I SA/Po 294/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku PM o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi PM na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca do grudnia 2008r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący PM pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca do grudnia 2008r. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że mieszka z żoną i z córkami w mieszkaniu należącym do starszej córki. Wnioskodawca pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochód netto w wysokości [...] miesięcznie. Żona nie pracuje, starsza córka zarabia około [...]. Młodsza córka skończyła studia pod koniec [...] i pracuje dorywczo – udziela korepetycji. Wnioskodawca podał, że łączne dochody netto czteroosobowej rodziny wynoszą około [...]. Wobec powyższego stwierdził, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi w kwocie [...]. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córkami. Starsza córka posiada mieszkanie o pow. [...] m2 i nieruchomość rolną o powierzchni [...]. Żona posiada samochód marki M. Wnioskodawca podał, że ma do spłacenia kredyt w wysokości [...]. Skarżący z tytułu działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości [...] brutto, młodsza córka z tytułu prac dorywczych [...] i starsza córka z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] brutto. Skarżący wskazał, że zalega za [...] miesiące w opłatach na ZUS i za energię elektryczną. Wyjaśnił, ze nie może w chwili obecnej uiścić tych zaległości, gdyż cały dochód przeznaczony jest na utrzymanie rodziny. Na wezwanie z dnia [...] skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że jego konto bankowe zostało zablokowane. Podał, że żona nie pracuje i nie prowadzi działalności gospodarczej od [...]. Jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, przy czym nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych. Młodsza córka nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, gdyż wykonuje prace dorywcze na umowę zlecenia. Skarżący wyjaśnił, że on i jego żona nie dokonali podziału majątku wspólnego. Wskazał, że starsza córka otrzymała na podstawie umowy darowizny mieszkanie oraz działkę, gdyż takie było życzenie teściowej. Oświadczył, że on i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...], przy czym [...], kredyt został zaciągnięty na potrzeby codzienne. Małżonka nie posiada żadnych wartościowych przedmiotów. W ostatnim czasie z uwagi na potrzeby finansowe sprzedała samochód. Skarżący ponadto wskazał, że wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dwie skargi, przy czym wpis sądowy w sprawie o sygn. akt [...] wynosi [...], zatem również i w tej sprawie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżący do pisma załączył kserokopie: zeznań rocznych podatkowych za [...], umowy majątkowej małżeńskiej, umów darowizny, umowy sprzedaży samochodu, zawiadomienia o zmianie wysokości raty. Na kolejne wezwanie z dnia [...] skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że jego żona nie posiada konta bankowego. Podał, że zarówno on jak i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają samochodów osobowych. Do pisma załączył kserokopie: zeznań podatkowych za [...] złożonych przez starszą córkę, wyciągów z rachunków bankowych należących do córek, zestawienia za rok podatkowy [...] i deklaracji VAT-7 za miesiące [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, że zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córkami. Małżonka skarżącego nie pracuje i jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Starsza córka z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód netto w wysokości [...], młodsza córka pracuje dorywczo, aktualnie przebywa poza miejscem zamieszkania. Skarżący i jego żona nie posiadają żadnego majątku, mieszkanie i działka gruntu należą do córki. Dochody uzyskiwane przez skarżącego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym przeznaczone są na miesięczne utrzymanie. Ponadto skarżący ma zaległości w składkach na ZUS i w opłatach za energię elektryczną. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.