I SA/Po 303/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] marca 2012 r. wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] nr [...], prowadził postępowanie egzekucyjne wobec [...] w zakresie zaległości z tytułu VAT za miesiąc grudzień 2011 r. Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] marca 2012 r dokonał próby zajęcia rachunku bankowego zobowiązanej w "[...]" S.A. w [...], którego odpis doręczył dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...] marca 2012 r., natomiast zobowiązanej [...] w dniu [...] kwietnia 2012 r. wraz z odpisem tytułu wykonawczego. Bank nie potwierdził dokonania zajęcia rachunku bankowego. Zobowiązana złożyła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne wnosząc o uchylenie tytułu wykonawczego z powodu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1619) – dalej: "u.p.e.a.". Argumentowała, że bezskutecznie zgłosiła fakt dobrowolnej spłaty zaległości. Zastosowany środek egzekucyjny w sposób uciążliwy ograniczył jej swobodę gospodarczą pozbawia podatnika prawa do dalszego działania gospodarczego. Ponadto brak było wymagalności obowiązku z uwagi na złożenie wniosku o rozłożenie zapłaty zaległości na raty. Organ egzekucyjny, zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zwrócił się do wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o zajęcie stanowiska wobec zarzutu braku wymagalności obowiązku. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], jako wierzyciel, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] uznał zarzut za bezzasadny. Podkreślił, że w dniu wystawienia tytułu wykonawczego tj. w dniu [...] marca 2012 r. zobowiązana [...] posiadała zaległość w VAT za IV kwartał 2011 r. Ponadto nie istniały podstawy do odstąpienia od prowadzenia egzekucji administracyjnej jak również do zawieszenia wszczętego postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak wydania decyzji o rozłożeniu zaległości na raty. Zobowiązana wniosła zażalenie wnosząc o uchylenie powyższego postanowienia wierzycielskiego oraz przekazania kwestii stanowiska wierzyciela do prawidłowego rozpoznania. Dyrektor Izby Skarbowej w [...], po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] września 2018 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2012 r. na podstawie art. 33 pkt 2, pkt 8, art. 34 § 1 u.p.e.a., mając na uwadze wiążące stanowisko wierzyciela zawarte w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2012 r., odmówił uwzględnienia zarzutów. Uzasadniając postanowienie podkreślił, że samo złożenie wniosku o rozłożenie zapłaty zaległości podatkowej na raty nie stanowi przeszkody do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Natomiast zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie został uzasadniony oraz zabrakło wskazania innego środka, z którego można by skutecznie prowadzić egzekucję. W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązana wniosła o jego uchylenie, o uchylenie zajęcia oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Ponadto wniosła również o wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zażalenia. W uzasadnieniu podtrzymała argumenty przedstawione w zarzutach z dnia [...] kwietnia 2012 r. Zobowiązana podkreśliła, że prowadzenie postępowaniu egzekucyjnego jest niezasadne, bowiem złożyła wniosek o "układ ratalny" i wyraziła zamiar dobrowolnej spłaty zadłużenia. Dyrektor Izby Skarbowej w [...], po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] października 2012 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy podkreślił, że organ egzekucyjny wniesione na podstawie art. 33 pkt 1-7, pkt 9 i pkt 10 u.p.e.a. zarzuty rozpatruje po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela (art. 34 § 4 u.p.e.a.), przy czym wypowiedź wierzyciela w zakresie niektórych kategorii zarzutów jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Zobowiązana wniosła m.in zarzut określony w pkt 2 art. 33 u.p.e.a., t.j. zarzut braku wymagalności obowiązku z uwagi na złożenie wniosku o rozłożenie zapłaty zaległości na raty. Wierzyciel uznał, że zarzut braku wymagalności obowiązku jest nieuzasadniony, że zamiar złożenia czy nawet złożenie wniosku o rozłożenie zaległości podatkowej na raty, nie stanowi przeszkody do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dopiero w przypadku rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej czyli wydania decyzji w tym przedmiocie, postępowanie egzekucyjne, zgodnie z art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., ulega zawieszeniu. Poza tym Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] nie stwierdził wpływu wniosku zobowiązanej o rozłożenie na raty zaległości w VAT za IV kwartał 2011 r. Bezzasadny jest zarzut określony w art. 33 pkt 8 u.p.e.a., zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Celem egzekucji jest efektywne doprowadzenie do realizacji obowiązku. Wybór środka egzekucyjnego z katalogu w art. 1 pkt 12 u.p.e.a., ocena jego dolegliwości, należy do organu egzekucyjnego prowadzącego postępowanie egzekucyjne. Na czele tego katalogu znajduje się egzekucja z pieniędzy dłużnika (z rachunków bankowych dłużnika, wynagrodzenia itd.). W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] zasadnie dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanej w"[...]" SA. Dysponował wiedzą jedynie o posiadaniu tego rachunku przez zobowiązaną, dlatego że nie zawiadomiła organu egzekucyjnego o możliwości przeprowadzenia egzekucji z innego składnika majątku. Nie zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie dokonanych czynności egzekucyjnych. Zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a., wniesienie zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie wstrzymuje postępowania, z tym jednakże zastrzeżeniem, że organ egzekucyjny może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów, a organ nadzoru zgodnie z § 2 może wstrzymać czynności egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zażalenia w sprawie zarzutów. Przedstawione przez zobowiązanego okoliczności nie mogły zostać uznane za "uzasadniony przypadek" umożliwiający wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Pogląd zobowiązanej, że wstrzymanie egzekucji pozwoli na realną spłatę zadłużenia, nie jest przesłanką skutkującą wstrzymaniem czynności egzekucyjnych. Wniosek o zawieszenie egzekucji nie mógł być rozpatrzony w tym postępowaniu. Właściwym do jego rozpatrzenia jest Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...]. W skardze zobowiązana wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie celem prawidłowego rozpoznania, o uchylenie zajęć, o zawieszenie egzekucji oraz zwolnienie od kosztów skargi. W uzasadnieniu podała, że nie zgadza się z treścią postanowienia, bowiem narusza ono prawo. Zobowiązana zgłosiła wolę dobrowolnej spłaty zaległości co przedstawiła we wnioskach o raty. Zdaje sobie sprawę z ciążącego na niej obowiązku, jednakże z uwagi na trudności ze ściągnięciem należności od swoich kontrahentów, do dnia złożenia skargi nie zdołała ich uregulować. Składając wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego zobowiązana powołała się na ważny interes publiczny. Postawa organu egzekucyjnego spowoduje, że spłata zadłużenia zostanie ograniczona do zera. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, jako bezzasadnej. Podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Bezpodstawny jest zarzut z pkt 8 art. 33 u.p.e.a. (zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego). Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] nie posiadał innych informacji aniżeli o tym, że zobowiązana posiada rachunek bankowy w "[...]". Zobowiązana nie zawiadomiła o możliwości przeprowadzenia egzekucji z innego składnika majątku, nie wskazała innego, mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Dążenie do skutecznego przeprowadzenia egzekucji w celu wyegzekwowania zaległości pozostałych do zapłaty wymagało zajęcia znanego organowi egzekucyjnemu rachunku bankowego zobowiązanej. Nieuzasadniony jest zarzut z art. 33 pkt 2 u.p.e.a. (zarzut braku wymagalności obowiązku z uwagi na złożenie wniosku o rozłożenie zapłaty zaległości na raty). Wierzyciel zajmując stanowisko, uznał ten zarzut za nieuzasadniony. Złożenie bowiem wniosku o rozłożenie zaległości podatkowej na raty nie stanowi przeszkody do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu po wydaniu decyzji o rozłożeniu na raty spłaty należności pieniężnej. Nie ma wpływu na wszczęcie, czy prowadzenie egzekucji zamiar złożenia wniosku (Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] ustalił, że zobowiązana nie złożyła wniosku o rozłożenie na raty zaległości w VAT za IV kwartał 2011 r.). Również nie mógł zostać uznany za uprawniony zamieszczony w zażaleniu wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wniesienie zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, co do zasady, nie wstrzymuje tego postępowania. Organ egzekucyjny może jednak wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów, a organ nadzoru zgodnie z art. 35 § 1 § 2 u.p.e.a. może w uzasadnionych według organu nadzoru przypadkach, wstrzymać czynności egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zażalenia w sprawie zarzutów. Okoliczności uzasadniające wstrzymanie w opisanym trybie powinny być obiektywnie wyjątkowe. Powinny odbiegać od występujących powszechnie, i powinny to być takie okoliczności, na jakie zobowiązana nie miała wpływu, które są niezależne od jej sposobu postępowania. Przytoczone przez zobowiązaną okoliczności nie stanowią "uzasadnionego przypadku". Okoliczność, że wstrzymanie egzekucji pozwoli na realną spłatę zadłużenia nie jest obiektywną przesłanką skutkującą wstrzymaniem czynności egzekucyjnych. Tym samym, w świetle powyższego nie zaistniały okoliczności pozwalające na uwzględnienie wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Mając zatem na uwadze powyższe należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec zobowiązanej [...], na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] dnia [...] marca 2012 r., nr [...] obejmującego zaległy VAT za miesiąc grudzień 2011 r., zostały wydane bez mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, naruszenia mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Dlatego sąd po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze. zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.