I SA/Po 330/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku RG o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...], sygn. akt [...] oddalającego skargę w sprawie ze skargi RG na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania, ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2010 r. postanawia: odrzucić wniosek RG o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Pismem z dnia [...] skarżący RG, reprezentowany przez adwokata, złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...], sygn. akt [...], którym Sąd oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania ustalającej zryczałtowany podatek dochody z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2010 r. Wraz ze skargą kasacyjną RG złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku podał, że w dniu [...] matka WG przekazała jemu przesyłkę z Sądu zawierającą wyrok wraz z uzasadnieniem w sprawie o sygn. akt [...]. W tym samym dniu skarżący wykonał telefon do Sądu i okazało się, że to jego ojciec JG odebrał w.w przesyłkę. Skarżący wskazał, że JG odebrał przesyłkę z Sądu jako dorosły domownik, jednakże nie przekazał korespondencji adresatowi. Skarżący podał, że jego ojciec cierpi na wiele schorzeń, między innymi na chorobę [....] oraz przeszedł [...=], wskutek [...] i [...] ma obniżoną sprawność umysłową, a występujące u niego zaburzenia psychiczne powodują między innymi osłabioną pamięć i zaburzenia świadomości. Do wniosku skarżący załączył oświadczenie złożone przez matkę, która podała, że w dniu [...] sprzątając dokumentację męża natrafiła na przesyłkę z Sądu adresowaną do jej syna i zaraz ją mu przekazała, wnioskodawca przedłożył również zaświadczenie lekarskie oraz kartę informacyjną leczenia szpitalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu winno być wniesione w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Zanim jednakże sąd przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść art. 88 P.p.s.a., stosownie do którego spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 P.p.s.a. Natomiast wniosek jest niedopuszczalny, gdy nie spełnia ustawowych warunków jego dopuszczalności np. jeżeli został złożony po upływie roku od uchybionego terminu a nie dotyczy przypadku wyjątkowego (por. art. 87 § 5 P.p.s.a). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy wniosek RG, złożony w dniu [...] (data nadania w urzędzie pocztowym – karta nr [...] akt sądowych) zawierał żądanie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...], sygn. akt [...], który doręczony został dorosłemu domownikowi, t.j. ojcu skarżącego w dniu [...], a zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu [...]. Skarżący wniósł zaś skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dopiero w dniu [...], a zatem z [...] uchybieniem terminu. Jak już wyżej zaznaczono, zgodnie z art. 87 § 5 P.p.s.a., po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Rozpoznając taki wniosek o przywrócenie terminu, należy wyważyć argumenty wspierające wniosek i argumenty przemawiające za stabilizacją sytuacji ugruntowanej przez upływ czasu, a powstałej w następstwie niedokonania czynności procesowej w terminie oraz ustalić, czy przedstawione we wniosku argumenty uzasadniają, że w sprawie zachodzi przypadek, który można uznać za wyjątkowy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2013 r. sygn. akt I OZ 109/13 i z 7 grudnia 2011 r. sygn. akt I OZ 991/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wprawdzie ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie precyzuje, co mieści się w znaczeniu tego sformułowania, ale niewątpliwie nie może być ono rozumiane rozszerzająco jako każdy przypadek, który można uznać za wyjątkowy (por. postanowienie NSA z 12 lipca 2011 r., sygn. akt II GZ 273/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie przyjmuje się, że w "przypadkach wyjątkowych" chodzi o nadzwyczajną sytuację uniemożliwiającą działanie strony w normalnym trybie, typu działanie siły wyższej np. długotrwałej poważnej klęski żywiołowej (por. postanowienia NSA z 7 października 2014 r., sygn. akt I FZ 345/14, z 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 991/11, z 5 marca 2013 r., sygn. akt II OZ 109/13 - orzeczenia dostępne pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej skarżący powołał się na stan zdrowia ojca, który cierpi na wiele schorzeń, m.in. na chorobę [...] oraz przeszedł [...], co powoduje obniżoną sprawność umysłową i występujące u niego zaburzenia powodujące osłabienie pamięci i zaburzenia świadomości. W ocenie Sądu wskazane okoliczności, w świetle powyższych rozważań, nie stanowią nadzwyczajnej sytuacji, czy wyjątkowego przypadku o którym mowa w art. 87 § 5 P.p.s.a. Zresztą termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu [...]. Tymczasem skarżący do chwili obecnej, t.j. do dnia [...] nie zainteresował się czy w jego sprawie, na złożony przez niego wniosek z dnia [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, uzasadnienie wyroku zostało sporządzone i czy wyrok wraz z uzasadnieniem został przesłany skarżącemu. Na marginesie wskazać należy, że na wcześniejszym etapie postępowania, skarżącemu postanowieniem z dnia [...] o sygn. akt [...] przywrócono termin do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia [...]. Postanowienie to skarżący odebrał osobiście w dniu [...], a zatem wnioskodawca powinien mieć świadomość, że wyrok wraz z uzasadnieniem zostanie jemu przesłany przez Sąd. Wobec powyższego uznać należy, że skarżący dbając o swoje interesy i wiedząc, że ojciec jego choruje, ma problemy z pamięcią i odbierając przesyłki nie oddaje ich skarżącemu (jak np. nie przekazał skarżącemu zawiadomienia o rozprawie), powinien był zainteresować się, czy wyrok wraz z uzasadnieniem został jemu przesłany. Sąd podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie i doktrynie postępowania sądowoadministracyjnego, że kwestia dopuszczalności przywrócenia terminu po upływie roku od jego uchybienia stanowi przesłankę dotyczącą postępowania, należy więc do warunków dopuszczalności rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, a nie do przesłanek merytorycznych, czyli do warunków zasadności tego wniosku. Skoro tak, to złożenie wniosku o przywrócenie terminu po upływie roku od jego uchybienia bez zaistnienia wyjątkowego przypadku powoduje, że wniosek taki podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny na podstawie art. 88 P.p.s.a., a nie oddaleniu (por. postanowienia NSA z 30 maja 2008 r., sygn. akt I FZ 140/08, z 5 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OZ 580/10). Reasumując raz jeszcze wskazać należy, że wyrok WSA z dnia [...] r., sygn. akt [...], wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie jego zaskarżenia, został prawidłowo doręczony dorosłemu domownikowi w dniu [...]. Termin na wniesienie skargi kasacyjnej upływał w dniu [...]. Tymczasem skarga kasacyjna wraz z wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia złożona została w dniu [...], a więc po upływie [...] od uchybionego terminu. W sytuacji zatem, gdy złożenie wniosku o przywrócenie terminu po upływie roku od uchybionego terminu, nie miało miejsca w okolicznościach wskazujących na wyjątkowy przypadek, to wniosek strony należy uznać za niedopuszczalny w świetle art. 87 § 5 P.p.s.a. Z tych względów Sąd na podstawie art. 88 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.