I SA/Po 324/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku KS o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi KS na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: 1. zwolnić KS od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla KS radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżąca KS pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że wskutek skomplikowanych sytuacji związanych z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi przeciwko JS w związku z jego zadłużeniem wynikającym z działalności gospodarczej, a po jego śmierci przeciwko niej, jako spadkobiercy, popadła w ogromne kłopoty finansowe, do których dołączyły się poważne problemy zdrowotne. Skarżąca podała, że jej sytuacja finansowa i zdrowotna jest dramatyczna. Stan jej zdrowia uległ dalszemu pogorszeniu. Wnioskodawczyni obecnie jest w trakcie kompletowania dokumentacji lekarskiej w celu ponownego wystąpienia o przyznanie jej renty wypadkowej, na której jest od [...] i która została jej przyznana do [...]. Skarżąca podała, że jedynym źródłem jej dochodu jest renta w wysokości [...], z której musi pokryć koszty stałe, tzn. czynsz za mieszkanie, opłaty za media, zakupić żywność i lekarstwa. Skarżąca wskazała, że od wielu lat w wyniku wypadku i stresu pogłębiają się choroby, które wymagają kosztownego leczenia specjalistycznego, na co brakuje jej funduszy. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Skarżąca podała, że od [...] we współwłasności posiada dom w budowie, objęty egzekucją komorniczą, mieszkanie o pow. [...] m2 objęte egzekucją, magazyn o pow. ok. [...] m2, zużycie ok. [...], bez własności do gruntu, do kapitalnego remontu, nie uzyskuje z tego tytułu dochodów. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości pow. 3.000 euro. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że do [...] ma przyznaną rentę wypadkową w wysokości [...] brutto, z renty prowadzona jest egzekucja komornicza i z tego tytułu zajęto jej kwotę w wysokości [...], otrzymuje zatem kwotę netto w wysokości [...]. Do pisma załączyła kserokopie: decyzji ZUS z dnia [...] oraz zaświadczenia o stanie zdrowia z dnia [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej radcy prawnego, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawczyni jest osobą samotną, otrzymuje rentę wypadkową, którą przyznano jej na okres do [...]. Z renty prowadzona jest egzekucja, z tego tytułu potrącana jest kwota w wysokości [...]. Skarżąca choruje, obecnie stara się o przyznanie prawa do renty na dalszy okres. Wnioskodawczyni z uzyskiwanych dochodów ponosi koszty leczenia, opłaty za mieszkanie, media i koszty wyżywienia. Z oświadczeń skarżącej wynika zatem, że nie ma ona środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.