w rozważanej sprawie kosztów egzekucyjnych. Sąd podziela stanowisko organu, że w świetle obowiązujących w chwili dokonania czynności egzekucyjnej przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego do opłat za czynności zabezpieczające i wydatków związanych z postępowaniem zabezpieczającym stosowało się przepisy dotyczące kosztów egzekucyjnych (art. 163 § 1 ustawy w brzmieniu tekstu jednolitego opublikowanego w Dz.U. Nr 36, poz. 161 z 1991 r.). W tych okolicznościach należało uznać, że zaskarżone postanowienie wydane zostało bez naruszenia obowiązującego prawa i dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). /-/ K. Pawlicki /-/ J. Małecki /-/ Z. Zapalska E.Sz.