I SA/Po 339/14

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków adwokata R. W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi W. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2014 r., Nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej postanawia: 1. przyznać adwokatowi R. W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu kwotę [...]- zł ([...] zł) + [...] zł ([...] [...] zł) tytułem podatku VAT , 2. oddalić wniosek adwokata R. W. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 04 września 2014 r., sygn. akt I SA/Po 339/14 oddalił skargę W. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu postanowieniem z dnia 8 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Po 339/14 ustanowił dla skarżącego adwokata (pkt 2 sentencji) i jednocześnie zwolnił go od kosztów sądowych (pkt 1 sentencji). Okręgowa Rada Adwokacka w P. wyznaczyła pełnomocnika w osobie adwokata R. W.. Pismami z dnia [...] lutego 2015 r. pełnomocnik skarżącego adwokat R. W. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W skardze kasacyjnej zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, które nie zostały opłacone w żadnym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 5 marca 2015 r. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Na to postanowienie pełnomocnik skarżącego pismem z dnia [...] marca 2015 r. wniósł zażalenie, w którym wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego i oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone nawet w części. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt II FZ 329/15 oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Po 339/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2017 r. odrzucił skargę kasacyjną. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlegają wnioski pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu sporządzenia skargi kasacyjnej oraz zażalenia na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 5 marca 2015 r. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które weszło w życie z dniem 02 listopada 2016 r. W § 22 w.w rozporządzenia wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. We wcześniej obowiązującym rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., w § 22 cyt. rozporządzenia wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wobec tego zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm., dalej jako "rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002r.", "rozporządzenie"). Przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu określają zasady, na podstawie których przyznawane jest pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie za reprezentowanie strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jedna z zasad, do których odsyła art. 250 § 1 P.p.s.a., zawarta została w § 2 ust. 1 rozporządzenia. Przepis ten stanowi, iż zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu normują badaną materię w ten sposób, że pełnomocnikowi z urzędu należy się wynagrodzenie za reprezentowanie strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym za każdą instancję oddzielnie. Wynagrodzenie należy się co do zasady za całokształt działań pełnomocnika, które doprowadzą do wydania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie w danej instancji. W przypadku reprezentowania strony przed II instancją pełnomocnikowi należą się koszty udzielonej pomocy prawnej za czynności wymienione w katalogu § 18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, zgodnie z którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie za faktycznie udzieloną pomoc prawną, przy czym udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której pomoc jest udzielana (por. np. postanowienia NSA: z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OZ 321/10, z dnia 17 września 2012 r., sygn. akt II FZ 727/12). Działający w sprawie pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną, która została prawomocnie odrzucona, zatem nie została skutecznie wniesiona. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia adwokatowi należy się wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Spójnik koniunkcji wskazuje, że opłata przysługuje tylko wówczas, gdy sporządzenie skargi kasacyjnej połączone jest z jej wniesieniem. Prawomocne odrzucenie skargi kasacyjnej nie pozwala przyjąć, że czynność procesowa – wniesienia skargi kasacyjnej - której pełnomocnik zamierzał dokonać, została w istocie zrealizowana. Podjęte przez pełnomocnika działania nie wywołały żadnych skutków, nie mogą zostać uznane za faktycznie udzieloną pomoc prawną w postępowaniu kasacyjnym. Skoro zaś nie sposób stwierdzić, aby pomoc prawna była skarżącemu rzeczywiście udzielona, niewątpliwie brak podstaw do przyznania w tym zakresie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. W treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia wskazano stawki minimalne wynagrodzenia pełnomocnika w II instancji w postępowaniu zażaleniowym w kwocie [...]zł. Zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. § 20 rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Mając powyższe na uwadze, działaniem podjętym przez pełnomocnika w imieniu skarżącego, za które przysługuje wynagrodzenie było złożenie zażalenia na postanowienie Sądu I instancji z dnia 5 marca 2015 r. Powyższy środek odwoławczy zawierał wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu i nieopłaconej nawet w części. W tych okolicznościach należało przyznać adwokatowi R. W. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie zażalenia na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 5 marca 2015 r. powiększone o stawkę podatku od towarów i usług w łącznej wysokości [...] zł ([...] zł [...]), które wynika z następującego rozliczenia: wynagrodzenie w wysokości [...],- zł ([...] zł [...]) + [...] zł ([...] [...] zł) podatek VAT. Wobec powyższego, na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a. oraz § 2 ust. 1, ust. 3, § 20, § 18 ust. 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia należało postanowić jak w sentencji.