I SA/Po 311/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku AC o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca 2007r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. AC, reprezentowany przez adwokata MW pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, gdyż jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca jest osobą schorowaną i nie ma stałego miejsca zamieszkania. Pracuje dorywczo, miesięcznie otrzymuje ok. [...]. Oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Dochód z tytułu prac dorywczych wynosi ok. [...]. Skarżący wskazał, że koszty utrzymania wyczerpują dochód, który w ciągu miesiąca uzyskuje. Nadto otrzymuje pomoc finansową i rzeczową od siostry, u której mieszka. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy pełnomocnik skarżącego w odpowiedzi z dnia [...] wskazał, że wnioskodawca mieszka u siostry WM. Od [...] miesięcy pozostaje na jej wyłącznym utrzymaniu. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą [...]. Do pisma załączono kserokopię zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...], z którego wynika, że skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna od [...] i nie posiada prawa do zasiłku oraz kserokopię decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] nr [...] o przyznaniu WM dodatku mieszkaniowego na okres [...] w wysokości [...] oraz kserokopię aneksu do umowy najmu lokalu, z którego wynika, że opłaty miesięczne za użytkowanie lokalu od [...] wynoszą [...], a także kserokopie kart informacyjnych leczenia szpitalnego. Na kolejne wezwanie z dnia [...] pełnomocnik skarżącego przedłożył pisemne oświadczenie skarżącego z dnia [...], w którym wnioskodawca wyjaśnił, że nie składał zeznań rocznych podatkowych za [...]. Podał, że nie posiada żadnych kont bankowych od wielu lat. Nie posiada również żadnego pojazdu. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Wskazał, że miesięczne koszty utrzymania wynoszą ok. [...], przy czym czynsz i ogrzewanie [...] ([...] dopłaca opieka społeczna), [...] energia elektryczna, [...] woda, kablówka i Internet [...], środki czystości [...], wyżywienie [...] (wnioskodawca podał, że większość posiłków przygotowywana jest przez siostrę u rodziców), lekarstwa [...], abonamentu RTV nie płaci, telefonu nie posiada. Skarżący wyjaśnił, że jego siostra nie ma stałej umowy o pracę. Od [...] do połowy [...] pracowała w S, N i we W. Od [...] lat z uwagi na chorobę rodziców jest w P. Rodzice przekazują jej swój zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...]. Siostra z pracy dorywczej uzyskuje ok. [...] miesięcznie. Siostra korzysta również z pomocy opieki społecznej i otrzymuje dopłatę do czynszu. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji AC wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący jest bowiem osobą bezrobotną, nie posiada również żadnego majątku, który mógłby spieniężyć i który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych. Aktualnie wnioskodawca mieszka u siostry, która również nie ma stałego zatrudnienia i korzysta z pomocy opieki społecznej. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.