I SA/Po 328/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2012 r. sprawy ze skargi JW na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę W dniu [...] listopada 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wystawił tytuł wykonawczy nr [...] na kwotę [...] zł z tytułu podatku dochodowego w wysokości 19% pobranego od dochodów J. W. z pozarolniczej działalności gospodarczej za rok 2010. Pismem z [...] grudnia 2011 r. J. W. zgłosił zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Jako podstawę zarzutu wskazano wykonanie w całości obowiązku podatkowego. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], działając jako organ egzekucyjny na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji orzekł o odmowie uznania zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W zażaleniu z [...] grudnia 2011 r. zobowiązany wyjaśnił, że podstawą wniesionego zarzutu był fakt, iż obowiązek podatkowy został w całości wykonany. Jak na to wskazano w zarzucie zobowiązany przekazywał w przeszłości odpowiednie kwoty pieniędzy ówczesnemu Kierownikowi Referatu Egzekucji Urzędu Skarbowego w [...]. O możliwości popełnienia przestępstwa przez osobę wykonującą obowiązki w/w kierownika powiadomiono Prokuraturę Rejonową w [...] pismem z [...] listopada 2011r. Ponadto w dniu [...] października 2007 r. zobowiązanemu wydano zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach. Wprawdzie w/w dokument nie odnosi się do okresu, co do którego toczy się przedmiotowe postępowanie, jednakże pokazuje mechanizm działania właściwego organu i w znacznym stopniu przysłuży się do wyjaśnienia całości sprawy. Postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ stwierdził, że dowodem na wykonanie egzekwowanych zaległości nie może być okoliczność powoływania się przez zobowiązanego na dokonywanie wpłat Kierownikowi Referatu Egzekucji Urzędu Skarbowego w [...], skoro zobowiązany nie legitymuje się stosownymi pokwitowaniami tę okoliczność potwierdzającymi. Dowodem na powyższe nie może być z pewnością fakt skierowania przez zobowiązanego do prokuratury zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, załączonego do wniesionych pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. zarzutów, bowiem dopóty okoliczności wskazywane w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa nie zostaną udowodnione, nie mogą determinować rozstrzygnięcia organów w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej. Dowodem na wykonanie przez zobowiązanego przedmiotowych zaległości nie może być również okoliczność wystawianych w latach poprzednich zobowiązanemu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach, co miałoby świadczyć o tym, że dokonane przez zobowiązanego wpłaty na poczet zobowiązań podatkowych były właściwie zaliczane na poszczególne okresy. W tym zakresie zobowiązany, podnosząc zarzut wykonania egzekwowanych zaległości, nie przedstawił zaświadczenia wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] w niezaleganiu w podatku dochodowym od osób fizycznych z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2010 rok, a nawet gdyby zobowiązany był w posiadaniu takiego dokumentu, to zauważyć należy, iż stosownie do treści art. 306a § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 2007 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.), zaświadczenie potwierdza stan faktyczny i prawny istniejący w dniu jego wydania, co oznacza, że zaświadczenie nie jest aktem administracyjnym, tym samym organ nie rozstrzyga żadnej sprawy, a jedynie stwierdza co mu jest na dzień wydania zaświadczenia wiadome. W skardze z [...] lutego 2012 r. skarżący, działając przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika, wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej. Rozstrzygnięciu organu zarzucono naruszenie : - art. 77 § 1 kpa w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w szczególności nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność wykonania przez skarżącego zobowiązania podatkowego, - art. 10 kpa poprzez niezapewnienie czynnego udziału zobowiązanemu w postępowaniu przed organem I i II instancji i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. W skardze powtórzono również argumentację, iż skarżący dokonywał wpłat należnych podatków do rąk własnych byłego Kierownika Referatu Egzekucji Urzędu Skarbowego w [...]. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie strona skarżąca twierdzi, iż wykonała ciążący na niej obowiązek i dlatego jako podstawę prawną swojej argumentacji wskazała art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej : u.p.e.a.). Na wstępie zauważyć należy, iż zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Do przesłanek pozytywnych dopuszczalności wszczęcia egzekucji, czyli okoliczności, które muszą być spełnione, aby organ mógł wszcząć egzekucję zalicza się m.in. istnienie obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym, podlegającego egzekucji administracyjnej. Jeśli chodzi o istnienie obowiązku, to należy wskazać, iż warunkiem stosowania przymusu administracyjnego jest ciągłe istnienie źródła kreującego ten obowiązek jako możliwy do wyegzekwowania, a więc – w przypadku podatków – istnienie albo decyzji, z której on wynika, albo stosownej deklaracji podatkowej (zeznania podatkowego). W okolicznościach niniejszej sprawy organ egzekucyjny oparł się na tytule wykonawczym z [...] listopada 2011 r. (k. 1 akt administracyjnych), w którym kwota należności głównej wynosi [...] zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], działając w tym postępowaniu jako organ egzekucyjny, oparł się więc o informacje zawarte w tytule wykonawczym wystawionym przez wierzyciela, którym jest również Naczelnik Urzędu. W uzasadnieniu postanowienia z [...] grudnia 2011 r. organ egzekucyjny wyjaśnił, że podatnik w dniu [...] kwietnia 2011 r. złożył zeznanie PIT 36L za rok 2010, z którego wynikła kwota do zapłaty [...] zł, natomiast z tytułu złożonego zeznania PIT 37 za rok 2010 powstała nadpłata w wysokości [...] zł. W związku z powyższym powstała nadpłata została zaliczona na poczet należności wynikającej z PIT 36L. W konsekwencji organ egzekucyjny nie miał wątpliwości, że istnieje źródło kreujące obowiązek wskazany w tytule wykonawczym. Tym samym organ ten mógł wszcząć egzekucję ponieważ zbadał i stwierdził istnienie obowiązku wskazanego w przedmiotowym tytule wykonawczym. Oznaczało to więc, że organ zbadał z urzędu dopuszczalność egzekucji, o czym stanowi wskazany wyżej przepis. Odnosząc się do argumentacji skargi, iż zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji oparty był o art. 33 pkt 1 u.p.e.a. , czyli wykonanie obowiązku w całości, należy stwierdzić, że skarżący nie oparł tego zarzutu na żadnym dowodzie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ prawidłowo wyjaśnił, że takim dowodem nie może być zaświadczenie o niezaleganiu z podatkami, skoro wydane zostało ono [...] października 2007 r., jak potwierdza to sama strona skarżąca w zażaleniu z [...] października 2011 r. (k.29 akt), a tytuł wykonawczy dotyczy należności za rok 2010. Takim dowodem nie może być też zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, wniesione do Prokuratury Rejonowej w [...] pismem z [...] listopada 2011 r. (k. 11). Zgodnie z art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. Z powyższego wynika, że wnosząc zarzut wykonania w całości obowiązku, skarżący powinien przedstawić dowody potwierdzające, iż obowiązek wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (czynność faktyczna). Skutkiem okazania takich dowodów byłby obowiązek odstąpienia organu egzekucyjnego od czynności egzekucyjnych, o czym stanowi art. 45 u.p.e.a. W niniejszej sprawie zarówno w uzasadnieniu zarzutu, jak i w zażaleniu i skardze strona wskazała tylko, iż pieniądze były wręczone Kierownikowi Referatu Egzekucji Urzędu Skarbowego w [...]. Tak więc twierdzenia zawarte w zarzucie sformułowanym w piśmie z [...] grudnia 2011 r. (k.9) były gołosłowne i oparte tylko na subiektywnym przekonaniu zobowiązanego, iż dokonał należnych wpłat. Zarzuty skargi w świetle powyższych rozważań są bezzasadne. Dowody potwierdzające wykonanie zobowiązania powinny być przedłożone już w momencie składania zarzutu. Tymczasem wnioski o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków zawarto dopiero w skardze. Również zarzut niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu jest niezasadny. Wskazane wyżej zarzuty nie mogą być uwzględnione choćby z tego powodu, że powołany w skardze art. 18 u.p.e.a. odsyła do stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego tylko w zakresie w jakim ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowi inaczej, a ponadto przepisy k.p.a. mają być stosowane odpowiednio. Specyfika postępowania egzekucyjnego, w szczególności przepisy dotyczące zgłaszania zarzutów, jak na to zwrócono uwagę we wcześniejszych rozważaniach, nie pozwalają na odwołanie się do zasad stosowanych w ogólnym postępowaniu administracyjnym. W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.