I SA/Po 2953/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-04-06

Skład orzekający: Sylwia Zapalska, Sylwester Marciniak, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty, z których wydobywana jest kopalina, nawet jeśli decyzja o wyłączeniu ich z produkcji rolnej została później stwierdzona jako nieważna, powinny być opodatkowane wyższą stawką podatku od nieruchomości jako grunty związane z działalnością gospodarczą?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty związane z działalnością gospodarczą, w tym pośrednio, podlegają wyższej stawce podatku od nieruchomości. Stwierdzenie nieważności decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej nie przesądza o ich rolniczym charakterze, jeśli faktycznie służyły one działalności gospodarczej, takiej jak wydobycie kruszywa. Brak jest podstaw do naliczania podatku od mniejszej, faktycznie wykorzystywanej powierzchni, gdy całość gruntów jest w posiadaniu przedsiębiorcy i przeznaczona na cele inwestycyjne związane z działalnością gospodarczą.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w przedmiocie określenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 1995-1999. Podatnicy kwestionowali podstawę naliczenia podatku, argumentując, że powinien być on oparty na ewidencji gruntów i stawce jak dla gruntów rolnych, zwłaszcza po stwierdzeniu nieważności decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej. Organy podatkowe i Kolegium Odwoławcze utrzymywały w mocy decyzje ustalające podatek od nieruchomości od całości gruntów jako związanych z działalnością gospodarczą (wydobycie kruszywa).
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie NSA Sylwester Marciniak(spr) as. WSA Karol Pawlicki Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2004 r. sprawy ze skargi H. i J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowa- nia decyzji w sprawie określenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 1995-1999. o d d a l a s k a r g ę /-/K.Pawlicki /-/S.Zapalska /-/S.Marciniak LF Decyzją z dnia [...] Nr [...] Burmistrz Miasta B. na podstawie art. 207, art. 21 § 1 ust. 1 i § 3 O.p, art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 3 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych orzekł o ustaleniu wysokości należnego od J. i H. M. – prowadzących Przedsiębiorstwo R. w P. – podatku od nieruchomości od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. [...] ha za okres od 1.09.1995 r. do[...].r. w łącznej kwocie [...] zł. Odwołanie od tej decyzji złożyli podatnicy, jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia[...]. Nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt. 1 O.p utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W skardze na powyższą decyzję H. i J. małżonkowie M. wnieśli o jej uchylenie i zarzucili, że podstawą naliczenia podatku od nieruchomości winien być stan prawny wynikający z ewidencji gruntów, a do czasu wprowadzenia do tej ewidencji zmian wynikających z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...]. o wyłączeniu gruntów na cele nierolnicze nie może wpływać ona na wymiar podatku od nieruchomości. Winien on być jednak naliczony zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jak dla gruntów objętych przepisami o podatku rolnym lub leśnym, związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna. Opodatkowaniu winna więc podlegać faktyczna powierzchnia gruntów wykorzystywanych przez skarżących na cele związane z działalnością gospodarczą, a nie cała powierzchnia wymieniona w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego i to bez względu na sposób i zakres jej faktycznego gospodarczego wykorzystywania. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 listopada 2001r. sygn. akt I SA/Po 370/00 oddalił skargę podatników. W uzasadnieniu stwierdził, iż z faktu, że wyłączony na cele nierolnicze obszar gruntów rolnych obejmujący złoża kruszywa naturalnego o nazwie S. składał się z siedmiu działek, nie wynika domniemanie, że pobieranie kruszywa na jednej z nich oznaczało, iż pozostałe zachowały charakter rolniczy. Nadto Sąd podkreślił, iż organ podatkowy prawidłowo przyjął, że całość gruntów o pow. 4,11 ha wyłączonych z produkcji rolnej była od początku i jest aktualnie związana z działalnością gospodarcza polegająca na wydobywaniu kopaliny-kruszywa naturalnego. Skarżący nie zdołali wykazać w toku postępowania podatkowego by w okresie od zapadnięcia decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej były one w jakiejkolwiek części wykorzystywane rolniczo. Nadto nie do przyjęcia jest zawężenie pojęcia związania gruntów z prowadzeniem działalności gospodarczej tylko do części tych gruntów z której skarżący pozyskują kruszywo naturalne i zawężanie do kategorii związku bezpośredniego, czy tym bardziej związku wyłącznego. Wreszcie stwierdził, iż brak podstaw do przyjęcia by organy podatkowe w rozpatrywanej sprawie były zobligowane do przyjęcia za podstawę zastosowania stawki podatku od nieruchomości wobec gruntów według stanu prawnego tych gruntów wynikających z ewidencji. Natomiast jeszcze przed wyrokiem NSA, organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 241 § 1, art. 243 § 1 i 2, art. 244 § 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 7 O.p wznowił na żądanie podatników postępowanie w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za lata 1995-1998 r. zakończonej decyzją ostateczną SKO w L. z dnia [...] podnosząc, iż stwierdzono nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] Nr [...] w sprawie wyłączenia z rolniczego użytkowania gruntów o pow. [...]ha, która to decyzja stanowiła podstawę decyzji Burmistrza Miasta B. z dnia [...] Następnie postanowieniem z dnia[...]. organ odwoławczy zawiesił wznowione postępowanie do czasu rozstrzygnięcia skargi podatników przez sąd administracyjny. Z kolei postanowieniem z dnia [...]. podjął wznowione postępowanie. Po czym decyzją z dnia[...]. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. na podstawie art. 245 § 1 pkt 3 w zw. z art. 221 O.p po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 O.p odmówiło uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] Nr [...] Od tej decyzji Kolegium z dnia [...] strona reprezentowana przez radcę prawnego M. B. wniosła odwołanie, żądając jej uchylenia i domagając się by za lata 1995-1999, podatek od nieruchomości wg stawki jak od gruntów związanych z działalnością gospodarczą, naliczony był nie od gruntów o pow. [...] ha lecz narastająco od 1000 m2 za 1995 r. Strony bowiem dowodzą, iż wydobycie kopaliny na przedmiotowym gruncie odbywało się stopniowo na innym obszarze w każdym roku podatkowym, a wyłączenie gruntów o pow. [...]ha na cele nierolnicze decyzją administracyjną nie powinno mieć znaczenia wobec późniejszego stwierdzenia nieważności tej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] Nr [...]po zapoznaniu się ze złożonym odwołaniem i ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy postanowiło na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p utrzymać w mocy własną decyzję z dnia [...] W uzasadnieniu przede wszystkim Kolegium Odwoławcze zwraca uwagę, iż fakt stwierdzenia przez Kolegium decyzją z dnia[...]. Nr [...] nieważności decyzji o wyłączeniu przedmiotowych gruntów o pow. 4,11 ha z rolniczego użytkowania nie przesądza o zakwalifikowaniu tych gruntów wg innej stawki podatkowej niż od związanych z działalnością gospodarczą. Stanowisko takie zajął w przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 listopada 2001 r. uwzględniając stan prawny w sprawie już po stwierdzeniu przez Kolegium Odwoławcze w dniu[...]. nieważności decyzji z dnia [...] Nr [...] o wyłączeniu przedmiotowych gruntów o pow. [...]ha na cele nierolnicze NSA oddalił skargę H. i J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu podatkowego I instancji dot. zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za lata 1995-1999. Uznając, iż do gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a więc opodatkowanych wyższą stawką podatkową przewidzianą w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 z późn.zm.), należy również zaliczyć grunty służące prowadzeniu tej działalności w sposób pośredni, brak jest podstaw do przyjęcia deklarowanej przez podatnika jako związanej z działalnością gospodarczą powierzchni gruntu, z której w danym roku podatkowym bezpośrednio wydobywano kopaliny. Przedmiotowe grunty o pow. [...] ha począwszy od 1995 r. kiedy podatnik rozpoczął wydobywanie kopalin do 1999 r. związane były z prowadzoną działalnością gospodarczą w sposób bezpośrednio i pośredni na co m.in. wskazuje protokół oględzin z dnia [...].Strony również nie negują, iż działki gruntu o łącznej pow. [...]ha przeznaczone zostały na eksploatację kruszywa mineralnego. Należy podkreślić, iż za grunty związane z działalnością gospodarczą w świetle art. 5 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych uważa się m.in. grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, jeżeli na nich są lub mają być realizowane zadania inwestycyjne. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że podmioty prowadzące działalność wydobywczą posługują się gruntami dla celów tej działalności zarówno wtedy gdy przygotowują grunty pod inwestycje, dokonują na nich inwestycji i wreszcie wtedy, gdy realizują na nich obowiązkowe zadania poeksploatacyjne (uchwała Sądu Najwyższego z 27.10.1994 r. Sygn.akt III AZP5/94 (OSN 1995, nr 13 poz. 154). Na powyższą decyzję skargę dnia 22.05.2002 r. złożyli H. i J. małżonkowie M. i zarzucając naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych domagali się uchylenia jej w całości. Nadto podnieśli, iż NSA wydając wyrok z dnia 30.11.2001r. nie uwzględniło stanu prawnego po stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] (k. 3-5). Organ odwoławczy w piśmie z dnia 12.08.2002 r. wniósł o oddalenie skargi (k. 15). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpatrzeniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy czym w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem. Nadto należy podkreślić, iż przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie nie jest decyzja w zakresie wymiaru podatku, lecz decyzja odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej. Z uwagi na fakt, iż na skutek wznowienia postępowania mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 245 § 1 pkt 3 lit. a O.p). Jak trafnie wskazuje organ odwoławczy w decyzji z dnia [...] z faktu stwierdzenia przez Kolegium decyzją z dnia[...]. Nr [...] nieważności decyzji o wyłączeniu przedmiotowych gruntów z rolniczego użytkowania (która to nieważność związana była wyłącznie ze zmianą obowiązujących przepisów ustawy z dnia 3.02.1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych) nie można wnioskować, iż faktycznie grunty te były rolniczo użytkowane i nie służyły prowadzeniu działalności gospodarczej innej niż rolnicza lub leśna. Z kolei słusznie organ odwoławczy zwraca uwagę w zaskarżonej decyzji, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 listopada 2001 r. oddalając skargę podatników na decyzję organów podatkowych dotyczącą zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za lata 1995-1999 uwzględnił stan prawny w sprawie już po stwierdzeniu przez Kolegium Odwoławcze w dniu [...] nieważności decyzji z dnia [...] . Nr [...] o wyłączeniu przedmiotowych gruntów o pow. [...] ha na cele nierolnicze. Wynika to bowiem chociażby z pism skarżących z dnia [...] i [...] (k. 14 i 22 akt I SA/Po 370/2000). Poza tym należy zauważyć, iż ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) w art. 5 ust. 3 oprócz pkt 4 powołanego przez organy podatkowe przy wydaniu decyzji ostatecznej, zawiera także pkt 3 w myśl którego, za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty zabudowane i nie zabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy, a w szczególności ... tereny, na których są lub mają być realizowane zadania inwestycyjne. Zaznaczyć też trzeba, iż oprócz orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1994 r. powoływanego przez organy podatkowe, również orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie było jednolite i konsekwentne, wystarczy wskazać na uchwałę z dnia 28 grudnia 1995 r. VI SA 21/95 czy też wyrok z dnia 19 października 1990 r. III SA 643/90 lub z dnia 27 listopada 1992 r. III SA 972/92. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił. /-/K.Pawlicki /-/S.Zapalska /-/S.Marciniak LF

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło