I SA/Po 306/14

WyrokWSA w Poznaniu2014-09-11

Skład orzekający: Katarzyna Nikodem, Izabela Kucznerowicz, Dominik Mączyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary porządkowej na podstawie art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej jest dopuszczalne, jeśli wezwanie do dokonania czynności zawierało wadliwą podstawę prawną, a strona zwróciła się o jej wyjaśnienie, lecz nie otrzymała odpowiedzi?
Ratio decidendi
Nałożenie kary porządkowej na podstawie art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej wymaga prawidłowego wezwania strony do dokonania określonej czynności. Wadliwe wezwanie, zawierające nieistniejące przepisy jako podstawę prawną, uniemożliwia ustalenie celu i zakresu żądania, a błąd organu nie może rodzić negatywnych konsekwencji dla strony. Ignorowanie prośby strony o wyjaśnienie błędnej podstawy prawnej i nałożenie kary stanowi naruszenie zasady praworządności (art. 120 Ordynacji podatkowej).
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Celnego wezwał Spółkę do poddania automatu do gier badaniu kontrolnemu, powołując się na nieistniejące przepisy. Spółka zwróciła się o wyjaśnienie podstawy prawnej, nie otrzymując odpowiedzi, Naczelnik nałożył karę porządkową. Dyrektor Izby Celnej utrzymał karę w mocy, uznając, że błąd w podstawie prawnej nie jest istotny. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Celnej do WSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego, stwierdzając, że nie podlegają one wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku i zasądzając zwrot kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2014 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary porządkowej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego [...] z dnia [...] o nr [...] II. stwierdza, że postanowienia wymienione w punkcie pierwszym nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej [...] na rzecz skarżącej kwotę 100,- zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Naczelnik Urzędu Celnego w P. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o nazwie [...], nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...] z dnia [...] marca 2008 r. (dalej jako: "automat do gier o niskich wygranych"), będącego własnością Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A (dalej jako: "Spółka"). Wezwaniem z dnia [...] września 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w P., mając na względzie § 14 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych wezwał Spółkę do przeprowadzenia, na jej koszt, badań kontrolnych automatu do gier o niskich wygranych wskazując jednocześnie, że badanie kontrolne powinno być przeprowadzone przez jedną z jednostek, upoważnionych przez Ministra Finansów do przeprowadzania badań poprzedzających rejestrację automatu lub urządzenia do gier. W niniejszym wezwaniu wskazano również, iż przedstawienie wyników badania kontrolnego ww. automatu do gier o niskich wygranych, powinno nastąpić w terminie 30 dni od daty otrzymania pisma. W trakcie prowadzonego postępowania, Spółka kilka razy informowała organ celny o trudnościach związanych z poddaniem przedmiotowego automatu do gier o niskich wygranych badaniu kontrolnemu. W związku z powyższym, Naczelnik Urzędu Celnego w P. pismem z dnia [...] marca 2012 r. zażądał od Spółki poddania automatu do gier o niskich wygranych badaniu sprawdzającemu, wskazując jednocześnie Izbę Celną w P., Wydział Laboratorium Celne jako jednostkę badającą, w której badanie się odbędzie. W niniejszym żądaniu zakreślono także termin do przekazania automatu. Jako podstawę prawną żądania powołano art. 155 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w związku z art. 8, art. 21b ust. 1 art. 21b ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Poinformowano również Stronę, że niewywiązanie się z obowiązku skutkować będzie nałożeniem kary porządkowej na podstawie art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na niniejsze wezwanie, Spółka pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. zwróciła się o wyjaśnienie podstawy prawnej zawartego w nim żądania, wskazując, że podana przez organ podstawa prawna uniemożliwia ustalenie celu, jak i zakresu żądania, tym samym uczynienie mu zadość. Następnie, Naczelnik Urzędu Celnego w P. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 216 oraz art. 262 § 1 pkt 2, art. 262 § 5 Ordynacji podatkowej, art. 8 ustawy o grach hazardowych, w zw. z obwieszczeniem Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 2011 r. w sprawie wysokości kwoty wymienionej w art. 262 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa nałożył na Stronę karę porządkową w wysokości [...] zł. Ustalając wysokość nałożonej kary organ pierwszej instancji kierował się utrudnieniami procesowymi i zaistniałą dezorganizacją pracy urzędu, które powstały na skutek zaniechania dokonania czynności pomimo prawidłowego wezwania w tym zakresie. Na powyższe postanowienie Spółka złożyła, za jednym pismem z dnia [...] lutego 2013 r. wniosek o uchylenie postanowienia o nałożeniu kary porządkowej, a na wypadek nie uwzględnienia wniosku - zażalenie, które zostało przekazane wraz z aktami sprawy do Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu przy piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. W niniejszym zażaleniu Spółka zarzuca postanowieniu wydanemu przez Naczelnika Urzędu Celnego w P. naruszenie przepisu art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego bezzasadne zastosowanie, przy braku przesłanki, której istnienie jest niezbędne do nałożenia kary porządkowej. W uzasadnieniu zażalenia Strona podniosła, fakt niedopełnienia przez Naczelnika Urzędu Celnego w P. w treści wezwania z dnia [...] marca 2012 r. wymogu prawidłowego wezwania strony poprzez podanie nieprawidłowej podstawy prawnej. W dalszej części uzasadnienia Strona opisała - jak poważnym wyzwaniem logistycznym i finansowym dla Spółki byłoby spełnienie żądania Naczelnika Urzędu Celnego w P. W konsekwencji Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu, po rozpoznaniu zażalenia Strony, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia organ odwoławczy podniósł, że stanowiący podstawę prawną zaskarżonego postanowienia przepis art. 262 Ordynacji podatkowej, mógł mieć zastosowanie w prowadzonym przez organ pierwszej instancji postępowaniu w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych, z uwagi na treść przepisu art. 8 ustawy o grach hazardowych. Postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych jest jednym z postępowań przewidzianych ustawą o grach hazardowych (vide: art. 23a i 23b tej ustawy), a zatem od strony proceduralnej, w kwestiach nieuregulowanych odrębnie w ustawie o grach hazardowych, ma zastosowanie procedura przewidziana przepisami Ordynacji podatkowej. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu, również poddanie automatu do gier - przez podmiot eksploatujący - badaniu sprawdzającemu, wynikające z obowiązku nałożonego przez właściwego miejscowo naczelnika urzędu celnego na podstawie art. 23b ust. 1 ustawy o grach hazardowych, mieści się w katalogu czynności objętych możliwością nałożenia kary porządkowej w przypadku bezzasadnej odmowy jej wykonania. Z przepisu art. 262 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej wynika bowiem, że możliwość ukarania między innymi strony postępowania, karą porządkową została przewidziana za bezzasadną odmowę złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności. Obowiązek poddania automatu do gier badaniu, nałożony na podstawie art. 23b ust. 1 ustawy o grach hazardowych, jest właśnie inną czynnością dowodową, o jakiej mowa w art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Skoro więc badanie sprawdzające automatu, przeprowadzane przez uprawnioną do tego jednostkę badającą, wymaga współdziałania Strony polegającego na dostarczeniu przedmiotu badania do jednostki, odmowa wykonania powyższej czynności będzie równoznaczna z odmową Strony "udziału w innej czynności", o jakiej mowa w art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Analizując akta sprawy organ odwoławczy zauważył, że w żądaniu Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] marca 2012 r. do poddania automatu do gier o niskich wygranych podano nieprawidłową podstawę prawną - zamiast art. 23b ust 1 i art. 23b ust 2 ustawy o grach hazardowych podano art. 21 b ust 1 i art. 21 b ust 2 ustawy o grach hazardowych. Jednakże w ocenie organu odwoławczego, fakt ten nie stanowi podstawy do tego, by żądanie organu celnego oraz postanowienie o nałożeniu kary porządkowej uznać za wadliwe, a w konsekwencji - podlegające uchyleniu. Organ odwoławczy zauważył, że w ustawie o grach hazardowych istnieje podstawa prawna dająca naczelnikom urzędów celnych kompetencje do tego, by skierować do podmiotów prowadzących działalność hazardową, żądanie poddania automatu lub urządzenia do gier badaniu sprawdzającemu. Tak więc w ocenie Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu podanie niewłaściwej podstawy prawnej w żądaniu z dnia [...] marca 2012 r., w sytuacji, gdy taka podstawa prawna istnieje, nie powoduje tego, że żądanie z tej przyczyny nie mogło zostać przez Spółkę wykonane. Organ odwoławczy wskazał następnie, że w zażaleniu Strona podniosła, iż żądanie z dnia [...] marca 2012 r., nie spełniało wymogów, o których mowa w art. 159 §1 pkt 3 i 4, a więc nie wskazywało w jakiej sprawie i w jakim charakterze oraz w jakim celu została wezwana Strona a także czy powinna się stawić osobiście lub przez pełnomocnika, czy też może złożyć wyjaśnienie lub zeznanie na piśmie. Z powyższym twierdzeniem nie zgodził się jednak Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu, gdyż w żądaniu powołano postanowienie o wszczęciu postępowania, a więc już to wskazywało Spółce z jaką sprawą związane jest to żądanie, jak również określono sposób, w jaki ma ono zostać spełnione. Co więcej, analizując treść żądania, organ odwoławczy zauważył, iż zawiera ono wszystkie elementy, o których mowa w art. 159 §1 Ordynacji podatkowej prawidłowo wskazując automat podlegający badaniu, poprzez podanie jego nazwy oraz numeru fabrycznego. Ponadto organ odwoławczy odnotował, że organ pierwszej instancji uzasadnił wysokość nałożenia przedmiotowej kary (str. 2 uzasadnienia postanowienia). Dodatkowo Dyrektor Izby Celnej zauważył, że takie działanie Spółki nie tylko utrudnia prowadzenie postępowania i ma bezpośredni wpływ na terminowość załatwienia sprawy, ale również dezorganizuje pracę jednostki badającej, która winna wykonać badanie sprawdzające w terminie 60 dni od dnia otrzymania zlecenia (por. art. 23b ust. 3 ustawy o grach hazardowych). Zatem niedostarczenie przez Spółkę automatu, prowadzi w konsekwencji do naruszenia przez jednostkę badającą wskazanego przepisu. Stąd też Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu jest zdania, że sankcja pieniężna w wysokości nałożonej postanowieniem Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], stanowiąca równowartość minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2012 r., odpowiadająca również % wysokości miesięcznego ryczałtowego podatku od gier uiszczanego przez podatników od gier urządzanych na jednym automacie o niskich wygranych (art. 139 ust. 1 ustawy o grach hazardowych), jest w ocenie organu odwoławczego zgodna z prawem i świadczy o faktycznym miarkowaniu wysokości kary. Nadto z ustaleń organu odwoławczego wynika, że wysokość nałożonej na Spółkę kary porządkowej stanowi około 2,5% wysokości uiszczanego co miesiąc w ostatnim kwartale 2013 r. podatku od gier, a także około 2,21% złożonego przez żalącą zabezpieczenia finansowego, w związku z udzielonym zezwoleniem Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa wielkopolskiego. Końcowo, Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu zauważył, że niniejsze stanowisko znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, które zostało następnie przywołane. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem A Sp. z o. o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2014 r. Spółka zaskarżyła powyższe postanowienie w całości i zarzuciła mu naruszenie art. 262 § 1 pkt 2 w zw. z art. 155 § 1, art. 120, art. 121 § 1 i § 2, art. 124 i art. 233 § 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a) w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o nałożeniu kary porządkowej, mimo iż brak było przesłanek do jej nałożenia na skarżącą. W związku z powyższym Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu powyższej skargi Spółka podniosła, że żądanie wystosowane zostało do skarżącej w toku postępowania o cofnięcie rejestracji automatu do gier o niskich wygranych, wszczętego przez Naczelnika Urzędu Celnego w P. z urzędu w dniu [...] lipca 2010 r. Z uwagi na niejasną treść żądania w zakresie podania podstawy prawnej (bezspornym jest, iż w wezwaniu z dnia [...] marca 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. podał, jako podstawę prawną żądania, szereg nieistniejących przepisów, tj. art. 21b ust. 1 i art. 21b ust. 2 ustawy o grach hazardowych, natomiast nie podał przepisów, które ewentualnie mogłyby stanowić podstawę takiego żądania), pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. skarżąca zwróciła się do Naczelnika Urzędu Celnego w P. o wyjaśnienie tej podstawy. Na wspomniane pismo skarżąca nie uzyskała od organu żadnej odpowiedzi. Pierwszym pismem, w którym Naczelnik Urzędu Celnego w P. w jakikolwiek sposób ustosunkował się do prośby skarżącej jest wskazane na wstępie postanowienie o nałożeniu kary porządkowej. Postanowienie to zostało następnie utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu. Zdaniem skarżącej, oba postanowienia naruszają wskazane na wstępie przepisy i powinny zostać uchylone w całości. Spółka podniosła następnie, że zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, który podano, jako podstawę nałożenia kary porządkowej, karę tę wymierzyć można stronie, która mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówiła złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności. Zdaniem skarżącej, już pobieżna analiza tego przepisu potwierdza, iż nie zaistniały w niniejszej sprawie przesłanki jego zastosowania. Przede wszystkim skarżąca nie została prawidłowo, a więc zgodnie z wymogami ustawy wezwana do poddania automatu badaniu. Zgodnie z art. 159 § 1 pkt 3 i pkt 4 Ordynacji podatkowej w wezwaniu należy wskazać w jakiej sprawie i w jakim charakterze oraz w jakim celu osoba zostaje wezwana, a także czy osoba wezwana powinna stawić się osobiście lub przez pełnomocnika, czy też może złożyć wyjaśnienie lub zeznanie na piśmie. Elementów tych żądaniu organu i instancji z dnia [...] marca 2012 roku brakowało. Ponadto zdaniem skarżącej, zastosowanie w niniejszej sprawie kary pieniężnej jest też nieuzasadnione z uwagi na to, iż skarżąca nie odmówiła zastosowania się do treści żądania organu. W aktach sprawy nie ma żadnego pisma strony, w którym wyrażałaby ona negatywny stosunek do przeprowadzenia żądanych przez organ badań. W szczególności w piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r., zawierającym prośbę do organu o wyjaśnienie podstawy prawnej skarżąca stwierdziła tylko obiektywną okoliczność, iż "podana przez Organ podstawa prawna uniemożliwia [...] ustalenie zarówno celu, jak i zakresu żądania, tym samym zaś uczynienie mu zadość". Ponadto, zdaniem Spółki, zatrzymanie pracy automatu w punkcie gry poprzedzić winno przesłanie do właściwych organów stosownych zawiadomień, przewidzianych w przepisach o urzędowym sprawdzeniu oraz w ustawie o grach hazardowych. Nadto także koszty samego badania automatu mogłyby zostać przerzucone na skarżącą. Nie chodzi tu jedynie o koszty bezpośrednie badania (transport, wynagrodzenie jednostki badającej), ale także inne konieczne wydatki i straty związane z realizacja wezwania, w tym dodatkowy podatek od gier w wysokości [...] zł, koszty transportu nowego automatu, koszty przestoju automatu związanego z koniecznością zachowania terminów zgłoszeń włączenia i zawieszenia urządzenia w punkcie itd. Jak wskazano w pismach skarżącej w toku postępowania zażaleniowego, skarżąca znajduje się obecnie w bardzo trudnej sytuacji. Wprowadzenie nowych regulacji prawnych i związanych z nimi restrykcji w postaci zakazu zmiany, udzielania i przedłużania zezwoleń spowodowało, iż z dziesięciu zezwoleń, jakie posiadała na początku 2010 r., pozostały skarżącej tylko dwa. Skarżąca zmuszona była do zwolnienia ok. 80% pracowników i rezygnacji z usług 90% dostawców. W tej sytuacji nie powinno dziwić, iż przed podjęciem działań związanych z wydatkami, zarząd skarżącej, działając odpowiedzialnie, racjonalnie i gospodarnie, dążył najpierw do uzyskania pewności, iż działania te są rzeczywiście konieczne, a także do ustalenia, na czym mają one polegać. Czynienie z tego zarzutu i nakładanie na skarżącą dodatkowych obciążeń finansowych w postaci kary porządkowej, jest zdaniem skarżącej całkowicie niezrozumiałe i w sposób rażący uchybia zasadzie zaufania do organu wyrażonej w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na powyższą skargę, Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w sprawie poddanej sądowej kontroli jest stwierdzenie, czy zaistniały przesłanki uzasadniające nałożenie na skarżącą spółkę kary porządkowej na podstawie art. 262 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. – Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zgodnie z którym strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego: 1) nie stawili się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo że byli do tego zobowiązani, lub 2) bezzasadnie odmówili złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności, lub 3) bez zezwolenia tego organu opuścili miejsce przeprowadzenia czynności przed jej zakończeniem, mogą zostać ukarani karą porządkową do 2.500 zł. W świetle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy podkreślenia wymaga fakt, że warunkiem nałożenia kary pieniężnej na podstawie powołanego powyżej przepisu jest prawidłowe wezwanie strony do dokonania określonej czynności. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że bezsporne w rozpatrywanej sprawie jest to, że skarżąca, pismem z dnia [...] marca 2012 r., została wezwana do poddania automatu do gier o niskich wygranych badaniu sprawdzającemu. Jako podstawę prawną żądania powołano art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 8, art. 21b ust. 1 art. 21b ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540 ze zm.). Poinformowano również skarżącą spółkę, że niewywiązanie się z obowiązku skutkować będzie nałożeniem kary porządkowej na podstawie art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej. Wskazane w wezwaniu z dnia [...] marca 2012 r. przepisy art. 21b ust. 1 i ust. 2 nie istnieją jednak w ustawie o grach hazardowych. W związku z powyższym w pełni uzasadnione jest działanie skarżącej spółki, która pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. zwróciła się o wyjaśnienie podstawy prawnej zawartego w nim żądania, wskazując, że podana przez organ podstawa prawna uniemożliwia ustalenie celu, jak i zakresu żądania, tym samym uczynienie mu zadość. Organ celny nie ustosunkował się jednak w żaden sposób do wniosku spółki, lecz postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. nałożył na spółkę karę pieniężną. Postanowienie to zostało natomiast utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu. Postępowanie organów w poddanej kontroli sądowej sprawie nie zasługuje na aprobatę. Podkreślić bowiem należy, że jedną z naczelnych zasad normujących postępowanie podatkowe uregulowane przepisami Ordynacji podatkowej jest wyrażona w art. 120 Ordynacji podatkowej zasada praworządności. W jej myśl organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Konsekwencją obowiązywania tej normy prawnej jest zasada głosząca, że organy administracji publicznej nie mogą wywodzić wobec stron postępowania negatywnych konsekwencji z wadliwie dokonanych czynność w oku postępowania. Innymi słowy błąd organu administracji publicznej nie może rodzić negatywnych konsekwencji dla stron postępowania. Tym samym podstawą do nałożenia na stronę kary pieniężnej nie może być wadliwie sformułowane wezwanie do dokonania określonej czynności. Podkreślić w tym miejscu należy, że mimo zwrócenia się przez skarżącą spółkę o wyjaśnienie błędnie wskazanej podstawy prawnej organy nie uczyniły nic, by wadę tę wyeliminować. Wręcz przeciwnie, prośba strony o wyjaśnienia została zignorowana, zamiast tego organ pierwszej instancji wydał postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej. Nie sposób zgodzić się z organem, który argumentował, że błąd ma charakter oczywistej omyłki pisarskiej, a strona będąca podmiotem profesjonalnym winna orientować się, co do rzeczywiście istniejącej podstawy prawnej wezwania. Nawet bowiem gdyby uznać, że uchybienie organu ma charakter oczywistej omyłki pisarskiej, to organ przed nałożeniem kary pieniężnej winien ją sprostować lub ponownie wezwać stronę do dokonania określonej czynności. Należy także zaznaczyć, że nawet profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego nie ma obowiązku domyślać się faktycznej podstawy prawnej działania organu administracji publicznej, jeżeli organ wadliwie ją powołuje. Ponadto, wskazać należy, że w wezwaniu z dnia [...] marca 2012 r., organ ograniczył się wyłącznie do powołania numerów poszczególnych przepisów ustawy o grach hazardowych, nie cytując ich treści. W tej sytuacji nie można żądać od spółki, by zgadywała, jaki w rzeczywistości przepis ustawy organ miał na myśli. Na marginesie zauważyć należy, że organ odwoławczy uchybił zasadzie szybkości postępowania wyrażonej w art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W poddanej kontroli sądowej sprawie zażalenie wniesione zostało w dniu [...] lutego 2013 r., natomiast zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu wydane zostało dopiero [...] stycznia 2014 r., mimo że w sprawie nie prowadzono żadnego postępowania dowodowego. Mimo tak długiego rozpatrywania sprawy strona nie była informowana ani terminie jej załatwienia, ani o przyczynach, dla których postępowanie nie zostało zakończone w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej, tj. nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy - nie później niż w ciągu 3 miesięcy. Z tych powodów skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji naruszało normy postępowania. Organ celny winien mieć na uwadze, że przesłanką uzasadniającą nałożenie kary porządkowej na podmiot jest prawidłowe wezwanie strony do dokonania określonej czynności. Brak prawidłowego wezwania, skutkuje brakiem możliwości wywodzenia wobec strony jakichkolwiek negatywnych konsekwencji. Mając na uwadze powyższe, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło