I SA/Po 337/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka po rozpoznaniu w dniu 05 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. A. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt I SA/Po 337/12, w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007r. oraz od stycznia do października 2008r. i za grudzień 2008r. postanawia oddalić wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt I SA/Po 337/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę D. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007r. oraz od stycznia do października 2008r. i za grudzień 2008r. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu [...] lipca 2012 r., skarżący, reprezentowany przez doradcę podatkowego R. S., zwrócił się do Sądu o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku. Jednocześnie dokonał czynności, której terminowi uchybił tj. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 12 lipca 2012 r. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu pełnomocnik wyjaśnił, iż w dniu [...] lipca 2012 r. zachorował (silne bóle kręgosłupa uniemożliwiające poruszanie się) i do dnia [...] lipca 2012 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Przedstawiciel skarżącego podkreślił, że silny ból kręgosłupa uniemożliwił mu złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku w ustawowym terminie. Do pisma załączył potwierdzony za zgodność z oryginałem druk zaświadczenia lekarskiego ZUS ZLA z dnia [...] lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - dalej p.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu, jest bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a.). Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 p.p.s.a.). Wskazania wymaga, iż brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. W niniejszej sprawie, w której skarżący jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika będącego doradcą podatkowym, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku należało rozpoznać przez pryzmat braku winy po stronie pełnomocnika. Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje bowiem swym zakresem także winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności, czyli również winę pełnomocnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2002 r., sygn. akt l SA/Gd 1676/99, Lex nr 56794). Zatem w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, albowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Godzi się także zauważyć, iż przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich warunków należy oceniać zachowanie strony. Oznacza to, iż ocena braku winy została pozostawiona wyłącznie uznaniu sądu, który ma możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna w danej sprawie za istotne. Wskazać także należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy, może mieć miejsce tylko wtedy, gdy dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, tj. takiej, której strona (jej pełnomocnik) nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Istotnym przy tym jest, iż przy ocenie winy strony (jej pełnomocnika) w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko czynności, które uniemożliwiły stronie (pełnomocnikowi) dokonanie tej czynności, ale także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie przez stronę (pełnomocnika) działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności podnieść należy, iż pełnomocnik skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku jako przyczynę uchybienia terminu wskazał swoje kłopoty zdrowotne - schorzenie kręgosłupa, które zostało potwierdzone przez lekarza - specjalistę neurologii. Zaświadczenie lekarskie z dnia [...] lipca 2012 r. stwierdzało niezdolność do pracy pełnomocnika skarżącego w okresie od [...] do [...] lipca 2012 r. Zwrócić jednakże należy uwagę, że choroba, na którą powołuje się pełnomocnik strony nie może, zdaniem Sądu, stanowić przesłanki uprawdopodobniającej brak winy w uchybieniu terminu, bowiem choroba pełnomocnika nie stanowi choroby nagłej i niespodziewanej, a tylko taka choroba, która w sposób nieoczekiwany faktycznie uniemożliwia dokonanie czynności procesowych lub wyręczenie się w ich dokonaniu inną osobą, może być traktowana jako argument wskazujący na brak winy, np. wypadek, choroba powodująca hospitalizację (por. orzeczenie NSA z dnia 3 sierpnia 2001 r., I SA/Wa 676/99, niepubl.). Sąd pragnie podkreślić, iż nie kwestionuje choroby pełnomocnika skarżącego, ani stwierdzającej jej zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] lipca 2012 r., jednakże w realiach niniejszej sprawy należy uznać, że mimo wskazanej przypadłości (bóle kręgosłupa), pełnomocnik skarżącego miał możliwość złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Przede wszystkim wskazać należy, iż przedmiotowy wniosek nie wymaga żadnego uzasadnienia, a jego sporządzenie nie jest ani czynnością wymagającą fachowej wiedzy, ani czynnością czasochłonną. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż pełnomocnik skarżącego nie prowadzi jednoosobowo Biura "X" s.c., a zatem mógł on za pośrednictwem pracownika tego Biura sporządzić i nadać w urzędzie pocztowym pismo zawierające wniosek o uzasadnienie wyroku. Ponadto, wskazać należy, iż pełnomocnik skarżącego mógł złożyć wniosek o uzasadnienie wyroku bezpośrednio po zakończeniu rozprawy, w której uczestniczył osobiście, w dniu 12 lipca 2012 r. w biurze podawczym Sądu. Mając na względzie powyższe, uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w niniejszej sprawie nie nastąpiło, zdaniem Sądu, w wyniku zdarzeń nagłych, niemożliwych do przezwyciężenia przeszkód, a było przyczyną niedostatecznej staranności pełnomocnika strony skarżącej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia. Na marginesie Sąd pragnie wyjaśnić, iż złożony w niniejszym postępowaniu, w dniu [...] kwietnia 2012 r. wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi, choć został przez pełnomocnika skarżącego uzasadniony w oparciu o te same okoliczności co wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenie uzasadnienia wyroku, Sąd rozpatrzył pozytywnie, albowiem, w ocenie Sądu, podanie prawidłowej wartości przedmiotu zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie wymaga, w przeciwieństwie do sporządzenia wniosku o uzasadnienie wyroku, dostępu do akt sprawy oraz fachowej wiedzy.