I SA/Po 2978/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska(spr) Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2005 r. sprawy ze skargi B. i M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz B. i M. K. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/M.Jaśniewicz /-/M.Skwierzyńska /-/Wł.Zygmont B. i M. K. zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] utrzymujące w mocy zaskarżone przez w/w postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] w sprawie określenia kosztów egzekucyjnych za czynności egzekucyjne. Organ egzekucyjny I instancji na podstawie art. 64c § 7 i art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 1991 Nr 36, poz. 161 ze zm.) postanowił obciążyć B. i M. K. kosztami egzekucyjnymi za czynności przeprowadzone na podstawie tytułu wykonawczego: Nr [...] opłatę manipulacyjną w kwocie [...] zł za zajęcie ruchomości i udziałów w kwocie [...] zł Nr [...] opłatę manipulacyjną w kwocie [...] zł za zajęcie ruchomości i udziałów w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu postanowienia Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu z dnia [...] dokonano przed wydaniem decyzji ustalającej zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego za rok 1999 przez: - zajęcie samochodu osobowego [...] - zajęcie udziałów w spółce "A" - wpis hipoteki na nieruchomości. Decyzją z dnia [...] , doręczoną zobowiązanemu [...] kwietnia 2002 r., Urząd Skarbowy ustalił w/w zobowiązanie w podatku dochodowym z nieujawnionych źródeł przychodu. Zgodnie z art. 154 § 4 w/w ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne i wówczas doręcza się zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego (art. 26 § 6), co jest jednoznaczne z wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W związku z tym, skoro w odniesieniu do małżonków K. wszczęto postępowanie egzekucyjne, zgodnie z art. 163 § 1 w/w ustawy, do opłat za czynności zabezpieczające i wydatków związanych z postępowaniem zabezpieczającym stosuje się przepis art. 64 wskazanej ustawy. W przedmiotowej sprawie wszczęcie czynności egzekucyjnych - doręczenie odpisów tytułów wykonawczych - nastąpiło w dniu [...] czerwca 2002 r., co uzasadniało obciążenie B. i M. K. kosztami z tytułu opłaty manipulacyjnej i zajęcia. Organ egzekucyjny stwierdza ponadto, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji zostało wydane w dniu [...]. Organ egzekucyjny II instancji uznał zażalenie małżonków K. za nieuzasadnione, podzielając stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego , stwierdzając, że w myśl art. 154 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne z dniem wygaśnięcia decyzji, o której mowa w art. 33 § 4 Ordynacji podatkowej pod warunkiem, że organ podatkowy wystawił tytuł wykonawczy nie później niż przed upływem 14 dni od dnia wygaśnięcia decyzji lub od dnia doręczenia upomnienia, jeżeli doręczenie to było wymagalne. Zobowiązani odebrali upomnienie w dniu [...] maja 2002 r., wobec czego ich zarzut, że go nie otrzymali jest nieuzasadniony. Data doręczenia upomnienia nie ma wpływu na wysokość kosztów egzekucyjnych. Naliczenie zobowiązanym kosztów egzekucyjnych było zgodne z przepisem art. 64 c § 1 w/w ustawy, a ich wysokość ustalona prawidłowo na podstawie art. 64 § 1. W skardze na to postanowienie B. i M. K. zarzucają mu naruszenie zasad prowadzenia postępowania administracyjnego art. 7 i 8 kpa i egzekucyjnego - art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wnosząc o uchylenie postanowień organów I i II instancji. W uzasadnieniu skargi w/w podnoszą w szczególności, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego naruszało zasady praworządności, co dostrzegał także organ podatkowy wstrzymują wykonanie decyzji ustalającej podatek dochodowy. Zdaniem skarżących postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte w sprawie, bowiem wbrew art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ podatkowy nie uprzedził strony o zamiarze wszczęcia postępowania nie doręczając jej upomnienia. Ponadto wobec uchylenia przez Izbę Skarbową decyzji Urzędu Skarbowego nie istniała ona w obrocie prawnym, co przesądzało tym, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego było nieuzasadnione, tym bardziej, że z dniem wszczęcia egzekucji zaległość podatkowa nie istniała wobec jej zapłacenia. Skarżący zarzucają także zaskarżonemu postanowieniu nie ustosunkowanie się do wszystkich argumentów zażalenia. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: Rozpatrując kwestie prawidłowości zaskarżonego postanowienia należy odnieść się do toku postępowania podatkowego i egzekucyjnego w sprawie małżonków K. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że Urząd Skarbowy w dniu [...] wydał, w trybie art. 33 § 2 Ordynacji podatkowej, decyzję w sprawie zabezpieczenia należności pieniężnej w wysokości [...] zł. na majątku małżonków B. i M. K. , przed wydaniem decyzji ustalającej podatek dochodowy z nieujawnionych źródeł przychodu za rok 1999. W związku z tym w dniu [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał na podstawie art. 157 § 1 w związku z art. 155 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.) postanowienie o zabezpieczeniu należności pieniężnej i w tym samym dniu podjął też czynności zabezpieczające. W dniu [...]Urząd Skarbowy wydał decyzję ustalającą B. K. oraz M.K. podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 1999, które doręczono w/w w dniu 23 kwietnia 2002 r. W myśl przepisu art. 33 § 4 pkt 1 Ordynacji podatkowej decyzja o zabezpieczeniu (art. 22 § 1) wygasa po upływie 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe. Tym samym decyzje o zabezpieczeniu z mocy prawa wygasły z dniem[...]. W myśl art. 154 § 4 w/w ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne z dniem wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu (art. 33 § 1 O.p.), pod warunkiem, że organ podatkowy wystawi tytuł wykonawczy nie później niż przed upływem 14 dni od dnia wygaśnięcia decyzji lub od dnia doręczenia upomnienia, jeżeli doręczenie to było wymagane. W rozpatrywanej sprawie oba tytuły wykonawcze wydane zostały w dniu [...] (k. [...] i [...] akt administracyjnych), a więc niewątpliwie po upływie 14 dni od dnia wygaśnięcia w/w decyzji o zabezpieczeniu, czyli po dniu [...]. Również upomnienie, które w odniesieniu do egzekucji zobowiązań podatkowych - zgodnie z art. 15 ust. 1 w/w ustawy i § 13 pkt 1 rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 137, poz. 1541) - nie było wymagane, doręczone zostało małżonkom K. po upływie terminu określonego w powołanym art. 154 § 4 omawianej ustawy - tj.[...] maja 2002 r. (k. 19 i 20 akt administracyjnych. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości fakt, że zajęcie zabezpieczające nie przekształciło się w niniejszej sprawie w zajęcie egzekucyjne, a więc powołanie się przez organy egzekucyjne, jako na podstawę rozstrzygnięcia, na przepis art. 64 c § 7 i art. 154 § 4 w/w ustawy nie znajduje uzasadnienia w treści powołanych przepisów. Tym samym należy przyjąć, że nałożenie na skarżących obowiązku zapłaty kosztów postępowania egzekucyjnego było nieuzasadnione. Z tych względów, Sąd jako niezwiązany granicami skargi, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uznając, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie nie odpowiadają prawu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c powołanej ustawy orzekł o ich uchyleniu. O wstrzymaniu ich wykonania orzeczono na podstawie art. 152, zaś o kosztach w myśl art. 200 tejże ustawy. /-/M.Jaśniewicz /-/M.Skwierzyńska /-/Wł.Zygmont LF