I SA/Po 298/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 lipca 2019 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania Ł. M. ( dalej " skarżcy" ) od decyzji Burmistrza Ł. z dnia [...] listopada 2018 r., znak [...], w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego (I i II rata za 2018 r.), stwierdziło uchybienie terminowi do dokonania tej czynności procesowej. Organ I instancji wyżej wymienioną decyzją, odmówił umorzenia zaległości w I i II racie łącznego zobowiązania podatkowego za 2018 r., w kwocie [...]zł. Odbiór powyższej decyzji skarżący osobiście potwierdził w dniu [...] listopada 2018 r., co oznacza, że [...] dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...] grudnia 2018 r. Tymczasem odwołanie zostało wniesione w dniu [...] grudnia 2018 r. Kwestionując odmowę umorzenia przedmiotowej zaległości, skarżący m.in. powołał się na powstałe w jego gospodarstwie szkody, którym nie mógł zapobiec, w tym: zatopienie użytków zielonych 1,58 ha oraz szkody spowodowane krajową suszą, trwającą od kwietnia do jesieni. Te zdarzenia spowodowały u skarżącego, jako młodego rolnika, który przejął po rodzicach gospodarstwo rolne, obniżenie jego zdolności płatniczych. W odwołaniu skarżący podniósł także, że zdarzenia te były konsekwencją zaniechania przez Burmistrza Ł. w poprzedniej kadencji w latach 2014-2018 udrożnienia urządzeń melioracyjnych w miejscowości podatnika. Ponadto, skarżący wskazał, że Burmistrz mylnie przedstawił w decyzji ogólną powierzchnię łąk w całym gospodarstwie i przyczynił się do powstania nieużytków - nawet o powierzchni 1,8505 ha. Z uwagi na przedstawione fakty, skarżący wniósł o umorzenie I i II raty podatku rolnego za 2018 r. oraz o unieważnienie decyzji z dnia [...] listopada 2018 r. SKO stwierdzając, że warunkiem skuteczności czynności procesowej jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania, powołało się na przepis art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, w przypadku niedotrzymania przez stronę, określonego w art. 223 § 2 pkt 1 tej ustawy, 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej wydanej w I instancji, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia fakt uchybienia terminowi. Organ przywołał w zaskarżonym postanowieniu wyrok NSA z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt. II FSK 327/09, w którym Sąd podniósł, że uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia o chybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. SKO dodało, że skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W skardze złożonej do Sądu, skarżący wskazał, że jako podatnik podatku rolnego został wprowadzony w błąd przez Burmistrza Ł. w piśmie z dnia [...] października 2018 r. nr: [...] r. - " Postanowienie" – w sprawie, odnośnie do treści" oraz zażądał przywrócenia terminu i ponownego rozpatrzenia sprawy - odwołania z [...]-12-2018 r. od Decyzji Burmistrza Ł. z dnia [...] listopada 2018 r. [...] o odmowie umorzenia zaległości łącznej podatku rolnego w kwocie [...]zł. Ponadto skarżcy stwierdził,że podtrzymuje swoje wnioski i odwołania od 2017-2018-2019 r. Do skargi załączone zostały zdjęcia fotograczne i kopia postanowienia Burmistrza Ł. z dnia [...] października 2018 r. nr: [...]. Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł, że prawidłowo złożył odwołanie i powołał się na postanowienie Burmistrza Ł. z dnia [...] października 2018 r. nr: [...] r., wskazując na jego treść: "że nie wlicza się sobót i dni ustawowo wolnych od pracy do wyznaczonego terminu" oraz, że jako podatnik podatku rolnego, nie musi się znać na prawie administracyjnym, ale przyjmuje do wiadomości to, co jest w piśmie. Z pism urzędowych wynika, że każdy urząd administracji samorządowej pisze inne terminy odwołania i jako podatnik podatku rolnego został wprowadzony w błąd "Czy się wlicza, czy nie wlicza dni ustawowo wolnych od pracy". Ponadto skarżący poinformował, że z uwagi na śmierć jego babci H. M., lat 83, zmieniła się w jego gospodarstwie domowym ilość domowników i tym samym nie powinno się brać pod uwagę jej emerytury w wysokości [...] zł, tak jak chciał tego Burmistrz Ł., uznając, że nie ma przesłanek do umorzenia zaległości. W odpowiedzi na skargę, SKO podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W związku ze sformułowanymi w skardze wnioskami należy na wstępie wyjaśnić, że kognicja sądu ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego, o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz.1066 ze zm.). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. A zatem, przepisy określające zasady sądowej kontroli decyzji administracyjnych nie pozwalają na bezpośrednie kształtowanie przez sąd administracyjny praw i obowiązków stron. Wobec tego uchylenie decyzji administracyjnej (postanowienia), względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U.z 2018 r. poz. 1032 ze zm. dalej "p.p.s.a."). Natomiast, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego aktu administracyjnego ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale ocenia go w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych oraz może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Dokonując zatem pod takim kątem kontroli zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Przedmiotem niniejszej sprawy jest ocena, czy organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2018 r., odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego ( I i II rata za 2018 r.). W sprawie należało zatem zbadać czy decyzja, którą chciał i chce zaskarżyć skarżący, została mu doręczona skutecznie, zgodnie z przepisami ustawy z dania 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. 2018 r. poz. 800 ze zm. dalej "Ordynacja Podatkowa" lub "O.p." ) oraz, czy prawidłowo został obliczony termin, w czasie którego należało złożyć od niej odwołanie. Dla porządku należy na wstępie wskazać, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w myśl którego, organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Redakcja tego przepisu, a w szczególności użyty tam zwrot "stwierdza", nakazuje przyjąć, że organ podatkowy obowiązany jest wydać postanowienie na jego podstawie w każdym przypadku uznania, że odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem terminu z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Poza jakąkolwiek oceną organu podatkowego pozostają natomiast okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a jedynym uprawnieniem, a zarazem obowiązkiem organu odwoławczego we wstępnej fazie kontroli odwołania jest ustalenie, czy środek zaskarżenia został wniesiony w terminie 14-dni od daty doręczenia decyzji pierwszej instancji. Na żadnym etapie postępowania podatkowego, skarżący nie zakwestionował faktu odbioru przedmiotowej decyzji organu I instancji w dniu [...] listopada 2018 r. Nie neguje tego również w skardze do Sądu. W art. 12 § 1-5 O.p. zostały unormowane sposoby obliczania terminów wyznaczonych jako przedział czasowy określony za pomocą dni, tygodni, miesięcy lub lat. Zgodnie z treścią art. 12 § 1 Ordynacji podatkowej, w myśl którego, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu terminów nie uwzględnia się dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło, np. dnia w którym doręczono pismo organu podatkowego. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni, tj. z upływem godziny 00.00 tego dnia, uważa się za koniec terminu. Termin ten może zostać przedłużony jedynie wówczas, gdy ostatni dzień wyznaczonego terminu przypada na sobotę lub dzień wolny od pracy, chyba, że ustawy podatkowe stanowią inaczej (art. 12 § 5 O.p). Podkreślić jednak należy, że jeżeli początek biegu terminu przypadnie w sobotę lub dzień wolny od pracy, to okoliczność ta pozostaje bez wpływu na jego obliczanie. Przyjąć zatem należy, że w sprawie, stosownie do treści art. 12 § 1 i art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg następnego dnia po doręczeniu skarżącemu decyzji, a więc [...] listopada 2018 r., a zakończył w dniu [...] grudnia 2018 r., tj. w poniedziałek. Tak więc, mając na uwadze art. 12 § 5 O.p, nie zaistniały podstawy do przedłużenia wskazanego w zaskarżonej decyzji terminu 14 dni na wniesienie odwołania. W sytuacji zatem, gdy odwołanie zostało wniesione w dniu [...] grudnia 2018 r. - a skarżący o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności nie wnosił (uczynił to bowiem dopiero w skardze do Sądu, co pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w tej sprawie ) - nastąpiło to z uchybieniem 14 dniowego terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Z zestawienia powyższych dat wynika bezspornie, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania, co oznacza, że zaskarżone postanowienie jest zasadne. Co się zaś tyczy zawartej w skardze argumentacji, stwierdzić należy, że nie są to okoliczności istotne dla kontrolowanego rozstrzygnięcia, a tym samym dające podstawę do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Obecna sytuacja rodzinna skarżącego może stanowić jednak okoliczność uzasadniającą ponowne wystąpienie do organu o zastosowanie ulgi podatkowej. Ze względów wyżej przytoczonych, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302).