I SA/Po 343/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku PM o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi PM na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący PM pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009r. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że jego dochody wynoszą około [...]. Wskazał, że małżonka nie pracuje. Starsza córka zarabia około [...]. Młodsza córka podejmuje pracuje dorywcze za wynagrodzeniem w wysokości około [...] miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnego majątku. Ma do spłaty kredyt w wysokości [...] oraz zaległości w ZUS za [...] miesiące. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córkami. Starsza córka posiada mieszkanie o pow. [...] m2 i nieruchomość rolną o powierzchni [...]. Skarżący z tytułu działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości około [...] brutto, młodsza córka z tytułu prac dorywczych [...], starsza córka z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] brutto. Skarżący wskazał, że choruje, ale nie leczy się z uwagi na brak środków finansowych. Podał, że wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dwie skargi, również i w tej drugiej sprawie o sygn. akt [...] złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz kserokopie dokumentów. Na wezwanie z dnia [...] skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że jego konto bankowe zostało zablokowane. Wskazał, że żona jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, przy czym nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych. Oświadczył, że on i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...], przy czym [...], kredyt został zaciągnięty na potrzeby codzienne. Małżonka nie posiada żadnych wartościowych przedmiotów. W ostatnim czasie z uwagi na potrzeby finansowe sprzedała samochód. Skarżący do pisma załączył kserokopie: zeznań rocznych podatkowych za [...], wyciągów z rachunków bankowych należących do córek, zestawienia za rok podatkowy [...] i deklaracji VAT-7 za miesiące [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, że zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córkami. Małżonka skarżącego nie pracuje i jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Starsza córka z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód brutto w wysokości [...], młodsza córka pracuje dorywczo. Skarżący i jego żona nie posiadają żadnego majątku, mieszkanie i działka gruntu należą do córki. Dochody uzyskiwane przez skarżącego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym przeznaczone są na miesięczne utrzymanie. Wnioskodawca choruje, jednakże z uwagi na brak środków pieniężnych nie kontynuuje leczenia. Ponadto skarżący ma zaległości w składkach na ZUS za [...] miesiące. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.