I SA/Po 325/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku EA o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w zakresie wpisu od skargi w sprawie ze skargi EA na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w zakresie wpisu sądowego od skargi. Skarżący EA pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w zakresie wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą, która nie przynosi dochodów wystarczających na uiszczenie wpisu. Wskazał, że w stosunku do niego toczyły się postępowania egzekucyjne prowadzone przez Urząd Skarbowy, które zakończyły się umorzeniem w zakresie większej części tytułów wykonawczych z powodu niemożności wyegzekwowania należności. Wyjaśnił, że w stosunku do niego było też prowadzone postępowanie o wyjawienie majątku. Skarżący podał, że utrzymuje się obecnie z dodatkowych prac dorywczych i nieregularnych zleceń oraz dorabia za granicą uzyskując średni dochód w wysokości ok. [...]. Koszty utrzymania ponoszone są głównie z emerytury matki. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] córką i z matką. Skarżący nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, posiada samochód F, rok prod. [...] o wartości brutto [...], samochód jest częściowo uszkodzony oraz V, rok prod. [...] o wartości brutto [...], samochód wymaga remontu, wnioskodawca nie posiada biżuterii i innych przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł, posiada mieszkanie komunalne o pow. [...] m2. Osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego majątku. Wnioskodawca podał, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskuje dochód netto w wysokości [...], matka z tytułu emerytury uzyskuje dochód netto w wysokości [...]. Skarżący wskazał, że zobowiązania i stałe wydatki wynoszą: [...]. Skarżący podał, że ciążą na nim zobowiązania wobec ZUS, Urzędu Skarbowego, z tytułu alimentów i ubezpieczenia. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie złożył zeznania podatkowego za [...]. Wnioskodawca podał, że przedkłada odpis książki przychodów i rozchodów za [...] (podsumowanie). Skarżący podał, ze nie ma jeszcze zamkniętego kwartalnego cyklu rozliczeniowego za [...], jednakże stwierdził, że obroty za ten okres nie są wysokie. Wnioskodawca podał, że nie posiada środków trwałych i nie zatrudnia żadnych pracowników. Skarżący oświadczył, że on i jego matka uzyskują tylko i wyłącznie dochody wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy, brak jest jakichkolwiek umów dodatkowych w postaci umów zlecenia, umów o dzieło, udziałów w spółkach, pełnienia funkcji członka zarządu, prokurenta, członka rady nadzorczej czy innej. Skarżący oświadczył, że on i jego matka nie posiadają i nigdy nie posiadali żadnych udziałów w spółkach, nigdy tez nie pełnili funkcji członka zarządu, prokurenta, członka rady nadzorczej. Wnioskodawca podał, że on i jego matka ponoszą koszty miesięcznego utrzymania z uzyskiwanych dochodów oraz z dodatkowych dorywczych prac. Skarżący podał, że wszystkie jego konta są zajęte przez Urząd Skarbowy i komorników, nie ma do nich dostępu, nie może też wygenerować ani też wydrukować żadnych danych z kont bankowych, nie otrzymuje z banków żadnych wyciągów. Wnioskodawca podał, że prace za granicą wykonywał od miesiąca [...], natomiast w [...] ostatni wyjazd miał miejsce w miesiącu [...]. Skarżący podał, że z uwagi na zbyt mały dochód, krętactwa zleceniodawcy a także na koszty telefoniczne jakie poniósł z uwagi na pobyt na terenie Unii Europejskiej oraz poza Unią Europejską i mały popyt na towar, na obecną chwilę zleceń nie otrzymuje. Wskazał, ze dochody z wyjazdów uzyskiwał w przedziale [...] plus wszystkie dodatkowe koszty związane z pobytem za granicą (jedzenie + hotel). Wnioskodawca podał, że raz nie otrzymał w ogóle wynagrodzenia. Wyjazdy odbywały się wynajmowanym samochodem tzw. najazdem z przyczepą (zestaw do [...] ton). Pracę jaką wykonywał to kierowca zestawu samochodowego do [...] ton z uwagi na posiadane prawo jazdy kat. [...]. Wnioskodawca podał, że nie otrzymuje żadnych środków pieniężnych na utrzymanie córki. Córka mieszka z matką od bardzo dawna, a on zobowiązany jest do opłat alimentacyjnych w kwocie [...] miesięcznie z czego na obecną chwilę płaci [...] miesięcznie. Skarżący podał, że córka przestała utrzymywać z nim kontakty, od [...] w ogóle do niego nie przychodzi. Wnioskodawca oświadczył, że nie pozostaje w związku małżeńskim. Skarżący podał, że posiada zaległości z tytułu ZUS, czynszu, opłat za media, alimentów. Skarżący podał, że czynsz spłacany jest na bieżąco od momentu podpisania ugody. Wnioskodawca podał, że miał zawartą ugodę z ZUS, jednakże została przerwana z uwagi na jego sytuację. Skarżący oświadczył, że samochody, które posiada, są niesprawne technicznie, brak przeglądu, brak opłat, wymagają dużego wkładu finansowego. Do pisma załączył kserokopię wyciągów z rachunków bankowych matki za ostatnie [...], ugodę spłaty zadłużenia [...], wezwanie do zapłaty [...], wypowiedzenie umowy [...], nieopłaconą fakturę za energię elektryczną, nieopłacone faktury za telefon, TV i Internet, wezwania do zapłaty za TV i Internet, powiadomienie BIG InfoMonitor w sprawie [...], nieopłaconą polisę za F, aneks do ugody z ZUS, zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych z tytułu alimentów, zajęcia z Urzędu Skarbowego. Skarżący podał, że wymagają uregulowania następujące opłaty: ubezpieczenie na życie jego i matki za [...] i za miesiące [...], płatności za usługi telekomunikacyjne, wynagrodzenie adwokata, faktura za tonery, opłata za studia, kredyty matki, karta kredytowa matki, faktura za gaz, podatek od nieruchomości, opłata do [...] za garaż, rejestr sprzedaży i zakupów za [...]. Skarżący załączył deklaracje VAT-7 za [...], z których wynika, że za [...] wykazał podstawę opodatkowania w wysokości [...], za [...] w wysokości [...]. Wnioskodawca załączył zeznanie roczne podatkowe za [...], z którego wynika, że w [...] przychód skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę wyniósł [...], koszty uzyskania przychodu [...] zł, dochód [...], z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej przychód skarżącego wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i strata [...]. Skarżący załączył zeznanie roczne podatkowe matki za [...], z którego wynika, że matka uzyskała z tytułu emerytury dochód w wysokości [...] oraz z innych źródeł w wysokości [...] oraz PIT-40A matki za [...], z którego wynika, że matka wnioskodawcy uzyskała dochód z tytułu emerytury w wysokości [...]. Skarżący załączył wyciągi z rachunku bankowego matki prowadzonego przez B za okres [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i ,wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. W pierwszej kolejności wskazać należy, ze skarżący pismami z dnia [...] wniósł do tut. Sądu [...] skarg, w których wpis sądowy od skargi wynosi po [...], co razem we wszystkich [...] sprawach zarejestrowanych pod sygn. akt [...] daje łącznie kwotę [...]. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie wnioskodawcy od wpisu od skargi, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z oświadczeń skarżącego wynika, że nie pozostaje w związku małżeńskim, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, która jest emerytką, wnioskodawca ma na utrzymaniu [...] córkę, na którą płaci alimenty w części, t.j. w kwocie [...] miesięcznie. Skarżący ma zaległości z tego tytułu i prowadzone są wobec niego postępowania egzekucyjne, na co skarżący załączył do akt sprawy kserokopie dokumentów. Z oświadczeń skarżącego wynika, że prowadzi działalność gospodarczą, nie posiada środków trwałych i nie zatrudnia żadnych pracowników. Skarżący nie posiada nieruchomości, mieszka w mieszkaniu kwaterunkowym, ma zaległości w opłacaniu czynszu. Wnioskodawca posiada [...], jeden o wartości ok. [...], który jest częściowo uszkodzony, drugi o wartości ok. [...], który wymaga remontu, skarżący nie opłacił ubezpieczenia od pojazdów, nie ma przeglądów, skarżący nie posiada innego majątku, t.j. oszczędności, wierzytelności, innych przedmiotów o wartości powyżej [...]. Matka, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, również nie posiada żadnego majątku. Matka wnioskodawcy ma [...], jest emerytką, otrzymuje emeryturę w wysokości [...] netto. Skarżący i jego matka nie posiadają udziałów w spółkach, nie pełnią funkcji członka zarządu, czy prokurenta. Wnioskodawca i jego matka utrzymują się z emerytury matki i ze środków, które skarżący osiąga z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i prac za granicą. W przedmiotowej sprawie skarżący wykazał, że z uzyskiwanych przez niego i jego matkę środków nie jest w stanie ponieść wpisu sądowego od skargi. Skarżący nie posiada również żadnego majątku, z którego mógłby ponieść choć w części w.w koszty. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.