I SA/Po 318/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. A. w przedmiocie wymierzenia grzywny Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2020 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Po [...] postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia 1 kwietnia 2021 r. E. A. wniosła skargę na niewykonanie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2020 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Po [...]. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że w dniu [...] grudnia 2020 r. wydany został wyrok o sygn. akt I SA/Po [...], który od dnia 19 lutego 2021 r. jest prawomocny. Do chwili obecnej pomimo wezwania organu nadal prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. W pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie sądowoadministracyjne bezwzględnie oparte jest na zasadzie skargowości. Może być zatem prowadzone tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot (art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd administracyjny powinien zatem rozpoznać sprawę z uwzględnieniem wszystkich uchybień występujących w danej sprawie, mających istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, niezależnie od tego czy takie naruszenia zostały dostrzeżone przez skarżącego. Zasada niezwiązania sądu granicami skargi nie oznacza jednak, że nie jest on ograniczony przedmiotem zaskarżenia, którym zawsze jest konkretny, kwestionowany przez skarżącego akt lub czynność czy inne działanie organu administracji publicznej, ewentualnie bezczynność organu. Sąd nie może samodzielnie zmieniać przedmiotu skargi, a tym samym z urzędu kontrolować działalności organu administracji publicznej, która nie została wprost objęta złożoną do tego sądu skargą (por. postanowienie NSA z 12 kwietnia 2019 r. o sygn. akt I OSK [...] - dostępne na stronie internetowej orzeczenia nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 154 § 1 P.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Wyjaśnić należy, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658). Zmieniła ona między innymi treść art. 154 § 1 P.p.s.a., który w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 sierpnia 2015 r. stanowił, że: "W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny". Od dnia 15 sierpnia 2015 r. przepis ten, zgodnie z art. 1 pkt 42 lit. a ustawy nowelizującej stanowi natomiast, że: "W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny". W nowym brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. ustawodawca w art. 154 § 1 P.p.s.a. ograniczył zatem możliwości wniesienia skargi na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego. Jedynym przypadkiem, w którym złożenie takiej skargi jest dopuszczalne w świetle art. 154 § 1 P.p.s.a. jest niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z dotychczasowego zakresu art. 154 P.p.s.a. wyłączono kwestie dotyczące bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku między innymi uchylającym zaskarżony akt. Zmiana art. 154 § 1 P.p.s.a. podyktowana była równoczesną zmianą art. 149 tej ustawy, obejmującego obecnie kompleksowe uregulowanie kwestii dotyczących rozstrzygania o skargach na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a P.p.s.a. (por. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz [w:]. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 634). Taki zabieg legislacyjny skutkuje tym, że w aktualnym stanie prawnym wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ oraz o wymierzenie grzywny po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności przysługuje stronie na podstawie art. 149 P.p.s.a., a nie art. 154 P.p.s.a. Zmiana art. 154 § 1 P.p.s.a. weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r., co spowodowało, że po tej dacie nierozpoznane skargi na niewykonanie wyroku uchylającego lub stwierdzającego nieważność aktu lub czynności stają się niedopuszczalne, co w konsekwencji powinno skutkować ich odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 659). Wniesiona przez stronę skarga okazała się niedopuszczalna, bowiem przedmiotem wyroku WSA w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2020 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Po [...] nie była bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, lecz skarga na decyzję wydaną przez ten organ w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości za 2016 rok wraz z odsetkami za zwłokę. W tych okolicznościach, tj. po wydaniu w/w orzeczenia, w sytuacji ewentualnego pozostawania organu w bezczynności, stronie przysługuje skarga na bezczynność organu, przy zachowaniu wymogów przewidzianych w Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.