I SA/Po 294/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 04 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r., wraz z odsetkami za zwłokę od prawidłowo wyliczonych zaliczek na podatek dochodowy za miesiące od maja do lipca oraz od września do grudnia 2009 r.; postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego pismem z dnia 30 stycznia 2017 r., wniósł skargę na wymienioną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji określające skarżącemu – jako firmantowi – wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r., oraz wysokość odsetek za zwłokę od prawidłowo wyliczonych zaliczek na podatek dochodowy za miesiące od maja do lipca i od września do grudnia 2009 r. W skardze wniesiono m.in. o wstrzymanie przez organ wykonania w całości zaskarżonej decyzji oraz – w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku przez organ – o wstrzymanie przez sąd wykonania w całości zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek w tym zakresie podano, że wykonanie zaskarżonej decyzji jako sprzecznej z przepisami prawa, spowoduje dla skarżącego powstanie obawy zaistnienia nieodwracalnej szkody majątkowej, jak również w dalszej konsekwencji trudnych do odwrócenia skutków w tej sferze z uwagi na narażenie na utratę płynności finansowej, na skutek egzekucji należności wynikających z zaskarżonej decyzji. Dalej wyjaśniono, że jedynym źródłem dochodów wnioskodawcy jest jednoosobowa działalność gospodarcza polegająca na wykonywaniu transportu towarów. Za wykonywaną pracę skarżący uzyskuje wynagrodzenie, które średnio za okres trzech ostatnich miesięcy wynosi [...] zł. Skarżący uiszcza przy tym miesięcznie opłaty na rzecz ZUS oraz znaczne wydatki za paliwo. Wnioskodawca utrzymuje również studiującego poza miejscem zamieszkania brata. Wskazano również, że konsekwencje egzekucji mogą być niemożliwe do odwrócenia, a ewentualny, późniejszy zwrot może nie przywrócić stanu sprzed egzekucji. Branża, w której pracuje wnioskodawca wymaga ciągłych nakładów finansowych. Egzekucja należności pieniężnej może pozbawić skarżącego płynności finansowej i uniemożliwić pokrywanie bieżących, niezbędnych wydatków związanych z prowadzoną działalnością, jak również może spowodować istotny uszczerbek dla utrzymania jego wraz z najbliższą rodziną. Taka sytuacja może w konsekwencji doprowadzić do konieczności zaprzestania prowadzenia działalności w postaci transportu drogowego towarów i utratę możliwości zarobkowania. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 27 lutego 2017 r., nr [...] odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie organu skarżący na poparcie wywodów wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przedłożył żadnych dokumentów, które potwierdzałyby możliwość wystąpienia powołanych we wniosku następstw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków [por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13, w którym sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej w orzecznictwie wskazuje się również, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r., I FZ 332/14, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy należy zauważyć, że niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków skarżący dopatruje się w skutkach związanych z egzekucją obowiązku wynikającego z zaskarżonej decyzji. W ocenie strony skarżącej egzekucja należności pieniężnej może doprowadzić do pozbawienia skarżącego płynności finansowej i uniemożliwić pokrywanie bieżących, niezbędnych wydatków związanych z prowadzoną działalnością, jak również może spowodować istotny uszczerbek dla utrzymania skarżącego oraz jego rodziny. W konsekwencji powyższego może dojść do zaprzestania prowadzenia działalności i utraty możliwości zarobkowania. Odnosząc się do przedstawionej powyżej argumentacji należy zauważyć, że nie została ona poparta żadnego rodzaju dowodem z uwagi na co należy ją uznać za całkowicie gołosłowną, a tym samym nie zasługującą na uwzględnienie. W tym kontekście wskazać należy, że w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że to w interesie skarżącego leży poparcie twierdzeń wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tejże wiedzy. Co przy tym szczególnie istotne w niniejszej sprawie uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nią się powołujący, że okoliczność ta istnieje [por.: postanowienie NSA z dnia 19 września 2014 r., II FZ 1419/14, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Z uwagi na charakter objętego skargą rozstrzygnięcia, w ocenie sądu rozpoznającego niniejszy wniosek, wydanie orzeczenia w przedmiocie ochrony tymczasowej musi zostać poprzedzone porównaniem sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego z wielkością obowiązku wynikającego z zaskarżonej decyzji. Poczynienie ustaleń w powyższym zakresie jest jednak niemożliwe z uwagi na nieprzedłożenie jakichkolwiek dokumentów źródłowych pozwalających na weryfikację podnoszonych przez wnioskodawcę twierdzeń. Godzi się w tym miejscu zauważyć, że skarżący, jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą zobowiązany jest do prowadzenia ksiąg podatkowych, dokumentujących realizowane przez niego transakcje gospodarcze. Tymczasem do skargi nie dołączono ewidencji środków trwałych, która umożliwiłaby ustalenie wartości majątku przedsiębiorstwa skarżącego, jak również innego rodzaju dokumentów w postaci chociażby wyciągów z rachunków bankowych w oparciu, o które możliwe byłoby precyzyjne ustalenie stanu środków pieniężnych. Braki w powyższym zakresie nie pozwalają na ustalenie wartości środków pieniężnych jakimi dysponuje skarżący, co implikuje również brak możliwości dokonania oceny czy wykonanie objętej skargą decyzji skutkować będzie uszczerbkiem w środkach obrotowych, powodującym zachwianie płynności w regulowaniu wymagalnych zobowiązań pieniężnych, narażającym na szwank prowadzą przez skarżącego działalność gospodarczą, co świadczyłoby o występowaniu w sprawie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy również zauważyć, że w aktach sądowych brak jest dokumentów takich chociażby jak wniosek o przyznanie prawa pomocy, które umożliwiałyby sądowi dokonanie samodzielnej oceny tego czy w sprawie w istocie zmaterializowały się przesłanki warunkujące udzielenie skarżącemu ochrony tymczasowej. Mając zatem na względzie, że skarżący nie wykazał okoliczności warunkujących dopuszczalność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jak też fakt, że okoliczności takich nie dostrzegł sąd na podstawie analizy całokształtu akt sprawy, stwierdzić należy, że brak jest podstaw do wydania orzeczenia zgodnego z oczekiwaniami wnioskodawcy. W tym stanie rzeczy, sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji