I SA/Po 339/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-12-08

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jego sytuacja materialna, obejmująca zajęcie rachunków bankowych, brak dochodów z pracy, obciążenie nieruchomości hipoteką oraz brak środków finansowych w spółce, w której pełni funkcję członka zarządu, potwierdza niemożność poniesienia kosztów sądowych i konieczność ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wskazał na swoją sytuację materialną: zarejestrowanie jako bezrobotny, posiadanie zajętych rachunków bankowych i nieruchomości obciążonych hipoteką, brak dochodów z pracy oraz brak środków w spółce, w której pełni funkcję członka zarządu. Skarżący nie pozostaje w związku małżeńskim i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 08 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku WK o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi WK na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] oddalił skargę WK na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Następnie skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest zarejestrowany jako bezrobotny w Powiatowym Urzędzie Pracy. Skarżący oświadczył, że posiada mieszkanie o pow. [...] m2 oraz działkę gruntu o pow. [...] m2. Wnioskodawca podał, że dochód jego wynosi [...]. Skarżący podał, że jego nieruchomości oraz konta zostały zajęte w związku z prowadzoną egzekucją. Do wniosku załączył pismo procesowe z dnia [...], w którym oświadczył, że konta bankowe jakie posiada zostały zablokowane, a środki zgromadzone na tych rachunkach zostały przekazane do Urzędu Miasta w związku z prowadzoną egzekucją. Wnioskodawca wystąpił o zwrot wyegzekwowanych środków finansowych. Skarżący podał, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą ok. [...]. Wnioskodawca podał, że działka gruntu, którą posiada, ma pow. [...] m2, obciążona jest hipoteką na rzecz Urzędu Miasta w związku z prowadzoną egzekucją. Skarżący podał, że posiada [...] udziałów w A Sp. z o.o. i pełni w niej funkcję członka zarządu. Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada żadnych środków finansowych, natomiast rachunki bankowe zostały zablokowane w związku z prowadzoną egzekucją. Skarżący wyjaśnił, że nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych, ostatni raz świadczenie z tego tytułu otrzymał w [...]. Skarżący podał, że posiada samochody osobowe, które zostały zajęte w związku z prowadzoną egzekucją, Wnioskodawca oświadczył, że jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy od [...], zasiłek przysługiwał mu w okresie [...]. Skarżący podał, że szuka pracy i że obowiązkowy termin wizyty w Powiatowym Urzędzie Pracy został wyznaczony na dzień [...]. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje w związku małżeńskim. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi, którą złożył w Biurze Podawczym tut. Sądu w dniu [...] oświadczył, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym. Podał, że utrzymuje się z pozostawionej na rachunku kwoty wolnej od zajęcia egzekucyjnego. Wnioskodawca wskazał, że najprawdopodobniej od [...] podejmie pracę. Do pisma załączył kserokopię zeznania rocznego podatkowego za [...]. Następnie skarżący w dniu [...] przedłożył odpis zeznania rocznego podatkowego za [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący nie pozostaje w związku małżeńskim i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami. Wnioskodawca posiada mieszkanie o pow. [...] m2 oraz działkę gruntu o pow. [...] m2, która obciążona jest hipoteką. Skarżący posiada pojazdy mechaniczne podlegające obowiązkowi rejestracji, które podlegają zajęciu egzekucyjnemu. Wnioskodawca ma zajęte rachunki bankowe, ponosi koszty miesięcznego utrzymania z kwoty wolnej od zajęcia egzekucyjnego. Skarżący od [...] jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny, szuka pracy. Wnioskodawca posiada [...] udziałów w Spółce z o.o., w której pełni również funkcję członka zarządu. Skarżący oświadczył, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i nie ma żadnych środków finansowych, gdyż jej rachunki zostały zablokowane. Skarżący w złożonych oświadczeniach wykazał zatem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło