I SA/Po 329/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B K o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za poszczególne miesiące 2005r. postanawia: zwolnić skarżącą od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę [...], w pozostałym zakresie wniosek oddalić. /-/V.Mielcarek Wpis od skargi kasacyjnej wynosi [...]. Skarżąca BK, reprezentowana przez adwokata A K – G pismem z dnia [...] wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...], sygn. akt [...] oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Następnie złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy podała, że nie prowadzi już działalności gospodarczej, jedynym źródłem uzyskiwanych przez nią dochodów jest wynagrodzenie za pracę w wymiarze [...] etatu, w wysokości połowy najniższego miesięcznego wynagrodzenia. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, z synami i z córką. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Posiada natomiast plac magazynowy w G. Skarżąca z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód brutto w wysokości [...] miesięcznie, jej mąż z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] miesięcznie, najstarszy syn z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje [...] miesięcznie. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy B K pismem z dnia [...] wskazała, że koszty miesięcznego utrzymania pięcioosobowej rodziny wynoszą około [...], przy czym najem domu [...], woda [...] zł, opał [...], energia elektryczna [...], gaz [...], koszty wyżywienia [...], telefon stacjonarny [...], telefony komórkowe [...], koszty leczenia i zakupu lekarstw [...], koszty nauki i dojazdu do szkół [...], abonament RTV [...], rata kredytu [...]. Skarżąca oświadczyła, że razem z mężem posiada autocysternę marki M, rok prod. [...], której wartość rynkową szacuje na ok. [...]. Pojazd ten decyzją Naczelnika Urzędu Celnego został zabezpieczony w postępowaniu podatkowym. Skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej od [...], zaś mąż nie prowadzi działalności gospodarczej od [...]. Powierzchnia placu magazynowego w G wynosi [...], z nieruchomości tej wszczęto postępowanie egzekucyjne, dodatkowo nieruchomość ta obciążona jest hipoteką przymusową na kwotę [...]. Plac magazynowy wydzierżawiany jest spółce A sp. z o.o. za kwotę [...] miesięcznie. Skarżąca oświadczyła, że zarówno ona jak i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Do pisma załączyła odpisy z kont bankowych, kopie decyzji o wykreśleniu ewidencji działalności gospodarczej, umowę kredytu. Wniosek o udzielenie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie tylko w części przez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od wpłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Zauważyć nadto należy, że osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącej odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie wpisu należnego od skargi kasacyjnej w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżąca z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód brutto w wysokości [...]-zł, jej małżonek z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód brutto w wysokości [...] zł, natomiast syn z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje dochód w kwocie [...]. Skarżąca posiada plac magazynowy, który wydzierżawia i z tego tytułu uzyskuje [...] miesięcznie. Wnioskodawczyni razem z osobami pozostającymi z nią we wspólnym gospodarstwie domowym ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości około [...], przy czym w wysokości [...] spłaca ratę kredytu. Z umowy kredytowej z dnia [...] zawartej pomiędzy skarżącą a B w W wynika, że otrzymała kredyt w wysokości [...]. Spłaty kredytu dokonuje od [...]. Wysokość [...] rat wynosi [...], wysokość ostatniej raty korygującej [...]. Jednakże kredyt ten został udzielony skarżącej na jej wniosek, a zatem trudno jest z tego tytułu zwolnić ją od kosztów sądowych i przerzucić obowiązek na opłacenie postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego w jej indywidualnej sprawie na ogół obywateli. Ponadto należy zauważyć, że prawa pomocy nie można traktować jako formy kredytu Państwa dla skarżącej, a do czego sprowadzałoby się uwzględnienie wniosku o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej, tym bardziej, że skarżąca była przedsiębiorcą i prowadziła działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach, o czym świadczą bardzo wysokie przychody i tak w [...] w wysokości [...], w [...]. w wysokości [...], zaś w [...] w wysokości [...] i wobec tego nie ulega wątpliwości, iż dysponowała w tym czasie środkami finansowymi w dużej kwocie. Konkludując podkreślić należy, iż o zasadności wniosku nie decyduje subiektywne przekonanie o tym, iż wnioskodawca kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy, ale obiektywna ocena możliwości finansowych (posiadanie źródeł dochodu) i możliwości majątkowych wnioskodawcy przy uwzględnieniu niezbędnych (obiektywnie) dla utrzymania strony wydatków oraz kosztów sądowych jakie musiałaby ponieść na danym etapie postępowania (aktualnie jest to wpis od skargi kasacyjnej w wysokości [...]). Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że skarżąca wykazała, że nie ma środków finansowych na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w pełnej wysokości. Zatem przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez redukcję wpisu od skargi kasacyjnej od kwoty [...] do kwoty [...] stanowi przyznanie prawa pomocy adekwatne do sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej skarżącej. Ponadto na uwagę zasługuje fakt, że skarżąca w swoim wniosku całkowicie pominęła okoliczność swojej wiarygodności pożyczkowej, czy kredytowej, która to pozwoliła jej na zabezpieczenie środków na wynagrodzenie dla swojego pełnomocnika – adwokata A K -G, domagając się finansowania w znacznej części ze środków Skarbu Państwa należności publicznoprawnych, do jakich należą koszty sądowe, w tym wpis od skargi kasacyjnej. Godzi się bowiem zauważyć, że do kosztów postępowania sądowego należą zarówno koszty sądowe, o zwolnienie od których ubiega się, jak również inne wydatki, w tym wynagrodzenie adwokata, któremu pismem z dnia [...] B K udzieliła pełnomocnictwa do reprezentowania przed sądami administracyjnymi w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek