I SA/Po 3/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki (spr.) Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska WSA Szymon Widłak Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. sprawy ze skargi R. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego oddala skargę. /-/ Sz.Widłak /-/ J.Małecki /-/ M. Skwierzyńska Pismem z 30 czerwca 2008r. R.Z. wniósł zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy [...] z dnia [...]maja 2008r. Jako podstawę prawną wskazał między innymi art. 33, art. 34 § 4, art. 45 § 1, art. 54 § 1 i 6 oraz art. 56 § 1 pkt 5 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005r., nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej: p.e.a.). Skarżący wniósł również o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, wskazując że nastąpiło częściowe wykonanie obowiązku. Postanowieniem nr [...] z [...]lipca 2008r. Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 34 § 1 i § 5 p.e.a. odmówił uznania zarzutów skarżącego. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu złożenia zarzutów tj. 30 czerwca 2008r. skarżący dokonał częściowej spłaty zaległości na rachunek bankowy wierzyciela za IV kwartał 2007r. w kwocie [...] zł. Została ona zaliczona w części wynoszącej [...] zł na należność główną oraz na odsetki w części wynoszącej [...] zł. Dalej organ wskazał, że po uwzględnieniu wskazanej wpłaty z dnia 30 czerwca 2008r., zaległości dochodzone tytułem wykonawczym [...] uległy zmianie i na dzień 11 lipca 2008r. wynosiły łącznie [...] zł. W zażaleniu z 13 sierpnia 2008r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem nr [...] z [...]października 2008r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy stwierdził, że zarzut częściowego uregulowania należności objętej tytułem wykonawczym jest bezzasadny, skoro tytuł wykonawczy wystawiono w dniu [...] maja 2008r. i doręczono skarżącemu w dniu 23 czerwca 2008r., a częściowa wpłata nastąpiła dopiero w dniu 30 czerwca 2008r. Organ egzekucyjny nie mógł zatem uwzględnić kwoty wpłaconej przez skarżącego już pod doręczeniu mu tytułu nr [...]. W uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej wskazano, że organ egzekucyjny dokonał aktualizacji tytułu wykonawczego na wniosek wierzyciela w dniu [...] lipca 2008r. Odnosząc się do powoływanej przez skarżącego okoliczności złożenia wniosku o rozłożenie egzekwowanej należności na raty, organ odwoławczy wskazał że z akt sprawy nie wynika aby wniosek ten został rozpoznany pozytywnie. Dlatego też brak zgody organu na rozłożenie zadłużenia na raty skutkuje uznaniem zarzutu opartego na art. 33 pkt 2 p.e.a. za bezzasadny. R.Z. wywiódł od powyższego postanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wniósł w niej o uchylenie zaskarżonego orzeczenia zarzucając organom naruszenie przepisów art. 122, art. 125 § 1 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r., nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: O.p.). Skarżący ponownie odniósł się do okoliczności wskazywanych we wniosku i w zażaleniu. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację podnoszoną w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Zgodnie z art.134 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w postępowaniu sądowo – administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Co sprawia, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które odnoszą się do zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są zatem z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius ). Przepis art. 26 § 1 p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru, a jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, to przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego – zgodnie z art. 26 § 4 p.e.a. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, co w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, a ponadto jest bezsporne między stronami postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżący wnosząc zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne kwestionował tytuł wykonawczy, podnosząc że dokonał częściowej spłaty zaległości w podatku od towarów i usług za przedmiotowy okres. Sąd wskazuje, że organ prowadzący egzekucję administracyjną, w myśl art. 29 § 1 p.e.a. bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, przy czym organ ten nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Sąd zauważa, że rozpatrzenie zarzutu opartego na podstawie wynikającej z art. 33 pkt 1 p.e.a. bez naruszania przepisu art. 29 § 1 p.e.a. jest możliwe w odniesieniu do okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tytułu wykonawczego (por. wyrok NSA z 10.12.1998r., sygn. akt III SA 1418/07, publ.: Pr.Gosp. 1999/9/34). Fakt dokonania przez skarżącego wpłaty na poczet należności dochodzonej tytułem wykonawczym [...] z dnia [...]maja 2008r. – co słusznie wskazały organy egzekucyjne – nie mógł wpłynąć na zasadność tego dokumentu i wskazanej w nim egzekwowanej kwoty, albowiem wynikają one z wymagalnego obowiązku ciążącego na podatniku. Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2001r., nr 137, poz. 1541 ze zm., dalej: Rozporządzenie z 22 listopada 2001r.) wierzyciel niezwłocznie zawiadamia organ egzekucyjny o każdej zmianie wysokości należności objętej tytułem wykonawczym wynikającej z jej wygaśnięcia w całości lub w części oraz podaje datę powstania zmiany i jej przyczynę. Przepis ten z mocy § 9 ust. 2 Rozporządzenia z 22 listopada 2001r. stosuje się odpowiednio do wierzycieli będących jednocześnie organami egzekucyjnymi. Przytoczone przepisy jasno określają sposób postępowania organów w przypadku uiszczenia części należności dochodzonej w drodze egzekucji administracyjnej. Z materiałów zgromadzonych w aktach, w tym w szczególności z odpisu tytułu wykonawczego [...] z dnia [...] maja 2008r., wynika że wpłata dokonana przez skarżącego została wykazana jako aktualizacja i umniejszyła kwotę należności objętej przedmiotowym tytułem, została bowiem stosunkowo zaliczona na poczet zobowiązania głównego i odsetek. Co od zarzutu odroczenia terminu wykonania obowiązku i rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, Sąd wskazuje że również w tym zakresie skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Organy I i II instancji wskazywały, że skarżący nie uzyskał pozytywnych rozstrzygnięć w tym zakresie – decyzją nr [...] z [...]kwietnia 2008r. odmówiono odroczenia terminu płatności, a samo złożenie wniosku o rozłożenia na raty spłaty należności nie daje podstawy do uwzględnienia zarzutu z art. 33 pkt 2 p.e.a. Niezależnie od powyższego Sąd za chybione uznał zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej. Przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy twierdzeń i zarzuty podnoszone przez skarżącego w odniesieniu do przepisów Ordynacji podatkowej pozostawały bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Sąd wskazuje, że słuszne jest stanowisko wyrażone przez organ w odpowiedzi na skargę, które odnosząc się do art. 18 p.e.a. wskazuje, że do postępowania egzekucyjnego odpowiednio stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie Ordynacji podatkowej. Nie będąc jednak związanym podstawą prawną wskazaną w skardze, Sąd uznał, że nie przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy organy nie dopuściły się naruszeń przepisów procesowych – tak ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i Kodeksu postępowania administracyjnego – które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów Sąd uznał skargę za bezzasadną i orzekł jak w sentencji zgodnie z art. 151 p.p.s.a. /-/ S. Widłak /-/ M. Skwierzyńska /-/ J. Małecki