I SA/Po 313/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku TH o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi TH na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący TH pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...]. Skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego i ruchomego. Prowadzoną wcześniej działalność gospodarczą zmuszony był zawiesić, gdyż egzekucja uniemożliwia mu podjęcie jakichkolwiek działań. Obecnie jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nie posiada żadnych innych dochodów, które umożliwiałyby odłożenie i zapłatę choćby w części żądanego wpisu. Wskazał, że posiada zobowiązania z tytułu alimentów na małoletnie dzieci. Zobowiązania z tego tytułu stara się regulować systematycznie, korzysta głównie z pomocy finansowej rodziców, na których pozostaje utrzymaniu w zakresie zaspokojenia potrzeb podstawowych – jedzenie i spanie. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką i z synem. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Nie uzyskuje również dochodów. Do wniosku załączył kserokopie: wyroku z dnia [...], sygn. akt [...] w sprawie o rozwód, tytułów wykonawczych, zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego, decyzji podatkowych. Na wezwanie z dnia [...] skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada kont, lokat i rachunków bankowych. Wskazał, że nie uzyskuje żadnych dodatkowych dochodów i nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Podał, że wszelkie koszty jego utrzymania ponoszą rodzice, którzy utrzymują się z emerytury oraz z wynajmu pomieszczenia. Wyjaśnił, że mieszkanie, w którym mieszka, należy do jego rodziców. Oświadczył, że nie posiada samochodu osobowego. Jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wskazał, że wyrejestrował prowadzoną działalność gospodarczą. Do pisma załączył kserokopie: decyzji Starosty z dnia [...] o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku, potwierdzenia przyjęcia wniosku CEIDG-1 o wpis do centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej, zeznań rocznych podatkowych za [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, że zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca aktualnie jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Ma na utrzymaniu małoletnie dzieci, na które zostały zasądzone od skarżącego przez Sąd alimenty. Skarżący utrzymuje się dzięki pomocy rodziców, u których mieszka. Rodzice pomagają mu również w ponoszeniu kosztów utrzymania dzieci. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku i nie uzyskuje żadnego dochodu, z którego mógłby uiścić koszty sądowe. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.