I SA/Po 323/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna - Kubicka (spr.) Sędziowie Sądzie NSA Maria Skwierzyńska Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2008r. sprawy ze skargi Z.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc lipiec 2004r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...]. nr[...] II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w P. na rzecz skarżącego kwotę ...zł (...złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. stwierdza, że decyzje wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ W. Zygmont /-/ K. Wolna - Kubicka /-/ M. Skwierzyńska Naczelnik Urzędu Celnego w L. decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 207 w zw. z art. 21 § 3, art. 51 § 1, art. 53 § 1 ordynacji podatkowej oraz art. 2 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 3 i art. 6 ust. 1 i 3, art. 10 ust. 2, art. 11 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 62 ust. 1 pkt 1, art. 64, art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.), § 2 ust. 1 pkt 1, § 3 ust. 3 pkt 1, § 4 ust.2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.; dalej "Rozporządzenie") określił Z. M. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc lipiec 2004 w kwocie [...] zł. Wskazano, że w toku kontroli przeprowadzonej u podatnika prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A Z. M. z siedzibą w K. w zakresie obrotu paliwami w zakresie dotyczącym sprzedaży detalicznej oleju opałowego, niektóre z oświadczeń dołączonych do paragonów nie zawierają pełnych danych wymaganych zgodnie z przepisami o podatku akcyzowym. Organ stwierdził, iż podatnik nie uzyskał oświadczenia wymaganego zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia w stosunku do sprzedanego oleju opałowego: wg paragonów [...]. Dołączone do paragonów oświadczenia odpowiednio - T. L. oraz J. L. okazały się niemożliwe do zweryfikowania, bowiem pod wskazanymi w pierwszym z oświadczeń adresie T. L. nigdy nie zamieszkiwał, a w drugim przypadku, adres jest niepełny, co ustalono na podstawie Urzędu Gminy w B. i z informacji przekazanych przez pocztę. Co do oświadczenia złożonego do trzeciego z wymienionych paragonów, organ wskazał, iż jest ono nieczytelne, a nadto nie zostało podpisane. W odwołaniu podatnik wniósł o uchylenie decyzji zarzucając jej rażącą obrazę przepisów Rozporządzenia poprzez błędną interpretację jego §-4, polegającą na przyjęciu, że niewielkie i dające się uzupełnić braki formalne oświadczeń nabywców oleju opałowego powodują ich nieważność oraz że podanie przez nabywcę oleju opałowego niepełnych danych adresowych obciąża sprzedawcę. Odwołujący zarzucił decyzji błąd w ustaleniach faktycznych przez błędne przyjęcie, że informacje adresowe i personalne zawarte na oświadczeniu nabywcy oleju opałowego załączonym do paragonu "nr [...]" są nieczytelne, podczas gdy szczegółowa analiza tego dokumentu prowadzi do wniosków odmiennych oraz mylne przyjęcie, iż stwierdzenie braku zameldowania T. L. (nabywcy oleju opałowego na podstawie paragonu nr [...]) pod adresem [...] oznacza, że osoba ta nie zamieszkiwała pod tym adresem w czasie przedmiotowej transakcji. Odwołujący zwrócił uwagę na odmienność znaczeniową słów "zameldowanie i zamieszkanie". Skarżący wskazał też, iż wbrew odmiennym wnioskom decyzji, organ miał możliwość ustalenia adresu J. L. (L.), bowiem ogólnikowe wskazanie nazwy miejscowości, wobec okoliczności, iż mieszka w niej "najwyżej kilkuset mieszkańców" umożliwiało jednoznaczne ustalenie adresu wymienionego. W końcu, odnosząc się do dokonanej przez organ oceny oświadczenia dołączonego do paragonu [...]skarżący podkreślił, iż wbrew twierdzeniom organu, nie jest ono nieczytelne ([...]), zatem - jak w przypadku poprzednim możliwe jest ustalenie adresu wymienionego. Skarżący podkreślił, że stanowisko organu jest zbyt rygorystyczne. Dyrektor Izby Celnej w P. , decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, iż "podatnik dokonał sprzedaży oleju opałowego wg faktur nr [...] i uzyskał oświadczenia nabywcy o przeznaczeniu tegoż oleju. Faktury sprzedaży i oświadczenia wystawione były na osobę Pani I. S. (...) I. S. zaprzeczyła, jakoby kupowała olej opałowy wg ww. faktur. Oświadczyła, iż faktury zostały wystawione bez jej wiedzy i bez jej podpisu. Ponadto poinformowała, iż kserokopie oświadczeń o nabyciu oleju opałowego na cele opałowe nie zostały podpisane ani przez nią, ani też przez jej męża Z. S.". Organ wskazał, iż to strona winna udowodnić, iż twierdzenia I. S. są "nieprawdziwe", a organ pierwszej instancji nie miał obowiązku przeprowadzania ekspertyzy grafologicznej. Organ stwierdził też, iż z zeznań świadka B. Z., który został przesłuchany na skutek wniosku zawartego w odwołaniu wynika, że strona w żaden sposób nie weryfikowała oświadczeń pod względem ich prawdziwości. W skardze podatnik wniósł o uchylenie decyzji organu drugiej instancji zarzucając jej: rażącą obrazę przepisów Rozporządzenia poprzez błędną interpretację jego § 4, polegającą na przyjęciu, że sprzedawca ponosi odpowiedzialność za fałszywe oświadczenia nabywców oleju napędowego, naruszenie art. 210 ordynacji podatkowej przez dołączenie do sentencji zaskarżonej decyzji uzasadnienia nieodpowiadającego stanowi faktycznemu i prawnemu sprawy w wyniku przekopiowania tego uzasadnienia z innej sprawy naruszenie art. 122 ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przez nieustalenie, czy T. L. i J. L. zamieszkują pod adresami wskazanymi w oświadczeniach i w konsekwencji nieprzesłuchanie ich w charakterze świadków na okoliczność składanych oświadczeń oraz pominięcia przesłuchania J. N., pomimo, iż w odwołaniu od decyzji strona wskazała dane personalne widniejące na oświadczeniu złożonym do paragonu [...] nieprzesłuchanie pracownika odbierającego kwestionowane oświadczenia na okoliczność przebiegu przedmiotowych transakcji, tożsamość osób składających oświadczenia i przyczyn zapisania niepełnych danych adresowych Skarżący przytoczył argumentację zawartą w odwołaniu podkreślając nadto, iż sprzedawca nie powinien ponosić odpowiedzialności za fałszywe oświadczenia swoich klientów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, akcentując, iż przesłuchany w toku postępowania odwoławczego pracownik skarżącego nie weryfikował składanych oświadczeń pod względem ich prawdziwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje, Uzasadnienie organu drugiej instancji, nijak ma się do zarzutów odwołania i odnosi się do okoliczności niekwestionowanych tak przez stronę, jak i przez organ pierwszoinstancyjny, co uzasadnia stwierdzenie, iż organ nie rozpoznał istoty sprawy, przez co naruszył zasadę dwuinstancyjności (art. 127 ordynacji podatkowej). Organ przytoczył argumentację dotyczącą oświadczenia wystawionego przez I. S., które nie było kwestionowane w niniejszym postępowaniu i w ogóle nie odniósł się do zakwestionowanych przez organ pierwszej instancji oświadczeń, oraz powołał się na zeznania świadka (B. Z.), który w niniejszym postępowaniu w ogóle nie był przesłuchiwany (a skarżący o to nie wnosił) naruszając tym samym art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ordynacji podatkowej. Nie ulega zatem kwestii, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.). O uchyleniu decyzji pierwszoinstancyjnej orzeczono na podstawie art. 135 p.p.s.a., a wynika to z faktu, iż organ pierwszej instancji, naruszył zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 i art. 180 § 1 ordynacji podatkowej) i nie podjął wszystkich możliwych działań niezbędnych do zweryfikowania prawdziwości zakwestionowanych oświadczeń. O ile nie można podzielić zarzutów skarżącego dotyczącego obowiązku organu ustalania faktycznego miejsca zamieszkiwania w sytuacji, gdy organ kategorycznie ustalił, iż pod wskazanym adresem osoba wskazana w oświadczeniu (T. L., czy T. L.) nie była zameldowana (postulat taki jest praktycznie niewykonalny), o tyle zasadne są twierdzenia, iż organ mógł, na podstawie danych zawartych w oświadczeniach J. N. i J. L. (L.) poczynić dodatkowe ustalenia w celu zbadania, czy osoby te we wskazanych w oświadczeniach miejscowościach (w [...]) były zameldowane (chociażby na podstawie nr PESEL, czy NIP). Dopiero wyjaśnienie tych okoliczności będzie stanowić wypełnienie obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego i na tej podstawie organ będzie mógł zdecydować, czy konieczne jest przesłuchanie B. Z.. O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o obowiązku zwrotu stronie przez organ uiszczonych kosztów sądowych, sprowadzających się do wpisu od skargi, wynika z treści art. 200 p.p.s.a. /-/ W. Zygmont /-/ K. Wolna-Kubicka /-/ M. Skwierzyńska