I SA/Po 2977/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie NSA Jerzy Małecki as.sąd. WSA Karol Pawlicki(spr.) Protokolant: ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2005 r. sprawy ze skargi J.G., T.G. s.c. "A" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie sankcji ekonomicznej I. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] roku o Nr [...]; II. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę 288 zł (dwieście osiemdziesiąt osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. Wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/K. Pawlicki /-/S. Zapalska /-/J. Małecki Pismem z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej Delegatura zawiadomił Urząd Skarbowy, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w październiku [...] r. w Przedsiębiorstwie "A" w N. ustalono, że kontrolowana jednostka prowadziła m.in. produkcję i sprzedaż płyt korytkowych SWW 1451-73 bez wymaganego certyfikatu na znak bezpieczeństwa "B". Powyższe zawiadomienie sporządzono na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach certyfikacji ( Dz. U. Nr 55 , poz. 250 ze zm. ). Postanowieniem z dnia [...] r. Urząd Skarbowy wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia kwoty zaległości z tytułu sankcji ekonomicznej. Decyzją z dnia [...] r. Urząd Skarbowy określił spółce cywilnej "A" w N. zaległości z tytułu sankcji ekonomicznej w wysokości [...] zł oraz odsetki od zaległości w wysokości [...] zł. Decyzją z dnia [...] r. Izba Skarbowa uchyliła powyższą decyzję w całości, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. W dniu [...] r. Urząd Skarbowy określił J.G. i T.G. - wspólnikom spółki cywilnej "A" w N. zaległość z tytułu sankcji ekonomicznej w kwocie [...] zł i odsetki za zwłokę w wysokości [...] zł. Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia podano art. 26 ustawy o badaniach i certyfikacji oraz § § 3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 lipca 2000 r. w sprawie sankcji ekonomicznych za wprowadzenie do obrotu wyrobów podlegających oznaczeniu znakiem bezpieczeństwa, a nie oznaczonych tym znakiem lub nie spełniających innych wymagań, a także za wykonanie usług nie spełniających odpowiednich wymagań ( Dz. U. Nr 55, poz. 661 ). W uzasadnieniu podano m.in., że przedsiębiorcy byli zobowiązaniu do dokonania wpłaty należności z tytułu sankcji ekonomicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia wyniku ( protokołu ) kontroli. Stwierdziwszy, że przedsiębiorcy nie dokonali wpłaty w terminie Urząd decyzją określił wysokość zaległości wraz z odsetkami. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J.G. i T.G. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że zarzuty formułowane przeciw określeniu sankcji ekonomicznej mogły być wnoszone w ramach postępowania organu kontroli, gdyż wysokość sankcji wynika - zgodnie z przepisami ustawy i rozporządzenia Ministra Finansów - z ustaleń kontroli. Tak więc zarzuty powyższe nie mogą być rozpatrywane przez organ podatkowy na etapie postępowania określającego zaległość z tytułu sankcji ekonomicznej. Skargę do Ośrodka Zamiejscowego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli J.G. i T.G., którzy decyzji organu odwoławczego zarzucili naruszenie przepisów Konstytucji, Ordynacji podatkowej oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 lipca 2000 r. Zdaniem skarżących w protokole kontroli Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej nie sprecyzowano uchybień, o których Inspektor powiadomił Urząd Skarbowy w swoim piśmie z dnia [...] r. W protokole nie było też pouczenia o wyznaczeniu terminu, w którym można było się wypowiedzieć w sprawie zebranego materiału dowodowego. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie skarga okazała się zasadna. Przede wszystkim skład sądzący w niniejszej sprawie wskazuje na nieprawidłową legislację powodującą, że sformułowania art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach certyfikacji były wieloznaczne i nastręczały trudności interpretacyjne co do charakteru prawnego czynności i uprawnień organów kontroli inspekcji handlowej. W praktyce orzeczniczej zarysowały się dwa wykluczające się stanowiska, co do charakteru działań podejmowanych przez organy kontroli handlowej w następstwie ujawnienia naruszenia przez przedsiębiorcę zasad, o jakich mowa w art. 26 ust. 1 i 2 powyżej cytowanej ustawy. Jedno z tych stanowisk wyprowadzało z art. 27 ustawy w zestawieniu z jej art. 26 ust. 1 i 2 podstawę dla organu kontrolującego do wydania decyzji administracyjnej, określającej ilość i wartość wyrobów wprowadzonych do obrotu bez wymaganego oznaczenia znakiem bezpieczeństwa bądź wyprodukowanych niezgodnie z tym znakiem. Drugie ze stanowisk, przy ocenie, że wykonanie obowiązku zawartego w art. 26 ust. 1 i 2 analizowanej ustawy było wprost skierowane do przedsiębiorcy, który narusza jej postanowienia, wyprowadzało z tego wniosek, że był to obowiązek wynikający z mocy prawa, a działanie organu kontroli kończy się wynikiem kontroli określającym ilość i wartość towarów, których dotyczą uchybienia. Według tego stanowiska wynik kontroli inspekcji handlowej był czynnością stwierdzającą obowiązek, o jakiej mowa w art. 16 ust. 1 pkt.4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( po dniu 1 stycznia 2004 r. art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), która po wyczerpaniu środka przewidzianego w art. 34 ust.3 ustawy o NSA ( a obecnie art. 52 § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ) może być zaskarżona w drodze skargi do sądu administracyjnego. Powyższe rozbieżności w orzecznictwie dotyczące tego, czy organ inspekcji handlowej oprócz protokołu z kontroli zawierającego stwierdzenie uchybień oraz określenie ilości i wartości wyrobów, których te uchybienia dotyczą - powinien w tej materii wydać decyzję administracyjną jako tę formę prawną działania administracji publicznej, która najpełniej chroni prawa procesowe strony i jest istotnym elementem demokratycznego państwa prawnego - zostały ostatecznie rozstrzygnięte w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 08 września 2003 r., sygn. akt OPS 2/03, ONSA 2004, nr 1, poz. 5. W uchwale tej przyjęto, iż: "Ilość i wartość wyrobów i usług, których dotyczą uchybienia wymienione w art. 26 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji ( Dz. U. Nr 55, poz. 250 ze zm. ), organ inspekcji handlowej działający na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o Inspekcji Handlowej ( Dz. U. z 1999 r. Nr 105, poz. 1205 ), określa w drodze decyzji administracyjnej, wydanej na podstawie art. 27 ust. 1 powołanej ustawy o badaniach i certyfikacji". Zgodnie z art. 100 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), ocena prawna wyrażona w wydanych przed dniem 01 stycznia 2004 r. uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wiąże wojewódzkiego sądu administracyjnego rozpoznającego sprawę o której mowa w art. 97 § 1 tej ustawy. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko przyjęte w powołanej uchwale. W tych okolicznościach należało przyjąć, że organy podatkowe określiły zaległości z tytułu sankcji ekonomicznej w sytuacji, gdy nie było w ogóle w obrocie prawnych rozstrzygnięć w formie decyzji administracyjnej właściwych organów upoważnionych do kontrolowania działalności przedsiębiorców. Taki bowiem obowiązek ciążył na organie inspekcji handlowej w świetle powołanej uchwały z dnia 08 września 2003 r. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ) O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, a o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji - na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/K. Pawlicki /-/S. Zapalska /-/J. Małecki M.R.