I SA/Po 298/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-05-06
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie, ponieważ jest osobą bezrobotną, nie posiada dochodów ani majątku, a jej utrzymanie opiera się na pomocy matki. W związku z tym, na podstawie przepisów P.p.s.a. dotyczących prawa pomocy, postanowiono zwolnić ją od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości. Następnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że jest osobą bezrobotną, nie posiada dochodów, utrzymuje się z pomocy matki i zapłata wpisu sądowego zagraża jej egzystencji.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2012r. postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
Skarżąca MS pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2012r. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest osobą bezrobotną i jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku. Podała, że od dłuższego czasu poszukuje pracy. Wnioskodawczyni korzysta z pomocy mamy, która nie mieszka z nią i nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżąca wskazała, że w obecnej chwili zapłata wpisu od skargi zagraża jej egzystencji. Wnioskodawczyni dodała, że wysokość wpisu sądowego jest wyższa od wartości przedmiotu sporu. Oświadczyła, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Posiada dom o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, przedmiotów wartościowych ani środków transportu. Skarżąca od dłuższego czasu jest osobą bezrobotną i nie uzyskuje żadnych dochodów. Z akt administracyjnych i ze skargi wynika, że Wnioskodawczyni jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy od [...]. Skarżąca korzysta z pomocy matki, która jest emerytką. Wnioskodawczyni ponosi opłaty za wodę i energię elektryczną. Z uwagi na trudną sytuację życiową zrezygnowała z posiadania innych mediów.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Skarżąca nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Posiada dom, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, wartościowych przedmiotów i środków transportu. Nie uzyskuje również żadnych dochodów, od [...] jest osobą bezrobotną. Skarżąca nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Utrzymuje się ze środków przekazywanych jej przez matkę, która jest emerytką. Wnioskodawczyni poza opłatami za wodę i energię elektryczną nie ponosi opłat na inne media, z których - jak oświadczyła - zrezygnowała. Skarżąca wykazała zatem, że nie posiada żadnych środków pieniężnych jak i majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie.
W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło