I SA/Po 330/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku RG o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi RG na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji, po wznowieniu postępowania, ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2010 r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący RG pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji, po wznowieniu postępowania, ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2010 r. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że jego aktualna sytuacja finansowa uniemożliwia opłacenie jakiejkolwiek kwoty tytułem kosztów sądowych. Wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe z rodzicami. Na dochód jego rodziny składają się świadczenia z ZUS. Wnioskodawca podał, że choruje i że swoje dochody w kwocie ok. [...] przeznacza na leczenie. Pozostałą kwotę przeznacza na bieżące potrzeby życiowe. Środkami tymi zarządza jego matka. Na opłaty za energię elektryczną i gaz wydatkowana jest kwota w wysokości ok. [...], na wodę w wysokości [...]. Skarżący oświadczył, że jego rodzice posiadają nieruchomość zabudowaną o pow. [...] m2, skarżący natomiast nieruchomość zabudowaną o pow. [...] m2 w stanie surowym. Innych nieruchomości skarżący i jego rodzice nie posiadają. Wnioskodawca i jego rodzice nie posiadają również oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący otrzymuje rentę socjalną w wysokości [...] brutto, po potrąceniu [...], ojciec emeryturę w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi jedynie z rodzicami. Matka z uwagi na brak dochodów nie składa deklaracji podatkowej, nie rozlicza się przed organem podatkowym. Wnioskodawca i jego ojciec otrzymują świadczenia z ZUS i otrzymują roczne obliczenie podatku PIT 40 A. Rodzice skarżącego nie posiadają lokat bankowych i rachunków bankowych, również skarżący nie posiada lokat bankowych, posiada natomiast rachunek w A. Wnioskodawca i jego rodzice nie posiadają pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Skarżący podał, że ponoszą następujące koszty utrzymania: [...], ogrzewanie pokrywane jest ze środków otrzymanych od najbliższej rodziny. Skarżący oświadczył, że on i jego ojciec nie uzyskują innych dochodów poza wykazanymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Matka skarżącego pobiera zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...]. Do pisma załączono zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], z którego wynika, że w [...] dochód skarżącego wyniósł [...], w [...]. Załączono również roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za rok [...], z którego wynika, że przychód skarżącego z tytułu renty wynosi [...] oraz wyciąg z rachunku prowadzonego przez A z dnia [...] za okres [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami. Skarżący otrzymuje rentę w wysokości [...] zł, świadczenie to zmniejsza się z powodu egzekucji łącznie o kwotę [...], wysokość świadczenia do wypłaty wynosi [...] [por. decyzja ZUS o podwyższeniu renty z dnia [...] – k. nr [...] akt sądowych]. Ojciec skarżącego otrzymuje emeryturę w kwocie [...] netto [por. decyzja ZUS o podwyższeniu emerytury z dnia [...] – k. nr [...] akt sądowych]. Z oświadczeń skarżącego wynika, że choruje, również ojciec skarżącego choruje, co wynika z pisma procesowego z dnia [...] [por. k. nr [...] akt sadowych]. Matka skarżącego otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...]. Poza w.w dochodami, które w całości są przeznaczone na miesięczne utrzymanie [...] rodziny, nie uzyskują żadnych innych dodatkowych dochodów. Wnioskodawca wykazał zatem, że nie posiada środków pieniężnych na poniesienie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.