I SA/Po 343/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dominik Mączyński po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi X. sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień, maj i czerwiec 2013 r.; postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – doradcę podatkowego pismem z dnia 01 lutego 2017 r., wniosła do tutejszego sądu skargę na wymienioną w rubrum niniejszego orzeczenia decyzję, którą to utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia 24 marca 2015 r., nr [...] określającą skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień, maj i czerwiec 2013 r. W skardze wniesiono m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Następnie pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z dnia 27 lutego 2017 r., wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej. Jednocześnie w razie niewstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przez organ wniesiono o wydanie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie przez sąd. Uzasadniając wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej wskazano, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest niezbędne z uwagi na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wnioskodawczyni nie posiada bowiem środków finansowych, które pozwoliłby na pokrycie dochodzonej przez organ kwoty. Przymusowe wyegzekwowanie należności, może doprowadzić do poważnych utrudnień w prowadzeniu działalności gospodarczej, co może się mieć negatywne skutki dla funkcjonowania skarżącej. Podniesiono również, że w branży, w której działa wnioskodawczyni istotne jest terminowe regulowanie zobowiązań. Z uwagi na wysoką konkurencyjność dokonanie zajęcia – w ramach ewentualnego postępowania egzekucyjnego – wierzytelności przysługujących od odbiorców może zniechęcić te podmioty do kontynuowania współpracy, bowiem może wpływać negatywnie na ocenę rzetelności prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej. Nagła utrata dotychczasowych klientów może spowodować konieczność zmniejszenia rozmiarów działalności, co może wiązać się ze znacznymi stratami finansowymi. W przypadku zaprzestania dostaw skarżąca nie będzie w stanie wywiązać się ze swoich zobowiązań na dostawy paliwa. Niemożność wywiązania się z tych zobowiązań może doprowadzić do wysuwania przez kontrahentów roszczeń cywilnoprawnych z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania, bądź kar umownych. W ocenie skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji w sposób istotny zagraża dalszemu prowadzeniu działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków [por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl]. W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2013 r., I FSK 2109/13, w którym sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej w orzecznictwie wskazuje się również, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r., I FZ 332/14, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy należy zauważyć, że w ocenie skarżącej wykonanie zaskarżonego aktu w sposób istotny zagraża dalszemu prowadzeniu przez nią działalności gospodarczej. W tym kontekście wskazuje się na brak środków finansowych pozwalających na pokrycie dochodzonej przez organ kwoty. Ewentualna przymusowa egzekucja tego zobowiązania może zaś wywrzeć negatywne skutki w postaci zachwiana możliwości terminowego regulowania przez wnioskodawczynię zobowiązań względem kontrahentów, co może w dalszej kolejności skutkować ich utratą, koniecznością zmniejszenia rozmiarów prowadzonej działalności oraz wysuwaniem przez kontrahentów roszczeń cywilnoprawnych. W ocenie sądu w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wywiedziono w sposób przekonujący zaistnienia przesłanek warunkujących wydanie orzeczenia o udzieleniu ochrony tymczasowej. Odnosząc się do argumentacji wnioskodawczyni należy zauważyć, że nie została ona poparta żadnego rodzaju dowodem z uwagi na co należy ją uznać za całkowicie gołosłowną, a tym samym nie zasługującą na uwzględnienie. W tym kontekście wskazać należy, że w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że to w interesie skarżącego leży poparcie twierdzeń wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tejże wiedzy. Co przy tym szczególnie istotne w niniejszej sprawie uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nią się powołujący, że okoliczność ta istnieje [por.: postanowienie NSA z dnia 19 września 2014 r., II FZ 1419/14, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Z uwagi na charakter objętego skargą rozstrzygnięcia, w ocenie sądu, wydanie orzeczenia w przedmiocie ochrony tymczasowej musi zostać poprzedzone porównaniem sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej z wielkością obowiązku wynikającego z zaskarżonej decyzji. Poczynienie ustaleń w powyższym zakresie jest jednak niemożliwe z uwagi na nieprzedłożenie jakichkolwiek dokumentów źródłowych pozwalających na weryfikację podnoszonych przez wnioskodawczynię twierdzeń. Godzi się w tym miejscu zauważyć, że skarżąca jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą zobowiązana jest do prowadzenia ksiąg podatkowych, dokumentujących realizowane transakcje gospodarcze. Tymczasem do skargi nie dołączono ewidencji środków trwałych, która umożliwiłaby ustalenie wartości majątku przedsiębiorstwa skarżącej, jak również innego rodzaju dokumentów w postaci chociażby wyciągów z rachunków bankowych w oparciu, o które możliwe byłoby precyzyjne ustalenie stanu środków pieniężnych. Braki w powyższym zakresie nie pozwalają na ustalenie wartości środków pieniężnych jakimi dysponuje skarżąca, co skutkuje brakiem możliwości oceny czy wykonanie objętej skargą decyzji skutkować będzie uszczerbkiem w środkach obrotowych, powodującym zachwianie płynności w regulowaniu wymagalnych zobowiązań pieniężnych, narażającym na szwank prowadzą przez wnioskodawczynię działalność gospodarczą, co świadczyłoby o występowaniu w sprawie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy również zauważyć, że w aktach sądowych brak jest dokumentów takich chociażby jak wniosek o przyznanie prawa pomocy, które umożliwiałyby sądowi dokonanie samodzielnej oceny tego czy w sprawie w istocie zmaterializowały się przesłanki warunkujące udzielenie skarżącej ochrony tymczasowej. Mając zatem na względzie, że skarżąca na skutek nie poparcia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej żadnym dokumentem nie wykazała okoliczności warunkujących dopuszczalność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jak też fakt, że okoliczności takich nie dostrzegł sąd na podstawie analizy całokształtu akt sprawy, stwierdzić należy, że brak jest podstaw do wydania orzeczenia zgodnego z oczekiwaniami wnioskodawczyni. W tym stanie rzeczy, sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.