I SA/Po 343/19
WyrokWSA w Poznaniu2019-08-06
Skład orzekający: Izabela Kucznerowicz, Katarzyna Nikodem, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która została wydana na podstawie decyzji kasacyjnej organu odwoławczego, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego przez sąd administracyjny, może zostać utrzymana w mocy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ decyzja organu odwoławczego, która stanowiła podstawę do ponownego rozpatrzenia sprawy, została wcześniej wyeliminowana z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. W związku z tym, decyzje wydane na podstawie tej wadliwej decyzji kasacyjnej również obarczone są wadą prawną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) uchylającej decyzję Prezydenta Miasta w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 rok i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie Prezydent Miasta wydał nową decyzję ustalającą podatek. SKO utrzymało w mocy tę decyzję. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji Podatkowej. WSA uchylił obie decyzje, wskazując na wcześniejsze wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji kasacyjnej SKO.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Karol Pawlicki Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agata Pasternak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] i [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji i ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ( [...] złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Prezydent Miasta O. W. decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. uchylił w całości własną decyzję z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] ustalającą A. i M. H. (dalej jako: "podatnicy" lub "skarżący") podatek od nieruchomości za 2016 r. w kwocie [...]zł i ustalił podatnikom wymiar podatku za 2016 r. od nieruchomości położonej w O. W. przy ul. [...] w kwocie [...]zł.
W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że [...] marca 2018 r. organ podatkowy wydał decyzję uchylającą decyzję z [...] stycznia 2016 r. dotyczącą wymiaru podatku za 2016 r. i ustalił nowy wymiar podatku od nieruchomości za ten rok. Podstawę wznowienia postępowania z urzędu stanowił przepis art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 800 ze zm. - w skrócie: "O.p."), a okolicznością przemawiającą za wznowieniem postępowania było ustalenie, że ww. nieruchomość podatnicy nabyli jako przedsiębiorcy w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, a źródłem finansowania zakupu był kredyt inwestycyjny.
Na powyższą decyzję A. i M. H. złożyli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją z [...] września 2018 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu ww. decyzji Kolegium zważyło, że zasadnym jest uzupełnienie postępowania dowodowego dla prawidłowego zakwalifikowania, czy sporna nieruchomość realnie mogła być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej.
Decyzją z [...] listopada 2018 r. Prezydent Miasta [...]. postanowił uchylić w całości ostateczną decyzję Prezydenta [...] [...] z [...] stycznia 2016 r., nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości w kwocie [...]zł i ustalić wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2014 w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wykonując zalecenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wezwał stronę do przedłożenia dowodów w postaci podatkowej księgi przychodów i rozchodów za lata 2013-2016, wyciągu ewidencji środków trwałych za lata 2013-2016 oraz do złożenia pisemnych wyjaśnień. Strona nie złożyła żądanych dowodów jak i nie udzieliła żadnych wyjaśnień. W związku z tym postanowienia decyzji oparto na posiadanym dotąd materiale dowodowym. Ustaleń dokonano na podstawie ewidencji środków trwałych, aktu notarialnego z dnia [...] października 2002r. dotyczącego nabycia przedmiotowej nieruchomości, protokołu kontroli wraz z załącznikami, informacji l-NRL złożonej przez podatnika [...] listopada 2017r. , pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] lutego 2018r , wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Powyższe dowody zdaniem organu podatkowego I instancji świadczą o tym, że objęta decyzją nieruchomość położona w [...]. przy ul. [...] była w latach 2013-2016r. wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej i w związku z tym winna być opodatkowana stawką przewidzianą dla nieruchomości wykorzystywanych przy prowadzonej działalności gospodarczej.
W odwołaniu z [...] grudnia 2018 r. podatnicy zarzucili naruszenie:
-art. 247 § 1 pkt 1-3 w zw. z art. 212 O.p. poprzez wydanie i doręczenie decyzji przez organ I instancji przed doręczeniem decyzji II instancji (SKO), gdy tymczasem do momentu doręczenia decyzji SKO decyzja nie weszła do obrotu prawnego, a w konsekwencji Prezydent nie odzyskał kompetencji do ponownego wydania decyzji, nie prowadził bowiem żadnego postępowania i tym samym decyzja ta jest nieważna z mocy prawa i jako taka została wydana z rażącym naruszeniem prawa i właściwości oraz bez podstawy prawnej.
- art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 210 § 1 i 4 oraz art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez wznowienie postępowania w oparciu o zapisy w akcie notarialnym i uznanie, że pojawiły się nowe okoliczności lub nowe dowody, gdy tymczasem przedmiotowy akt notarialny był w posiadaniu organu podatkowego na moment wydania pierwotnych decyzji, co oznacza, że nie było podstaw do wznowienia postępowania.
- art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 u.p.o.l. poprzez uznanie, iż już sam fakt posiadania gruntów, budynków czy budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą jest podstawowym i wystarczającym warunkiem prawnym do zaliczenia tych nieruchomości do kategorii przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy z wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. SK 13/15 wynika, że samo posiadania nieruchomości nie przesądza o związku nieruchomości z działalnością gospodarczą, tym samym opodatkowania nieruchomości stawką dla przedsiębiorców.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, wskazując, że w świetle wyroku NSA z dnia [...] kwietnia 2018 r., o sygn. akt II FSK [...] organ dokonał prawidłowego zakwalifikowania podatkowego. Kolegium podkreśliło, że strona odmówiła współpracy z organem podatkowym, nie realizując skutecznie doręczonych wezwań do przedłożenia stosownych dowodów w sprawie. Odwołujący przed organami nie podnosili argumentu, że sporna nieruchomość nie może być wykorzystywana na cele związane z prowadzoną działalnością ze względów technicznych i walorów owego przedmiotu opodatkowania. Organ odwoławczy stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że nieruchomość znajdująca się przy ulicy [...] w O. W. - działki nr [...] [...], [...], [...] o łącznym obszarze [...] m.kw nabyta została przez przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą H. Ponadto dowodem wskazującym na to, że ww. nieruchomość jest i była związana z prowadzoną działalnością gospodarczą jest fakt, że zakup tej nieruchomości został częściowo sfinansowany z kredytu inwestycyjnego. Strona natomiast w toku postępowania nie wykazała, że nieruchomość nie może być wykorzystywana do prowadzonej działalności gospodarczej.
W skardze z [...] kwietnia 2019 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu podatnicy wnieśli o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Kwestionowanej decyzji zarzucili naruszenie: art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 210 § 1 i 4, art. 240 § 1 pkt 5 oraz art. 233 § 2 i 3 i art. 243 § 1 i 2 O.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oraz nierozpoznanie (zignorowanie) zarzutów proceduralnych strony, co do braku zaistnienia przesłanki do wznowienia postępowania i braku wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, podczas gdy decyzja winna zostać uchylona, a prowadzone postępowanie umorzone lub organ powinien był stwierdzić niedopuszczalność odwołania z uwagi na fakt, że: 1) brak było przesłanki do wznowienia postępowania albowiem nie pojawiły się nowe okoliczności lub nowe dowody, ponieważ akt notarialny, na którym organ I instancji oparł wznowienie postępowania był w jego posiadaniu na moment wydania pierwotnych decyzji, co oznacza, że nie było podstaw do wznowienia postępowania; 2) organ I instancji nie wydał postanowienia o wznowieniu postępowania, co oznacza, że nie doszło do wznowienia postępowania i postępowanie to się nie toczyło.
W odpowiedzi na skargę SKO w K. podtrzymało w całości swoje stanowisko i argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że w ramach sądowej kontroli decyzji ostatecznych Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym już wyrokiem z 11 kwietnia 2019 r. o sygn. akt I SA/Po 55/19 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] września 2018 r., nr [...] Decyzją tą Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta [...] [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej ustalającej A. i M. H. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2016 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W niniejszej sprawie, pomimo zaskarżenia decyzji kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organy podatkowe prowadziły postępowanie w sprawie, zakończone decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] marca 2019 r., która jest przedmiotem niniejszej skargi.
W związku z powyższym skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazanym wyrokiem wyeliminował z obrotu prawnego decyzję kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] września 2018 r. stanowiącą podstawę do ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji Prezydenta [...] [...]. z [...] listopada 2018 r., Sąd był zobligowany do uchylenia decyzji obu instancji wydanych po decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] września 2018 r. Sprawa będzie bowiem rozpoznawana ponownie z uwzględnieniem wytycznych zawartych w wyroku WSA w z 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Po 55/19.
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1
lit. c) oraz art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło