I SA/Po 340/23
WyrokWSA w Poznaniu2023-09-07
Skład orzekający: Katarzyna Wolna-Kubicka, Waldemar Inerowicz, Michał Ilski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości powinno obejmować wynagrodzenie za czasowe korzystanie z nieruchomości przez inwestora w trakcie trwania budowy oraz utracone pożytki, a także czy można zastosować 5% dodatek do odszkodowania z tytułu niezwłocznego wydania nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odszkodowanie za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, ustalane na podstawie art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, obejmuje jedynie rzeczywiste szkody (straty i utracone pożytki) oraz zmniejszenie wartości nieruchomości. Nie obejmuje ono wynagrodzenia za czasowe korzystanie z nieruchomości przez inwestora w trakcie budowy ani nie przewiduje 5% dodatku z tytułu niezwłocznego wydania nieruchomości. Roszczenia o charakterze cywilnym, takie jak wynagrodzenie za bezumowne korzystanie, powinny być dochodzone przed sądem powszechnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości w związku z ograniczeniem sposobu jej korzystania na potrzeby realizacji inwestycji drogowej. Organ pierwszej instancji ustalił odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości, ale umorzył postępowanie w zakresie roszczeń o wynagrodzenie za czas korzystania z nieruchomości przez inwestora w trakcie budowy oraz utracone pożytki, uznając je za roszczenia cywilne. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca domagała się uchylenia decyzji w części dotyczącej umorzenia postępowania, argumentując, że odszkodowanie powinno obejmować również utracone pożytki i czasowe ograniczenie korzystania z nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Asesor sądowy WSA Michał Ilski (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Monika Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 września 2023 r. sprawy ze skargi [...] S.A. S.K.A. w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] przedmiocie odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości oddala skargę.
Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego [...] decyzją z 07 października 2022 r., nr [...] ustalił P. .. (dalej zwanej również skarżącą) odszkodowanie w wysokości [...] zł za zmniejszenie wartości nieruchomości z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w [...] zapisanej w KW nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb [...], arkusz mapy [...], działka nr [...]. Wskazano również, że do zapłaty odszkodowania we wskazanej kwocie zobowiązany jest Prezydent Miasta [...] (Z. D. M.). Wskazaną decyzją orzeczono również o umorzeniu postępowania w pozostałym zakresie.
Wyjaśniono, że Prezydent Miasta [...] decyzją z 25 lutego 2020 r., nr [...] zezwolił na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie ulicy [...] wraz z przebudową wiaduktu nad drogą wojewódzką nr [...] oraz zezwolił na przebudowę istniejących sieci uzbrojenia i ograniczył korzystanie z działki nr [...] w tym zakresie w związku z przebudową sieci wodociągowej oraz kanalizacji deszczowej (rozbiórka). W decyzji tej wskazano, że do ograniczeń w korzystaniu z ww. nieruchomości stosuje się odpowiednio art. 124 ust. 4-8 oraz art. 124a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 z późn. zm. – dalej w skrócie: "u.g.n."). Postępowanie odwoławcze od wskazanej decyzji nie zostało zakończone na dzień wydawania wymienionej na wstępie decyzji organu pierwszej instancji.
Z uwagi na powyższe wszczęte zostało postępowanie o ustalenie odszkodowania za szkodę wynikającą z ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Wyjaśniono również, że z wnioskiem o przyznanie odszkodowania wystąpił P. G..
Starosta ustalił, że właścicielem wymienionej wcześniej nieruchomości w dniu wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z niej był P. G., a w dniu zakończenia działań uzasadniających jej wydanie oraz obecnie skarżąca. Ustalono, że przebudowa sieci uzbrojenia na części działki nr [...] była realizowana w terminie od 20 października 2020 r. do 19 listopada 2021 r. Podkreślono, że doszło do całkowitego przywrócenie stanu nieruchomości, teren został wyrównany i obsiany trawą. Stan nieruchomości nie pogorszył się i nie stwierdzono jakichkolwiek szkód spowodowanych pracami budowlano-montażowymi.
W sprawie powołano biegłego rzeczoznawcę, który sporządził operat z 1 sierpnia 2022 r. Biegły stwierdził, że w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości związanej z realizacją przebudowy odcinka sieci wodociągowej oraz kanalizacji deszczowej nie doszło do powstania jakichkolwiek szkód rzeczywistych w zakresie zniszczeń lub utraty pożytków z gruntu. Jednocześnie określił zmniejszenie wartości nieruchomości na skutek ograniczenia w sposobie korzystania spowodowanego obowiązkiem udostępniania nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń na kwotę [...]zł. W ocenie Starosty operat jest spójny i logiczny, a określona w nim wartość wiarygodna.
Starosta uznał, że podmiotem uprawnionym do odszkodowania, któremu ograniczono sposób korzystania z nieruchomości w dniu ostateczności decyzji Prezydenta Miasta [...] z 25 lutego 2020 r. i na którym będzie ciążył obowiązek udostępniania nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń jest skarżąca.
Pełnomocnik skarżącej oraz pełnomocnik P. G. nie kwestionowali ustalonej kwoty za zmniejszenie wartości nieruchomości. Podniesiono jednak, że korzystanie przez inwestora z gruntu przez okres trwania budowy oraz uniemożliwienie właścicielowi nieruchomości samodzielnego zagospodarowania tych terenów przez około 2 letni okres od wydania decyzji z 25 lutego 2020 r. do zakończenia prac budowlanych przekłada się na realną wartość rynkową, która powinna być oszacowana przez biegłego. Podniesiono również, że odszkodowanie powinno zostać podwyższone o 5% z uwagi na niezwłoczne i dobrowolne wydanie działki nr [...] inwestorowi. Podniesiono również, że w powołanym okresie właściciel nie mógł pobierać z części działki jakichkolwiek pożytków, ani cywilnych ani naturalnych.
Odnosząc się do tych zastrzeżeń organ pierwszej instancji wyjaśnił, że brak jest podstaw do ustalenia na podstawie art. 128 ust. 4 u.g.n. odszkodowania za korzystanie przez inwestora z gruntu przez okres trwania budowy oraz uniemożliwienie właścicielowi nieruchomości samodzielnego jej zagospodarowania do zakończenia prac budowlanych. Wskazano również, że zgodnie z § 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 555 – dalej w skrócie: "rozporządzenie RM"), oszacowane mogą być jedynie szkody spowodowane zmianą stanu zagospodarowania nieruchomości pomiędzy dniem wydania decyzji a dniem zakończenia prac oraz utracone pożytki w wyżej powołanym okresie, a także zmniejszenie wartości nieruchomości. Przepis ten nie przewiduje wyliczenia wysokości rekompensaty za korzystanie przez inwestora z gruntu przez okres trwania budowy oraz uniemożliwienie właścicielowi nieruchomości samodzielnego jej zagospodarowania do zakończenia prac budowlanych. Wskazano również, że sporna nieruchomość nie była zagospodarowana w sposób, który pozwalałby generować z niej pożytki naturalne lub pożytki cywilne. Sporna działka jest nadal użytkowana przez właściciela. Nie doszło również do zmiany warunków korzystania z nieruchomości i jej przydatności użytkowej. Wskazano również, że jej poprzedni właściciel P. G. swobodnie dysponował nieruchomością dokonując jej sprzedaży 08 maja 2021 r. Odnosząc się do żądania powiększenia odszkodowania o 5% wskazano, że art. 18 ust. 1e pkt 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 176 z późn. zm. – dalej w skrócie: "s.u.d.") ma zastosowanie wyłącznie do działek przejętych w trybie art. 12 ust. 4 tej ustawy. Wskazano również, że jeżeli przebudowa sieci wodociągowej, uniemożliwi właścicielowi dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel może żądać, aby starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący z wnioskiem o zezwolenie nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność nieruchomości. Stwierdzono, że roszczenia dotyczące wyliczenia wysokości rekompensaty za korzystanie przez inwestora z gruntu przez okres trwania budowy, uniemożliwienie właścicielowi nieruchomości samodzielnego jej zagospodarowania do zakończenia prac budowlanych oraz braku możliwości pobierania przez właściciela pożytków cywilnych są roszczeniami o charakterze cywilnym i mogą być dochodzone przed sądem powszechnym. Z uwagi na powyższe stwierdzono, że w tym zakresie postępowanie jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.
Skarżąca jak i P. G. wnieśli odwołanie od wymienionej na wstępie decyzji organu pierwszej instancji w części w jakiej orzeczono o umorzeniu postępowania.
Wojewoda decyzją z 27 lutego 2023 r., nr [...] utrzymał w mocy wymienioną na wstępie decyzję organu pierwszej instancji.
Nie podzielono zarzutów naruszenia art. 18 ust. 1e pkt 1 s.u.d. Przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji wydania nieruchomości zarządcy drogi. Tymczasem przedmiotem postępowania jest ustalenie kwoty odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości z tytułu ograniczenia sposobu korzystania, a nie jej trwałe wywłaszczenie. W ocenie Wojewody roszczenia skarżącego oraz P. G. nie wpływają na wysokość odszkodowania przyznawanego w trybie art. 128 ust. 4 u.g.n. Roszczenia w tym zakresie powinny być dochodzone przed sądem powszechnym. Wyjaśniono, że odszkodowanie, o którym mowa w powołanym przepisie oparte jest na zasadach wynikających z prawa cywilnego. Odszkodowanie to powinna odpowiadać różnicy pomiędzy stanem obecnym a stanem hipotetycznym, który by istniał, gdyby nie zdarzenie będące źródłem szkody. Co do zasady odszkodowanie powinno pokrywać całą tę różnicę. Z odwołań jednoznacznie wynika, że nie kwestionuje się wysokości odszkodowania z uwagi na co analiza biegłego nie podlega analizie organu odwoławczego z uwagi na brak zaskarżenia części decyzji organu pierwszej instancji.
Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę na omówioną powyżej decyzję Wojewody. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji w zakresie w jakim orzeczono o umorzeniu postępowania. Ponadto wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm. – dalej w skrócie: "k.p.a."), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a polegało na utrzymaniu w mocy wadliwego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji;
2) art. 18 ust. 1e pkt 1 s.u.d. poprzez odmowę zastosowania tego przepisu do trwałego ograniczenia korzystania z nieruchomości dla przebudowy sieci wodociągowej oraz czasowego ograniczenia korzystania z niej dla rozbiórki sieci kanalizacji deszczowej, które to ograniczenia zawarte były w decyzji Prezydenta Miasta [...] z 25 lutego 2020 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a zobowiązującej właściciela do niezwłocznego wydania nieruchomości i uprawniającej do faktycznego objęcia jej w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi oraz uprawniającej do rozpoczęcia robót budowlanych;
3) art. 128 ust. 4 i art. 124 ust. 4 u.g.n. w zw. z art. 11f ust. 2 i ust. 1 pkt 8 lit. i oraz art. 17 ust. 1 i ust. 3 pkt 2-4 u.s.d. i § 43 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM polegające na przyjęciu, iż niemożliwym było w przedmiotowej sprawie wycenienie wartości szkód poniesionych na nieruchomości skarżącej na skutek utraty pożytków w okresie od dnia wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej do dnia zakończenia prac budowlanych związanych z przebudową sieci wodociągowej oraz rozbiórką sieci kanalizacyjnej;
4) art. 128 ust. 4 i art. 124 ust. 4 u.g.n. w zw. z art. 11f ust. 2 i ust. 1 pkt 8 lit. i oraz art. 17 ust. 1 i ust. 3 pkt 2-4 s.u.d. i § 43 ust. 3 pkt 1-3 rozporządzenia RM polegające na pominięciu przy ocenie zmniejszenia wartości nieruchomości skarżącej zmiany warunków korzystania z niej, zmiany jej przydatności użytkowej i czasowego ograniczenia w sposobie korzystania z niej w okresie od dnia wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej do dnia zakończenia prac budowlanych związanych z przebudową sieci wodociągowej oraz rozbiórką sieci kanalizacyjnej;
5) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia o umorzeniu w pozostałej części postępowania odszkodowawczego motywowane jego bezprzedmiotowością, w sytuacji gdy od dnia wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej do dnia zakończenia prac budowlanych związanych z przebudową sieci wodociągowej oraz rozbiórką sieci kanalizacyjnej zaistniała szkoda wynikająca z ograniczenia w drodze wskazanej decyzji korzystania z części należącej do skarżącej nieruchomości w postaci utraty pożytków, zmiany warunków korzystania z niej, zmiany jej przydatności użytkowej i czasowego ograniczenia w sposobie korzystania z niej;
6) art. 107 § 3 w zw. z art. 11 w zw. z art. 15 w zw. z art. 140 k.p.a. polegające na bezkrytycznym powieleniu argumentacji organu pierwszej instancji bez szczegółowego odniesienia się do wszystkich stawianych decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 7 października 2022 r. zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Rozstrzygnięcie sporu wymaga dokonania kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Skarżąca podnosi m. in., że organy wadliwie wykluczyły dopuszczalność objęcia rozstrzygnięciem odszkodowania za czasowe ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Kwestionuje się również niezastosowanie względem ustalonego odszkodowania postanowień art. 18 ust. 1e pkt 1 s.u.d.
Rację w sporze należało przyznać organom administracji publicznej.
W realiach niniejszej sprawy poza sporem pozostaje, że odszkodowanie należało ustalić w oparciu o stosowane odpowiednio postanowienia art. 128 ust. 4 u.g.n. Zgodnie z tym przepisem odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.
Na tle wskazanego przepisu stwierdza się, że odszkodowanie o którym w nim mowa oparte jest na zasadach wynikających z prawa cywilnego [tak: wyrok NSA z 19 maja 2021 r., I OSK 2561/18]. Na gruncie reguł prawa cywilnego odszkodowanie przysługuje za szkodę (np. art. 415 § 1 k.c.). Szkoda składa się zaś ze straty oraz utraconych korzyści (art. 361 § 2 k.c.). Powyższe znajduje potwierdzenie w regulacji zawartej w § 43 ust. 1 rozporządzenia RM. Zgodnie z tym przepisem, przy określaniu wartości poniesionych szkód na nieruchomości, o których mowa w art. 128 ust. 4 ustawy, uwzględnia się w szczególności:
1) stan zagospodarowania nieruchomości na dzień wydania decyzji odpowiednio o wywłaszczeniu, ograniczeniu sposobu korzystania albo zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości oraz stan zagospodarowania nieruchomości na dzień zakończenia działań uzasadniających wydanie tej decyzji;
2) utratę pożytków w okresie od dnia wydania decyzji do dnia zakończenia działań uzasadniających jej wydanie.
Odszkodowanie ustalane w trybie art. 128 ust. 4 u.g.n. powiększa się również o kwotę odpowiadającą zmniejszeniu wartości nieruchomości.
Podkreślić przy tym należy, że pojęcie szkody nie rozciąga się na pojęcie wynagrodzenia za korzystanie z cudzej rzeczy (art. 224, art. 240 k.c.).
W ocenie Sądu kompleksowa analiza rozstrzygnięć organów z uwzględnieniem ich uzasadnień prowadzi do wniosku, że odpowiadają one prawu.
Uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji wskazuje na to, że przed wydaniem tego rozstrzygnięcia m. in. w oparciu o opinię rzeczoznawcy majątkowego przeanalizowano wszystkie okoliczności mogące zostać uwzględnione przy ustalaniu odszkodowania na podstawie art. 128 ust. 4 u.g.n. Przeanalizowano kwestię szkody składającej się ze straty oraz utraconych korzyści jak i kwestię zmniejszenia wartości nieruchomości. W konsekwencji poczynionych ustaleń, nie dopatrując się szkody orzeczono o przyznaniu odszkodowania jedynie z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości. Zaskarżając decyzję organu pierwszej instancji zaskarżono ją jedynie w zakresie w jakim orzeczono o umorzeniu postępowania. We wnioskach odwołania zażądano jednak "ustalenia odszkodowania w pozostałej części". W tego rodzaju sytuacji w ocenie Sądu przyjąć należy, że intencją skarżącej wyrażoną w odwołaniu było zaskarżenie rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w zakresie w jakim nie orzeczono o odszkodowaniu ponad przyznaną przez ten organ kwotę odszkodowania.
Z ustaleń rzeczoznawcy majątkowego wynika, że w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości nie doszło do powstania jakichkolwiek rzeczywistych szkód w zakresie zniszczeń lub utraty pożytków z gruntu. Po zakończeniu prac przeprowadzonych na spornej nieruchomości doszło do całkowitego przywrócenia stanu mającego miejsce przed ich realizacją. Oględziny nieruchomości przeprowadzone 13 lipca 2022 r. wykazały, że na części działki nr [...] objętej przebudową doszło do wyrównania terenu oraz obsiania go trawą. Z kolei na części, na której miała być prowadzona rozbiórka sieci kanalizacji deszczowej stwierdzono brak śladów po ingerencji w grunt. Wydanie przez Prezydenta Miasta [...] decyzji z 25 lutego 2020 r. nie wpłynęło na trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości. Nie doszło bowiem do wyłączenia użytkowania gruntu pod naziemnymi elementami sieci przesyłowych. Z ustaleń organów wynika również, że sporna nieruchomość nie była zagospodarowana w sposób pozwalający na generowanie pożytków naturalnych lub cywilnych. Nie zmieniły się warunki korzystania z nieruchomości oraz jej przydatność użytkowa. Podkreślić należy, że w toku dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego nie przedstawiono jakichkolwiek dowodów mogących poddać w wątpliwość powyższe ustalenia rzeczoznawcy oraz organów.
Zamierzonego rezultatu nie mogły wywrzeć argumenty skargi wskazujące na brak możliwości pobierania pożytków z części nieruchomości zajętej na realizację prac. Szkoda w postaci utraconych korzyści musi być przez poszkodowanego wykazana z tak dużym prawdopodobieństwem, aby uzasadniała w świetle doświadczenia życiowego przyjęcie, że utrata korzyści rzeczywiście nastąpiła, jako typowe następstwo zdarzeń w zaistniałym układzie stosunków i warunków oraz zwyczajnym biegu rzeczy. Poziom prawdopodobieństwa fikcyjnego przebiegu zdarzeń musi być tak wysoki, że nakazuje w świetle osiągnięć wiedzy i przy uwzględnieniu zasad doświadczenia życiowego wykluczyć możliwe alternatywne modele i uznać, że wypadki najpewniej potoczyłyby się według przyjętej hipotezy. Ze względu na cel tworzenia alternatywnego świata zdarzeń hipotetycznych musi on w maksymalnym stopniu odtwarzać rzeczywistość w całej jej złożoności. Jeżeli wyłączenie zdarzenia szkodzącego powoduje, że prawdopodobieństwo uzyskania korzyści przez poszkodowanego jest większe niż inny hipotetyczny przebieg zdarzeń, szkodę można uznać za utraconą korzyść, w przeciwnym razie ma ona charakter ewentualny i jako taka nie podlega naprawieniu [tak: wyrok SN z 27 sierpnia 2021 r., I CSKP 161/21 oraz powołane tam orzecznictwo]. W kontekście tych rozważań podkreślić należy, że skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek argumentów pozwalających na uznanie, że doszło do utraty korzyści niejako w typowym następstwie zdarzeń w układzie stosunków i warunków oraz zwyczajnym biegu rzeczy. W szczególności nie wykazano aby przed realizacją spornych prac na nieruchomości pobierane były z niej jakiekolwiek pożytki.
W kontekście zarzutów skargi podkreślić również należy, że orzekając w przedmiocie przyznania wynagrodzenia na podstawie art. 128 ust. 4 u.g.n. organy dokonują niejako porównania sytuacji mającej miejsce przed wydaniem decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej ze stanem mającym miejsce po jej wykonaniu, nie zaś w trakcie jej wykonywania. Orzekanie w przedmiocie odszkodowania przez organ ma bowiem miejsce po realizacji decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W konsekwencji zamierzonego rezultatu nie mogą wywrzeć zarzuty sformułowane w pkt 4 petitum skargi. Dokonując oceny zmniejszenia wartości nieruchomości organy uwzględniają stan mający miejsce po zakończeniu prac związanych z realizacją inwestycją. Brak jest przy tym podstaw do uwzględniania przy ocenie zmniejszenia wartości nieruchomości jedynie czasowych ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości mających miejsce w okresie od rozpoczęcia inwestycji do jej zakończenia. Jak wyjaśniono to wcześniej odszkodowanie należne w trybie art. 128 ust. 4 u.g.n. nie obejmuje swoim zakresem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy.
Za nietrafne należało uznać również zarzuty naruszenia art. 18 ust. 1e pkt 1 s.u.d. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia: doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17. Wykładnia językowa postanowień przytoczonego przepisu nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, że wyrażona w nim norma znajduje zastosowanie względem dotychczasowych właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W konsekwencji norma wyrażona w tym przepisie znajduje zastosowanie jedynie w sytuacji odjęcia prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego. Norma ta nie znajduje zastosowania w sytuacji orzeczenia o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.
W ocenie Sądu zamierzonego rezultatu nie może wywrzeć powoływanie się przez skarżącą na wyrok SN z 14 maja 2021 r., V CSKP 56/21. W szczególności wyrażony w tym wyroku pogląd wskazujący, że stwierdzenie, iż do zajęcia nieruchomości doszło na podstawie decyzji administracyjnej, wyklucza przyjęcie, że korzystanie to było posiadaniem bezumownym nie pozostaje w kolizji z poglądem wskazującym, że pojęcie szkody użyte przez ustawodawcę w art. 128 ust. 4 u.g.n. nie rozciąga się na pojęcie wynagrodzenia za korzystanie z cudzej rzeczy.
Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W konsekwencji za niezasługujący na uwzględnienie należało uznać zarzuty naruszenia postanowień u.g.n. jak i zarzuty naruszenia s.u.d. oraz rozporządzenia RM. Poddana kontroli Sądu decyzja nie narusza również postanowień k.p.a. W szczególności zawiera ona wystarczające uzasadnienie pozwalające na poznanie motywów którymi kierowano się przy orzekaniu. Uzasadnienie stanowiska organu realizuje zasady ogóle k.p.a., w tym zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 tego aktu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) należało orzec, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło