I SA/Po 301/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-04-24

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca przebywający w zakładzie karnym i nieposiadający środków na pokrycie kosztów sądowych może zostać zwolniony od kosztów sądowych oraz ustanowiony mu adwokat z urzędu w postępowaniu przed WSA?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca przebywający w zakładzie karnym, nieposiadający dochodów ani środków na pokrycie kosztów, a także niezdolny do uzyskania dochodów z posiadanych nieruchomości, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
HT złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmowną w sprawie umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego za 2013 rok. Wnioskodawca przebywał w zakładzie karnym, nie posiadał dochodów ani oszczędności, nie miał rodziny i nie był w stanie wynająć posiadanych nieruchomości z powodu ich dewastacji. Złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono HT od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku HT o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi HT na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] , Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości i podatku rolnym za 2013 r. postanawia: 1. zwolnić HT od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla HT adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. HT pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości i podatku rolnym za [...]. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że od dnia [...] przebywa w więzieniu, nie ma żadnej rodziny, nie pracuje, nie posiada żadnych oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Wnioskodawca podał, że nie może wynająć domu, ponieważ został zdewastowany i okradziony przez ludzi, których przyjął w [...] i żeby komuś wynająć musiałby przeprowadzić remont, co na chwilę obecną nie jest możliwe. Skarżący podał, że choruje. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Wnioskodawca posiada dom o pow. [...] m2, działkę o pow. [...], na której stoi dom i budynki gospodarcze. Nie posiada oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej jako P.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z akt sprawy wynika bowiem, że Wnioskodawca od dnia [...] przebywa w Zakładzie Karnym i nie uzyskuje dochodów, z których mógłby ponieść koszty postępowania. Ze skargi wynika również, że skarżący nie ma rodziny, ponadto nie może wynająć domu i budynków gospodarczych, gdyż dom został okradziony i zdewastowany i nie jest obecnie w stanie uzyskać środków finansowych. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło