I SA/Po 33/09

Sygn. akt I SA/Po 33/09 Dnia 6 maja 2009r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu I Wydział w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku N. R. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. postanawia: 1. udzielić skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł.; 2. w pozostałej części oddalić wniosek . /-/ K. Nikodem W dniu 4 grudnia 2008r. N. R., reprezentowany przez radcę prawnego R. W., złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek N. R. wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację materialną. Wskazał, że nie posiada żadnego majątku, wraz z konkubiną i dzieckiem mieszkał u matki. Po wyprowadzeniu się konkubiny z dzieckiem nadal zamieszkuje u matki, która pokrywa jego koszty utrzymania poprzez zapewnienie mu lokum i wyżywienia. Podał, że nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, nie płaci alimentów na syna, jest bezrobotny i poszukuje pracy. Jego matka posiada dochód z emerytury w wysokości [...] zł. W uzupełnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy pismem z 9 lutego 2009r. wskazał, że nie jest posiadaczem konta bankowego. Natomiast matka skarżącego jest właścicielem samochodów osobowych marki: O., rok produkcji 1998, wartość ok. [...] zł oraz F., rok produkcji 1997, wartość ok. [...] zł. Nadto, z którą wspólnie prowadzi gospodarstwo prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga dochód w wysokości od [...] zł do [...] zł. miesięcznie. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą ok. [...] zł., w tym czynsz [...] zł., energia elektryczna [...] zł., ogrzewanie gazowe od [...] zł. do [...] zł., woda [...] zł., telefon stacjonarny [...] zł., telefon komórkowy od [...] zł do [...] zł., RTV [...] zł., raty [...] zł., koszty leczenia od [...] zł. do [...] zł., utrzymanie dwóch osób od [...] zł. do [...] zł., środki czystości [...] zł., garaż [...] zł., paliwo [...] zł. Wskazał, że wraz z matką nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej od 29 czerwca 2006r. Nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny. W odpowiedzi na kolejne wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, N. R. wskazał, że posiada wykształcenie techniczne - mechaniczne, nie wykonuje żadnych prac dorywczych, sezonowych, ponadto nie otrzymuje alimentów na syna, ponieważ dziecko mieszka z matką. Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2009r. referendarz sądowy postanowił udzielić skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł., oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Wobec wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zakwestionowane postanowienie utraciło moc na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a. ), a sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd w granicach złożonego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, opłaty sądowe natomiast stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od regulowania tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Ustawa prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w art. 243 § 1 przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje w zasadzie dwie instytucje: zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Przepis art. 245 § 3 ww. ustawy stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy bada nie tylko stan majątkowy i sytuację materialną strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ale także wszystkich osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie, ponieważ pojęcie "stanu majątkowego strony" nie jest tożsame z pojęciem "jej majątku". Jest ono zakresem zbliżone do pojęcia "sytuacji majątkowej", która obejmuje również dochody i majątek osób prowadzących z wnioskodawcą wspólne gospodarstwo domowe, czy też w inny sposób wpływających na jego możliwości finansowe (por. orz. NSA z dnia 17 maja 2006r., sygn. akt I OZ 657/06). Dlatego także i te okoliczności muszą być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Sądu wniosek zasługuje na częściowe uwzględnienie poprzez zwolnienie od wpisu powyżej kwoty [...] zł., skarżący bowiem nie wykazał w sposób przekonujący, iż nie jest w stanie ponieść choćby w części kosztów wpisu od skargi. Z treści pism N. R. wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwie domowe z matką, która uzyskuje miesięczny dochód w granicach od [...] zł do [...] zł., posiada dwa samochody osobowe. Z akt sprawy wynika, że skarżący jest osobą młodą, zdrową, posiada wykształcenie mechaniczne, nie jest obciążony codziennymi obowiązkami związanymi z wychowywaniem dziecka, zatem posiada niczym nieograniczone możliwości zarobkowania np.: w ramach stosunku pracy, przy pracach sezonowych, dorywczych. Podkreślenia wymaga, iż o zasadności wniosku nie decyduje subiektywne przekonanie o tym, iż wnioskodawca kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy, ale obiektywna ocena możliwości finansowych i majątkowych wnioskodawcy. Obniżenie wysokości wpisu z kwoty [...] zł. do [...] zł. stanowi przyznanie prawa pomocy odpowiadające sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżącego. Z tych względów na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 oraz art. 160 i 16 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji. /-/ K . Nikodem