I SA/Po 335/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku DB o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2004r. oraz za kwiecień, maj, czerwiec, wrzesień, listopad i grudzień 2005r. postanawia: oddalić wniosek /-/V. Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Wobec tego skarżący DB złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą i stara się utrzymać firmę w dobrej kondycji finansowej. Pracownicy otrzymują wynagrodzenie terminowo. Skarżący oświadczył, że nigdy nie dopuścił, aby ciążyły na nim zobowiązania wobec ZUS i Urzędu Skarbowego. W okresie zimowym i wczesnowiosennym firma znajduje się w okresie przestoju ze względu na specyfikę świadczonych usług. W okresach przestoju firma skarżącego nie wykonuje żadnych remontów cząstkowych dróg, nie buduje chodników. Wnioskodawca wskazał, że nie chce zwalniać pracowników, jak to czynią inne firmy i wobec tego stara się organizować pracę dla ludzi, aby mogli zapracować na utrzymanie swoich rodzin. Obecnie firma przechodzi kryzys, z powodu braku robót brakuje środków finansowych. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z synami. Wynajmuje mieszkanie o powierzchni [...] m2. Posiada [...] działki budowlane o powierzchni [...], nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Żona skarżącego posiada samochód osobowy marki A, rok produkcji [...]. Skarżący oświadczył, że z działalności gospodarczej od [...] odnotował stratę w wysokości [...], jego żona zaś w wysokości [...]. Małżonka skarżącego pracuje i z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości [...] brutto. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy DB w odpowiedzi z dnia [...] podał, że osiąga dodatkowy dochód z tytułu renty inwalidzkiej w wysokości [...] brutto. Skarżący i osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Koszty miesięcznego utrzymania skarżącego i jego rodziny wynoszą około [...], przy czym [...]. Żona posiada samochód osobowy marki A, rok produkcji [...], wartość rynkowa [...]. Skarżący oświadczył, że posiada [...] działki budowlane w M, które kupił [...] za kwotę[...] i [...] za kwotę [...] oraz [...] działkę budowlaną w G, którą kupił [...] za kwotę [...]. Na działkach nie rozpoczęto budowy. Do pisma skarżący załączył kserokopie zeznań podatkowych za [...], z których wynika, że w [...] przychód skarżącego wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów wyniosły [...] i dochód [...], zaś w [...] odpowiednio [...]. Nadto skarżący z tytułu renty uzyskał w [...] dochód w wysokości [...], zaś w [...] [...]. Żona skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w [...] uzyskała przychód w wysokości [...], koszty uzyskania przychodów wyniosły [...] i dochód [...], zaś w [...] odpowiednio [...], przy czym poniosła stratę w wysokości [...]. Ponadto małżonka skarżącego w [...] z tytułu wynagrodzenia za pracę i działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 13 ustawy op.d.o.f. (w tym umowy o dzieło i zlecenia) uzyskała dochód w wysokości [...], zaś w [...] w wysokości [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (por. art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy). Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Zauważyć nadto należy, że osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero gdyby poczynione oszczędności były niewystarczające na uiszczenie kosztów sądowych, może ubiegać się o taką pomoc. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżący osiąga bowiem stały miesięczny dochód z tytułu renty w wysokości [...] brutto, żona jego z tytułu umowy o pracę w wysokości [...]. Małżonkowie ponadto prowadzą działalność gospodarczą, z której skarżący w [...] jak i w [...].uzyskał dochód. Wnioskodawca posiada również majątek nieruchomy – [...] działki budowlane, jego żona zaś samochód osobowy marki A o wartości [...]. Majątek ten może być źródłem finansowania wpisu od skargi. Z oświadczenia skarżącego wynika, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...]. Należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż koszty utrzymania koniecznego dla osoby fizycznej i jej rodziny należy odnosić do kosztów minimalnych w skali kraju, a nie kosztów, jakie ponosi dana rodzina (postanowienie z 28 grudnia 2004r., FZ 507/04, LexPolonica nr 1050380). W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/V. Mielcarek