I SA/Po 303/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MK o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi MK na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie dokonania zwrotu podania dotyczącego odszkodowania w związku z odmową przyjęcia skargi postanawia: 1. zwolnić MK od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla MK radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżący MK pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie dokonania zwrotu podania dotyczącego odszkodowania w związku z odmową przyjęcia skargi. W skardze i w piśmie z dnia [...] wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z uzasadnienia wniosku, jak i w.w pism procesowych wynika, że skarżący choruje i jest inwalidą z grupą inwalidzką. Wnioskodawca nie ma pracy i jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Podstawowym źródłem utrzymania skarżącego jest pomoc z opieki społecznej w wysokości [...]. Wnioskodawca podał, że nie stać go na wykupienie wszystkich leków na receptę i wobec tego wykupuje te, które są mu niezbędne w funkcjonowaniu. Skarżący wymienił na co choruje. Wskazał, że nikt nie chce zatrudnić osoby chorej, z grupą inwalidzką. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Wnioskodawca posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada domu, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący poza zasiłkiem z pomocy opieki społecznej nie ma innych dochodów. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego radcy prawnego, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, choruje, jest inwalidą, nie pracuje, jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca utrzymuje się z zasiłku, który wynosi [...]. Skarżący nie ma zatem środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego. Wnioskodawca poza mieszkaniem o pow. [...] m2 nie posiada innego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów postępowania. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.