I SA/Po 336/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi MK na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Skarżąca MK pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Równocześnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że jej miesięczne wynagrodzenie brutto wynosi [...] zł, jednakże [...] wynagrodzenia zajmuje komornik w związku z dokonanym przez organ egzekucyjny zajęciem. Wobec tego dysponuje kwotą w wysokości [...] zł netto i jest to jedyny dochód przypadający na dwuosobowe gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni mieszka z małoletnim synem, który pozostaje na jej utrzymaniu. Dziecko choruje. Wnioskodawczyni podała, że ponosi następujące koszty: [...]. Skarżąca podała, że miesięczne wynagrodzenie nie wystarcza jej jednak na zakup lekarstw i na koszty rehabilitacji dziecka. Skarżąca oświadczyła, ze pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...]-letnim synem. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Syn pozostaje na jej utrzymaniu i nie osiąga żadnych dochodów, w tym również z tytułu alimentów. Skarżąca ma zasądzone na syna alimenty w wysokości [...] zł, jednakże niemożliwe jest ich wyegzekwowanie. Ponadto skarżącej nie przysługują świadczenia alimentacyjne z Funduszu Alimentacyjnego. Skarżąca dodatkowo podała, że jest zameldowana w P przy ul. R [...], gdzie mieszkała ze swoimi rodzicami. Aktualnie zamieszkuje w wynajętym lokalu mieszkalnym w P przy ul. W [...] i prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawczyni pracuje, z tytułu umowy o pracę otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto, które podlega częściowemu zajęciu i wobec tego otrzymuje [...] zł netto. Skarżąca oświadczyła, że uzyskiwane środki nie wystarczają na miesięczne koszty utrzymania. Wnioskodawczyni samotnie wychowuje [...]-letniego syna, który choruje. Wnioskodawczyni ma zasądzone alimenty na dziecko, jednakże ojciec dziecka ich nie płaci i skarżąca nie ma możliwości ich wyegzekwowania. Skarżąca wykazała zatem, że nie posiada środków pieniężnych na poniesienie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Skarżąca nie posiada również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.