I SA/Po 3021/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek Asesor sądowy Małgorzata Bejgerowska Protokolant : st.sekr.sąd. Teresa Matuszewska po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi E. H. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego należności celnych o d d a l a s k a r g ę /-/M .Bejgerowska /-/M. Kwiecińska /-/T.M. Geremek JMd Decyzją z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego , na podstawie art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm) w związku z art. 9 pkt 1 oraz na podstawie art. 2 pkt 3 i art. 6 ust 1 pkt 1 lit b i pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., o restrukturyzacji niektórych należności publiczno-prawnych od przedsiębiorstw ( Dz. U. Nr 155 poz. 1287) umorzył postępowanie restrukturyzacyjne wszczęte wnioskiem strony z dnia 13.11. 2002r., a dotyczące zaległości celnych określonych decyzją Naczelnika Urzędu Celnego Nr [...] z dnia [...] Wskazał, że w dniu 15.11.2002r. wpłynął do Urzędu Celnego wniosek o restrukturyzację należności celnych od firmy Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A" E. H. w kwocie 195 583,30 zł. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Naczelnik Urzędu Celnego uznał za zasadne umorzyć postępowanie restrukturyzacyjne stwierdzając iż zobowiązanie E. H. nie spełnia wymogów określanych w art. 6 ust 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznych od przedsiębiorstw, bowiem ustalone ono zostało decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] Nr [...] . Zgodnie zaś z powołanym przepisem ustawy restrukturyzacyjnej, restrukturyzacji podlegają należności znane organowi restrukturyzacyjnemu na dzień 30 marca2002r. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie pismem z dnia 24.01.2003r. uzupełnione pismem z dnia 24.02.2003r. wnosząc o uchylenie decyzji w całości i orzeczenie co do istoty, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 2 pkt 3i4 oraz art. 6 ust 1 pkt 1b i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji, oraz naruszenie art. 208 §1 Ordynacji podatkowej. Strona podniosła iż przez należności znane, należy uznać również należności, które były przedmiotem kontroli podatkowej zakończonej przed 30 czerwca 2002r. protokołem kontroli, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Skarżąca zarzuciła również, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu , zgodnie z którym jeżeli istnienie należności wynikających decyzji jest kwestionowanie przez przedsiębiorcę ( np. przez złożenie odwołania od decyzji) to należy uznać, że nie są to należności znane przed 30 czerwca 2002r. W żadnym miejscu ustawy ustawodawca nie uzależnił bowiem możliwości wystąpienia z wnioskiem o restrukturyzację należności od faktu jej niekwestionowana za pomocą przysługujących wnioskodawcy środków prawnych. Co zaś się tyczy spornych należności to ich ustalenie nastąpiło w związku z uzyskaniem przez organy celne informacji z kraju eksportera o negatywnej weryfikacji świadectw przywozowych EUR 1, w związku z czym postanowieniem z dnia 22.03.2002r. wszczęto postępowanie w tej sprawie. Wobec tego, że od dnia dokonania przez stronę zgłoszeń celnych, wszystkie dane stanowiące podstawę obliczenia cła znajdowały się w dyspozycji organu celnego, ponowne obliczenie należności celnych wymagało jedynie zastosowania właściwej stawki celnej, której wysokość była znana , a zatem najdalej z chwilą wszczęcia postępowania w sprawie weryfikacji zgłoszeń celnych tj. 22 marca 2002r. przedmiotowe należności celne uznać należało za znane w rozumieniu ustawy restrukturyzacyjnej - znane były bowiem organowi celnemu wszystkie elementy niezbędne do ustalenia ostatecznej wysokości tych należności. Strona zarzuciła również, że brak było w niniejszej sprawie podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 208 §1 Ordynacji podatkowej jako bezprzedmiotowego w miejsce merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I Instancji. Wskazał, że zgodnie z ustawą, restrukturyzacji mogą podlegać tylko takie należności, które odpowiadają definicji określonej w art. 2 pkt 3 ustawy, a jednocześnie takie, które są znane na dzień 30 czerwca 2002r. ( art. 6 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji). Artykuł 2 pkt 3 ustawy stanowi zaś iż należnościami znanymi są należności, w tym sporne, wynikające z ewidencji lub rejestrów prowadzonych przez organ restrukturyzacyjny lub z innych danych, znajdujących się w posiadaniu tego organu, a w szczególności z zeznań, deklaracji, decyzji i postanowień. Podzielił stanowisko organu I instancji, że należności wskazane przez stronę we wniosku z dnia 14.11.2002r. nie wypełniły dyspozycji zawartej w przytoczonych przepisach. Na dzień 30.06. 2002r. przedmiotowe należności nie wynikały ani z ewidencji czy rejestrów prowadzonych przez organy celne, nie zostały również skonkretyzowane w żadnym protokole pokontrolnym. Przeciwnie, w protokołach pokontrolnych, kontrolujący wskazywali, że w sprawie zastosowania stawek celnych toczy się odrębne postępowanie. Zasad przeprowadzania kontroli podatkowej, a tym samym sposobu sporządzenia protokołu przez służby skarbowe, nie można zaś przenosić do postępowania celnego, które w tym zakresie posiada odrębne regulacje wynikające z art. 277 kodeksu celnego. Sam zaś fakt przeprowadzania postępowania dotyczącego weryfikacji dowodów pochodzenia towaru, zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu nie daje podstaw do stwierdzenia , że potencjalne należności celne były organom celnym znane przed 30.06.2002r. Również nie można przyjąć, że w rozumieniu ustawy restrukturyzacyjnej należności celne są już znane z chwilą powstania długu celnego z mocy prawa. Najwcześniejszym momentem ustalenia wysokości długu celnego (oprócz ewentualnego protokołu z przeprowadzonych czynności kontrolnych w ramach powtórnej kontroli celnej) było jego obliczenie po zakończeniu wszczętego w dniu 22.03.2002r. postępowania . Powyższe czynności zostały jednak zakończone po 30 czerwca 2002r. - w drodze wydania decyzji z dnia [...] Jakkolwiek nastąpiło to z opóźnieniem, jednakże opóźnienie to nie może rzutować na rezultat postępowania restrukturyzacyjnego, bowiem odnosi się do innego pod względem formalnym i merytorycznym postępowania. Wskazał również, że należności objęte niniejszym postępowaniem , których dotyczył wniosek strony w przedmiocie restrukturyzacji, nie były należnościami spornymi, bowiem strona nie zaskarżyła decyzji wymiarowej obejmującej te należności, nigdy też strona nie została przez organy celne postawiona przed alternatywą : albo odwołanie, albo wniosek o restrukturyzację, stąd też zarzuty i okoliczności podnoszone przez stronę w tym zakresie , pozostają bez żadnej doniosłości dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Podniósł w końcu, że w niniejszej sprawie , wobec tego, że należności celne których wniosek dotyczył, nie mieściły się w definicji art. 6 ust 1 pkt 1 ustawy, nie mogły być objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym, co uzasadniło umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Od powyższej decyzji, skarżąca wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w piśmie z dnia 23 grudnia 2003 r. W skardze zarzuciła naruszenia art. 2 pkt 3i4 oraz art. 6 ust 1 pkt 1b oraz pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji oraz naruszenie art. 208 §1 Ordynacji podatkowej i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] Strona powtórzyła zarzuty podnoszone w odwołaniu, podniosła również, że zgodnie z art. 290 § 3 Ordynacji podatkowej , protokół z kontroli podatkowej nie zawiera oceny prawnej sprawy będącej przedmiotem kontroli , co więcej - w protokole wysokość należności nie musi być wskazana. W odpowiedzi na skargę organ celny podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga nie jest zasadna. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii oceny czy objęte wnioskiem restrukturyzacyjnym strony z dnia 13.11.2002r., a określone decyzją wymiarową z dnia [...] Nr [...] należności celne, były należnościami "znanymi" organowi restrukturyzacyjnemu na dzień 30 marca 2002r. Strona bowiem stoi na stanowisku, że aby uznać należności za "znane", wystarczającym jest by organ restrukturyzacyjny - w tym przypadku Urząd Celny znał poszczególne dane stanowiące podstawę dla obliczenia cła w konkretnym przypadku, czyli miał możliwość ich obliczenia przed dniem 30 czerwca 2002r.,zgodnie z treścią art. 226 kodeksu celnego, nie jest natomiast konieczne określenie tych należności przed tą datą. Z takim stanowiskiem strony zgodzić się nie można . Przepis art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorstw (Dz. U. nr 155 poz. 1287 ze zm.) stanowi iż ilekroć w ustawie jest mowa o należnościach "znanych" rozumie się przez to należności, w tym należności sporne, wynikające z ewidencji lub rejestrów prowadzonych przez organ restrukturyzacyjny lub innych danych znajdujących się w posiadaniu tego organu w szczególności z zeznań, deklaracji, decyzji i postanowień. Zgodzić się należy ,ze stroną iż za źródło "innych danych" o zaległościach podatkowych (tutaj celnych) można uznać również protokół kontroli celnej, dalsze jednak wywody strony oparte na treści art. 290 § 3 Ordynacji podatkowej, uznać należy za nietrafne , ponieważ w postępowaniu w sprawach celnych stosuje się odpowiednio jedynie przepisy działu IV Ordynacji podatkowej ( art. 262 z kodeksu celnego) natomiast kontrola celna została określona uregulowaniami zawartymi w przepisach art. 277 i następnie kodeksu celnego. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy iż przeprowadzając u strony w dniach 12-15.04.2002r. kontrolę obrotu towarowego z zagranicą, organ celny wprawdzie badał określone w protokole zgłoszenia celne SAD, jednakże nie dokonywał choćby wstępnie żadnych ustaleń co do wysokości należności celnych wynikających z tych zgłoszeń. W tych warunkach brak podstaw do przyjęcia iż protokoły pokontrolne mogły być w niniejszej sprawie źródłem pozytywnej wiedzy organu o istniejących zobowiązaniach celnych strony, nawet jeżeli kontrola została zakończona przed dniem 30 czerwca 2002r. Samo zaś istnienie abstrakcyjnego długu celnego z chwilą określoną w art. 209 §2 kodeksu celnego, tj. chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego nie przesadza o tym, że równocześnie z tym momentem znana jest wysokości tego długu. Taka sytuacja zachodzi jedynie wówczas gdy zgłoszenie celne zostanie dokonane prawidłowo. Wówczas jedynie organ celny będzie z chwilą dokonania zgłoszenia dysponować danymi umożliwiającymi określenie kwoty wynikającej z długu celnego (art. 65 §2 pkt 2 kodeksu celnego), a następnie jej zarejestrowanie na podstawie art. 226 kodeksu celnego. Wynikające z rejestru prowadzonego na podstawie przepisów wykonawczych do art. 226 kodeksu celnego należności byłyby niewątpliwie należnościami "znanymi" w rozumieniu przepisów ustawy restrukturyzacyjnej. W sytuacji jednakże gdy dla ustalenia prawidłowej wysokości tych należności, wskazane było przeprowadzenie weryfikacji zgłoszenia celnego (tak jak w niniejszym postępowaniu) i ponowne ich obliczenie przez organy celne na podstawie uzyskanych w wyniku kontroli celnej nowych danych (art. 83 §3 Kodeksu celnego), termin do zarejestrowania należności celnej w nowej wysokości (kwoty uzupełniającej) biegnie od dnia obliczenia tej należności (art. 229 § 2 kodeksu celnego). Takie zaś obliczanie należności celnej na podstawie nowych danych uzyskanych w wyniku przeprowadzonej kontroli celnej nastąpiło dopiero w decyzji Urzędu Celnego z dnia [...]. Trudno przy tym zgodzić się ze stanowiskiem strony, że jeśli przed obliczeniem należności celnej, znane były już wcześniej organowi celnemu elementy kalkulacyjne decydujące o wysokości należnego cła ,sama należność celna nie musiała być określona, aby uznać, że jest ona "znana" organom celnym, w rozumieniu ustawy restrukturyzacyjnej. Dopiero bowiem obliczenie tej należności celnej w nowej wysokości na podstawie nowych danych, stanowiło podstawę do jej zarejestrowania i tylko w tym aspekcie można mówić o należności celnej znanej organom celnym, skoro z żadnych innych źródeł, w szczególności rejestrów, urządzeń ewidencyjnych czy też w końcu protokołów pokontrolnych, należności celne, których spór dotyczy nie wynikały. Nie można w szczególności uznać, jak tego chce skarżący, że sam fakt, że organy celne mogły dokonać obliczenia należności celnej już wcześniej, tj. przed dniem 30 czerwca 2003r.,(bowiem w tym czasie dysponowały niezbędnymi danymi by to uczynić), oznacza że należności celne objęte wnioskiem restrukturyzacyjnym strony w kwocie 195583,30 zł., znane były organowi restrukturyzacyjnemu, jeszcze zanim w tej wysokości zostały określone w decyzji z dnia [...] Wskazując na powyższe należy stwierdzić iż skarga nie jest zasadna, Sąd bowiem nie stwierdza w zaskarżonej decyzji kwalifikowanych naruszeń prawa materialnego lub procesowego, tj. takich które miały wpływ lub mogły mięć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Odnosząc się do podnoszonego przez stronę zarzutu naruszenia przepisów art. 208 §1 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa, należy zgodzić się iż w niniejszej sprawie nie było podstaw do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, lecz sprawa winna być merytorycznie rozpoznana, zauważyć jednak należy, że w istocie rzeczy organ celny , jakkolwiek orzekł o umorzeniu postępowania, sprawę rozpoznał merytorycznie poprzez analizę istnienia przesłanek ustawowych, do objęcia spornych należności postępowaniem restrukturyzacyjnym, co wynika z uzasadnienia decyzji obu instancji. Jakkolwiek zatem, można przyjąć, iż poprzez rozstrzygnięcia którymi umorzono postępowanie , zamiast prawidłowo odmówić objęcia restrukturyzacyjnego, naruszono przepisy postępowania, jednakże nie w sposób , mający istotny wpływ na wynik postępowania . Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić. /-/M .Bejgerowska /-/M. Kwiecińska /-/T.M. Geremek JM