I SA/Po 3/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-03-05

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący rencistą z ograniczonymi dochodami i znacznymi zobowiązaniami finansowymi, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący jest rencistą, choruje, jego dochody są ograniczone, a jednocześnie ponosi znaczące wydatki związane z leczeniem i spłatą zobowiązań, nie posiadając przy tym znaczących aktywów.
Stan faktyczny
Skarżący HP złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące postępowania egzekucyjnego. Następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący jest rencistą, choruje, jego dochody są ograniczone, a ponosi znaczne wydatki na leczenie i spłatę kredytów. Posiada grunty rolne, ale nie inne nieruchomości ani oszczędności. Część jego zobowiązań pokrywa ciotka.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 05 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku HP o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi HP na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący HP pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący jest na rencie, która wynosi [...] netto i otrzymuje dodatek pielęgnacyjny w kwocie [...]. Wnioskodawca jest zadłużony. Ma zaciągnięte kredyty, rata kredytu w A wynosi [...], w B [...], w C [...]. Skarżący podał, że ponosi opłaty za energię elektryczną w wysokości [...] ( co 2 miesiące), na lekarstwa przeznacza [...], na miesięczne utrzymanie przeznacza ok. [...], na utrzymanie domu ok. [...]. Wnioskodawca oświadczył, że z uwagi na stan zdrowia nie może podjąć pracy. Skarżący wskazał, że część opłat i zobowiązań pokrywa jego ciotka. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Posiada las i nieużytki rolne o pow. [...] ha, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Dochód miesięczny skarżącego wynosi [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Skarżący jest rencistą, choruje, utrzymuje się z dochodów w kwocie [...] z tytułu renty i dodatku pielęgnacyjnego, z których ponosi m.in. koszty zakupu lekarstw. Wnioskodawca jest zadłużony. Skarżący posiada las i nieużytki rolne, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Skarżący w złożonym oświadczeniu wykazał zatem, że nie posiada żadnych środków pieniężnych, z których mógłby ponieść koszty sądowe w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło