I SA/Po 3/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont /spr./ Sędziowie NSA Janusz Ruszyński as. sąd. WSA Roman Wiatrowski Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2007r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę /-/R. Wiatrowski /-/W. Zygmont /-/ J. Ruszyński Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], działając na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59§2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji umorzył wobec bezskuteczności postępowanie egzekucyjne prowadzonego przeciwko Z.K. na podstawie wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych jedenastu tytułów wykonawczych o nr [...] do [...], dotyczących niezapłaconych należnych składek z tytułu ubezpieczenia społecznego w kwocie należności głównej [...] zł a nadto odsetek za zwłokę. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że początkowo poborca skarbowy, z uwagi na nieobecność zobowiązanego w miejscu zamieszkania, spisywał raporty o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych. Wreszcie w dniu [...] r. doręczył zobowiązanemu odpisy tytułów wykonawczych oraz spisał w jego miejscu zamieszkania protokół o stanie majątkowym. Wynikało z niego, iż zobowiązany nie posiada ruchomości przedstawiających wartość dla celów egzekucyjnych oraz, że prowadzona działalność gospodarczej (wydawnictwo) przyniosła straty. Wobec dalszego ustalenia że w [...] r. zobowiązany rozpoczął działalność gospodarczą w zakresie gastronomii, poborcy skarbowi sporządzili w miejscu zamieszkania zobowiązanego kolejne protokoły w sprawie jego stanu majątkowego, z których wynika, iż zobowiązany prowadzi punkt gastronomiczny na parkingu leśnym w Z., uzyskując dochód miesięczny wynosi [...] zł, ponadto korzysta on z pomocy rzeczowej osób trzecich. W mieszkaniu zobowiązanego stwierdzono brak ruchomości stanowiących wartość rynkową, także samochód marki "A" (r. prod. 1983) jest bez wartości handlowej. Organ egzekucyjny ustalił także, iż od [...]r. zobowiązany nie składa deklaracji PIT-8, PIT-11, nie wskazuje rachunków bankowych, a za [...] r. uzyskał przychód w wysokości [...] zł (PIT- 28). Z uwagi na powyższe, skoro zobowiązany nie posiada składników majątkowych i źródeł dochodu, do których można by skierować skutecznie egzekucję, należało umorzyć prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w zażaleniu wniósł o uchylenie postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu swojego zażalenia Wierzyciel wskazał, że organ egzekucyjny nie wykazał bezspornie bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego, z uwagi na fakt prowadzenia przez zobowiązanego działalności gospodarczej. Uzyskiwanie przez dłużnika dochodów w wysokości [...]zł miesięcznie wyklucza możliwość uznania postępowania egzekucyjnego za całkowicie bezskuteczne. Organ egzekucyjny winien kontynuować postępowanie egzekucyjne aż do chwili wyegzekwowania wszystkich należności, bądź też wykazania jego całkowitej bezskuteczności. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że w toku postępowania egzekucyjnego nie ujawniono żadnego majątku zobowiązanego, do którego można by było skutecznie skierować egzekucję. Taki stan faktyczny sprawy stanowi wystarczająca przesłankę do umorzenia postępowania egzekucyjnego, w myśl przepisu art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W skardze Zakład Ubezpieczeń Społecznych domagał się uchylenia w całości powyższego postanowienia. W uzasadnieniu zarzucił organowi odwoławczemu, że poczynił błędne ustalenia faktyczne pozostające w sprzeczności nawet ze zgromadzonym w sprawie materiałem, a w konsekwencji błędne zastosowanie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wadliwe jest stwierdzenie, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające pozwoliło na jednoznaczne ustalenie, że dłużnik nie ma żadnego majątku. Wierzyciel wskazuje, że poborca skarbowy ograniczył się jedynie do oględzin miejsca zamieszkania dłużnika, a pracownicy urzędu skarbowego zaniechali ustalenia czy i jakie środki pieniężne zgromadził dłużnik na rachunkach bankowych oraz czy i jakie posiada nieruchomości gruntowe. Postępowanie egzekucyjne zostało błędnie umorzone z uwagi na fakt, że deklarowany przez dłużnika comiesięczny dochód w wysokości [...] zł oznacza możliwość ciągłego comiesięcznego uzyskiwania środków finansowych w stałej wysokości na zaspokojenie obciążających dłużnika należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi stwierdzając, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Organ egzekucyjny dokonał wszystkich niezbędnych czynności egzekucyjnych i zgromadził wystarczający materiał dowodowy na okoliczność stanu majątkowego zobowiązanego. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] r. poborca skarbowy sporządził w komunalnym mieszkaniu zobowiązanego w P. ul [...], o powierzchni [...]m2, protokół o jego stanie majątkowym. Z treści protokołu wynika, że zobowiązany osiągał znikome dochody i utrzymywał się z dwojaką dzieci w wieku [...] i [...] lat, z pomocy osób trzecich. Poborca podatkowy w dniu [...] r., nie zastał zobowiązanego w mieszkaniu. W dniu [...] r. sporządził ponownie w mieszkaniu zobowiązanego, protokół o jego stanie majątkowym. Z protokołu wynika, że mieszka tam z dziećmi w wieku [...] i [...] lat, że czynsz za mieszkanie wynosi [...] zł miesięcznie, meble, w tym dziecięce, i sprzęt domowy liczą około 20 lat, dysponuje tym samym samochodem "A" (r. prod. 1983), wszystko bez wartości handlowej. Prowadzi tzw. polowy punkt gastronomiczny na dzierżawionej od Lasów Państwowych działce o powierzchni [...] m2 wraz z w drewnianą wiatą. Kolejny protokół o stanie majątkowym zobowiązanego został sporządzony w dniu [...] r., z których wynika, iż zobowiązany nadal prowadzi polowy punkt gastronomiczny na parkingu leśnym w Z. uzyskując dochód miesięczny wynosi [...] zł, ponadto korzysta on z pomocy rzeczowej osób trzecich. Zajmuje mieszkanie komunalne w P. Kolejny raz poborca nie zastał zobowiązanego w domu dniu [...] r. Organ egzekucyjny ustalił ponadto, iż od [...]r. zobowiązany nie składa deklaracji PIT-8, PIT-11, nie wskazuje rachunków bankowych, a za [...]r. uzyskał przychód w wysokości [...] zł (PIT- 28). Nie budzi wątpliwości, że w wyniku przeprowadzenia czynności egzekucyjnych nie ujawniono żadnego majątku należącego do zobowiązanego, mogącego stanowić wartość dla celów egzekucyjnych. Nie stwierdzono także żadnych praw majątkowych i wierzytelności pieniężnych, w stosunku do których możliwa byłaby egzekucja z zastosowaniem środków egzekucji administracyjnej należności pieniężnych wymienionych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto weryfikacja na podstawie bazy komputerowej (dane o stanie majątkowym na podstawie składanych deklaracji i zeznań podatkowych) potwierdziły stan faktyczny dotyczący sytuacji finansowej dłużnika opisany w protokołach o stanie majątkowym. Zebrany materiał pozwala na pełną ocenę, że organ egzekucyjny w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał poczynił należyte ustalenia faktyczne, które pozostają w sprzeczności z dowodami, a w konsekwencji zasadnie przyjął, że zachodzi w sprawie bezskuteczność egzekucji i zastosował art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany przez samego zobowiązanego średniomiesięczny dochód [...] zł rozkłada się w czasie i brak jest technicznych możliwości przewidzianych przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, aby dokonywać skutecznego zajęcia, a zarazem pobrania u zobowiązanego pieniędzy na zaspokojenie zaległości objętych przedmiotowymi tytułami egzekucyjnymi. Poza tym skuteczność nie powinna być rozumiana w taki sposób, że wystarczy z egzekucji uzyskać kwoty subminimalnie przewyższające wydatki egzekucyjne. Dochód zobowiązanego z usług gastronomicznych w przydrożnej leśnej wiacie (hipotetyczne [...] zł ), z którego utrzymuje dom i rodzinę, nie może więc stanowić dla organu egzekucyjnego wystarczającego powodu do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Pojęcie egzekucji należy utożsamiać z przymusowym ściągnięciem należności skarbowych lub długów przysądzonych wierzycielowi. Bezskuteczność zachodzi wówczas gdy, w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku zobowiązanego nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela. Przedstawione powyżej oceny oraz treść art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dowodzą, iż zasadnie zostało umorzone prowadzone wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne. W świetle powyższego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd orzekł jak w sentencji wyroku /-/ R. Wiatrowski /-/ W. Zygmont /-/ J. Ruszyński