I SA/Po 343/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Fornalik po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi X na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2015 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT-36 za 2007 r. postanawia: przywrócić termin do uzupełnienia braków formalnych skargi Skarżący w dniu [...] stycznia 2016 r. nadał w Urzędzie Pocztowym [...] skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] października 2015 r. odmawiającą skarżącemu stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT-36 za 2007 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] lutego 2016 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie, ew. nadesłanie odpisu opatrzonego oryginalnym podpisem, w terminie 7 dni od daty doręczenia pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] lutego 2016 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie 7 dni od daty doręczenia pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania, wraz z odpisem odpowiedzi na skargę, zostały wysłane Skarżącemu jedną przesyłką pocztową i doręczone skarżącemu w dniu [...] marca 2016 r. W dniu [...] marca 2016 r. adwokat reprezentujący skarżącego nadał w Urzędzie Pocztowym [...] wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi. Do wniosku załączono podpisany odpis skargi, potwierdzenie dokonania wpisu sądowego, pełnomocnictwo wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej, a także karty informacyjne leczenia szpitalnego. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, iż u skarżącego w niedługim okresie po narodzinach dziecka rozpoznano chorobę nowotworową i rozpoczęto u niego chemioterapię. Termin do uzupełnienia braków skargi upływał w dniu [...] marca 2016 r., jednak w dniu [...] marca skarżący trafił do szpitala i przebywał tam do dnia [...] marca 2016 r. Tym samym wniosek o przywrócenie terminu jest uzasadniony, bowiem uchybienie terminowi nastąpiło bez winy wnioskodawcy, a wniosek o przywrócenie terminu wraz z dopełnieniem czynności, dla której uchybiono terminowi został złożony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, przy czym postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 87 p.p.s.a. pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), jednakże wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu (§ 3). Ponadto na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z kolei spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu (art. 88 p.p.s.a.). Tylko kumulatywne zaistnienie przesłanek określonych w art. 86 w związku z art. 87 p.p.s.a. będzie stanowiło podstawę do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2015, art. 87, Nb 1). Wyjaśnić również należy, że przesłanka braku winy, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a., polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zarówno w orzecznictwie, jak i nauce prawa panuje zgodność, że sąd oceniając tę przesłankę powinien przyjąć obiektywne mierniki staranności, których można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 5 do art. 87). W postanowieniu z 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 246/08 (dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA") Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminu, i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu, jak np. nagła choroba. Stąd też stwierdzić należy, że o braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności, skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności, prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o danej okoliczności jest wiarygodne, ale musi również uwzględniać na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminu stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu (zob. wyrok NSA z 25.01.2011 r., I FSK 2000/09, CBOSA). W rozpoznawanym przypadku wnioskodawca uprawdopodobnił, że nie z jego winy doszło do uchybienia terminu do złożenia skargi. Przekroczenie terminu do uzupełnienia braków skargi, który upłynął z dniem [...] marca 2016 r., miało związek z chorobą nowotworową skarżącego. W ramach uprawdopodobnienia tej okoliczności skarżący załączył do wniosku karty leczenia szpitalnego, z których wynika, iż skarżący cierpi na nowotwór złośliwy i został zakwalifikowany do chemioterapii. Zdaniem Sądu, powyższe okoliczności uprawdopodabniają brak winy skarżącego w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu. Uznając zatem, że niedochowanie przez skarżącego terminu do uzupełnienia braków skargi było następstwem okoliczności od niego niezależnych, Sąd orzekł, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a, jak w sentencji postanowienia