I SA/Po 301/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska(spr.) Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as.sąd. WSA Roman Wiatrowski Protokolant sekr.sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. sprawy ze skargi R.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w podatku od nieruchomości i umorzenia postępowania w zakresie wniosku o zaniechanie poboru podatku I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2005 r. Nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego R.J. kwotę 100,00 zł (sto złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/R.Wiatrowski /-/S.Zapalska /-/Wł.Zygmont R. J. w dniu [...] 2005 r. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy z wnioskiem (k. 8 akt podatk.) o wznowienie postępowania podatkowego i uchylenie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2004 r. o nr [...] i z dnia [...] 2005 r. o nr [...], a w zakresie podatku od drogi o zaniechanie pobierania podatku i zwrot nienależnie pobranych podatków wraz z ustawowymi odsetkami. Załatwiając powyższy wniosek Burmistrz Miasta i Gminy wydał w dniu [...] 2005 r. decyzje o nr [...], w której powołał jako podstawę prawną art. 207 § 1 w związku w art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i w pkt 1 odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości, a w punkcie 2 umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zaniechanie poboru podatku. Od powyższej decyzji odwołał się R. J. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którym domagał się rozpoznania wniosku z [...] 2005 r. i uchylenia obu wymienionych w nim decyzji organu I instancji, a to z uwagi wydanych na podstawie wadliwych i nieaktualnych danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków. W odwołaniu podatnik powołał się na wydane dwie decyzje organu I instancji z [...] 2005 r. o nr [...] i o nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania z [...] 2005 r., od decyzji z dnia [...] 2005 r. o nr [...] decyzją z dnia [...] 2006 r. o nr [...], utrzymało w mocy zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyraża pogląd, iż stanowisko organu I instancji o nieistnieniu nadpłaty w podatku od nieruchomości po stronie podatnika R. J. Ustalając wymiar podatku za rok 2004 i 2005 organ oparł się na danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Powołując art. 72 § 1 Ordynacji podkreśla, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek stanowiących o istnieniu nadpłaty. Powyższą decyzję zaskarżył R. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargą, w której zarzucił rażące naruszenie prawa – art. 240 § 1 pkt 1, 5 i 7 i art. 187 Ordynacji podatkowej oraz ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) bez wskazania konkretnych przepisów. W skardze podkreśla, że domagał się wznowienia postępowania i skarży odmowę wznowienia, w konsekwencji domaga się uchylenia zaskarżonych decyzji, wznowienia postępowania łącznie ze zwrotem nadpłaconych podatków. W uzasadnieniu skargi opisuje stan faktyczny sprawy i podkreśla, że decyzją z [...] 2005 r. organ I instancji odmówił wznowienia postępowania podatkowego w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami z dnia [...] 2004 r. i z [...] 2005 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśla, że skarga dotyczy dwóch decyzji z dnia [...] 2006 r. o nr [...] i o nr [...] oraz, że nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrole zaskarżonych decyzji wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania i nie tylko samej decyzji ale także procesowania organu przed jej wydaniem. Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja jak i całe postępowanie przed organem I i II-ej instancji narusza obowiązujące przepisy prawa. Jest również przykładem w jaki sposób postępowanie podatkowe nie powinno być prowadzone przez organ I jak i II-ej instancji. Na wstępie należy podkreślić, że skarżący wystąpił do organu podatkowego I instancji z wnioskiem z [...] 2005 r. (k. 8 akt podatkowych) o wznowienie postępowania od decyzji z [...] 2004 r. o nr [...] i z [...] 2005 r. o nr [...] oraz, że akta podatkowe są niekompletne, ponieważ brak jest decyzji organu I instancji z [...] 2005 r. o nr [...] i decyzji organu II instancji z [...] 2006 r. o nr [...]. Z treści wniosku z [...] 2005 r., z odwołania do II-ej instancji z [...] 2005 r. i ze skargi z [...] 2006 r. wyraźnie wynika, że skarżący w pierwszym rzędzie domaga się wznowienia postępowania, a nie "stwierdzenia nadpłaty" przyjętej według Burmistrza Miasta i Gminy– vide decyzja z [...] 2005 r. (k. 10 akt podatkowych). Jeżeli organ I jak i II-ej instancji miał wątpliwości co do treści i żądania zawartego we wniosku to powinien w pierwszej kolejności zwrócić się do podatnika, o dokładne skonkretyzowanie wniosku, a nie orzekać o odmowie stwierdzenia nadpłaty i umarzać postępowanie w zakresie zaniechania poboru podatku. Organy podatkowe w trakcie postępowania są przede wszystkim zobowiązane do prowadzenia postępowania w sposób zgodny z przepisami Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zobowiązane są udzielić stronie niezbędnych informacji o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Zasada wyrażona w art. 121 Ordynacji wynika z konstytucyjnej zasady zawartej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W świetle art. 2 Konstytucji i art. 121 Ordynacji podatnik nie może ponosić negatywnych konsekwencji w przypadku gdy organ podatkowy zobowiązany do rozpoznania wniosku zgodnie z jego treścią i żądania, jego nie rozpozna, a wręcz działa na szkodę strony. Wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną i zgodnie z art. 241 Ordynacji podatkowej ustawy z 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) następuje z urzędu lub na żądanie strony. W myśl art. 243 § 1 Ordynacji wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia a postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy § 2 tegoż przepisu. Natomiast zgodnie z § 3 cytowanego przepisu odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji, od której przysługuje odwołanie. Postanowienie jest tylko aktem wszczynającym postępowanie i nie powinno zawierać innych treści poza "wskazaniem przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania" – patrz wyrok NSA z 13 listopada 1997 r. I SA/1326/86 ONSA 1987 Nr 2 poz. 80). Na postanowienie nie przysługuje zażalenie, a prawidłowość podjęcia postanowienia o wznowieniu postępowania jest kwestionowana w odwołaniu (którego brak w aktach). Decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydaje się wtedy, gdy we wstępnej fazie postępowania wznowieniowego można jednoznacznie stwierdzić, że nie istnieją podstawy wznowienia. Innymi słowy, decyzja taka może być wydana wtedy, gdy w podaniu o wznowienie postępowania w żaden sposób nie wskazuje się podstawy wznowienia. Jeżeli natomiast są jakiekolwiek wątpliwości dotyczące istnienia podstawy wznowienia wskazanej przez stronę i występuje potrzeba zbadania w tym zakresie sprawy, niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu, którego przedmiotem będzie wyjaśnienie, czy wskazana przez stronę podstawa wznowienia występuje (wyrok NSA z dnia 8 lipca 1997 r., SA/Rz 606/96 "Samorząd Terytorialny" 1997, nr 11, poz. 62, z glosa Z. Czarnika i R. Suwały) – str. 638 Komentarz ustawy Ordynacji podatkowej Cezary Kosikowski, Henryk Dzwonkowski, Andrzej Huchla – Dom Wydawniczy ABC 2003r.). Sąd mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności nie podziela poglądu organów podatkowych wyrażonego w obu decyzjach a znajdujących się w aktach z dnia [...] 2005 r. i z [...] 2006 r. o nr wyżej podanych i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c Ordynacji podatkowej – ustawie z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Postanowienie o kosztach znajduje uzasadnienie w treści art. 200 cyt. powyżej ustawy. /-/R. Wiatrowski /-/S.Zapalska /-/Wł.Zygmont