I SA/Po 340/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MB o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2006r. postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Skarżąca MB pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2006r. Następnie złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, z [...] synem i z [...] córką. Wnioskodawczyni posiada dom o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Posiada natomiast samochód osobowy marki O, rok prod. [...]. Skarżąca z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód brutto w wysokości [...], mąż wykonuje prace zlecone i z tego tytułu uzyskuje dochód brutto w wysokości ok. [...] miesięcznie. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] podała, że otrzymuje zasiłek rodzinny w kwocie [...]. Podała, że od dnia [...] małżonek zatrudniony jest na umowę o pracę na pełen etat, w poprzednich miesiącach wykonywał prace na umowę zlecenia i o dzieło i otrzymywał z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości ok. [...] na miesiąc. Wnioskodawczyni wskazała, że za czynsz i ogrzewanie ponosi opłaty w wysokości [...], za gaz [...] (co dwa miesiące), za wodę [...] (co dwa miesiące), energię elektryczną [...] (co dwa miesiące), RTV i Internet [...], telefon komórkowy [...], wyżywienie i środki czystości [...], koszty leczenia [...], paliwo do samochodu [...], raty kredytów [...]. Wyjaśniła, że wartość rynkowa samochodu wynosi ok. [...], gdyż jest zniszczony. Do wniosku załączyła: informacje o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku [...], z których wynika, że dochód jej w [...] wyniósł [...], w [...] oraz odcinek wypłaty za miesiąc [...], z którego wynika, że z tytułu wynagrodzenia za pracę na rachunek bankowy została wypłacona kwota w wysokości [...]. Na kolejne wezwanie z dnia [...] skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że tylko ona posiada rachunek bankowy. Wyjaśniła, że kredyty zaciągnęła m.in. na zakup telewizora i sprzętu AGD. Do pisma załączyła wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego w A, z którego wynika, że na jej konto wpływają środki z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] oraz świadczenia z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości [...]. Załączyła także kserokopię umowy o pracę, z której wynika, że mąż został zatrudniony na czas określony [...] na pełen etat, za wynagrodzeniem w wysokości [...] oraz kserokopię zeznania rocznego podatkowego za [...], z którego wynika, że dochód skarżącej wyniósł [...], natomiast mąż skarżącej nie uzyskał żadnego dochodu. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i z małoletnimi dziećmi. Wnioskodawczyni posiada dom i samochód osobowy marki O, rok prod. [...], wartość rynkowa ok. [...]. Skarżąca i jej rodzina utrzymują się z jej wynagrodzenia za pracę i świadczeń z opieki społecznej. W dniu [...] małżonek skarżącej podjął pracę za wynagrodzeniem w wysokości [...] brutto. Skarżąca w złożonych oświadczeniach wykazała zatem, że nie posiada żadnych środków pieniężnych oraz majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.